Hoofdmenu openen

Urbanus (artiest)

Belgisch komiek, cabaretier, zanger, gitarist, stripauteur en acteur

Urbanus, artiestennaam van Urbain Joseph Servranckx (Sint-Gertrudis-Pede, 7 juni 1949), is een Belgisch komiek, cabaretier, zanger, gitarist, stripauteur en acteur.

Urbanus
Urbanus signeert zijn strip (2004).
Urbanus signeert zijn strip (2004).
Algemene informatie
Volledige naam Urbain Servranckx
Bijnaam Urbanus van Anus
Geboren 7 juni 1949,
Sint-Gertrudis-Pede
Land Vlag van België België
Werk
Jaren actief 1970–heden
Genre(s) Kleinkunst, humor
Beroep Zanger
Muzikant
Cabaretier
Stripauteur
Acteur
Instrument(en) Gitaar
Officiële website
(en) IMDb-profiel
Portaal:  Muziek
Strip
Film

Urbanus geniet sinds 1974 grote populariteit en faam in zowel Vlaanderen als Nederland. Alhoewel hij vooral bekendstaat als komiek, werden ook zijn liedjes bekende en vaak gedraaide hits, zoals Bakske vol met stro (1979), Madammen met een bontjas (1980) en Hittentit (1982). Tot 2008 waren twee films waarin hij de hoofdrol speelde, Hector (1987) en Koko Flanel (1990), de grootste Vlaamse kaskrakers in de bioscoop. Urbanus is ook een productief scenarist van stripverhalen, zoals zijn eigen vedettestrip Urbanus en de series De Geverniste Vernepelingskes, Plankgas en Plastronneke en Mieleke Melleke Mol.

Zijn humoristische stijl kan omschreven worden als absurd, volks, subversief, anarchistisch en soms populistisch.

Inhoud

BiografieBewerken

CabaretierBewerken

 
Urbanus in 1979

Vanaf het begin van de jaren 70 stond Urbanus in de Vlaamse theaters met de begeleidingsgroep Anus. Al snel ging hij solo de theaters in als Urbanus van Anus. In 1974 kwam zijn eerste lp uit, Urbanus van Anus leevend. Dit debuut was goed voor vijf hitsingles. Naar aanleiding van zijn theatersuccessen werd hij door de VRT gevraagd een komische act te verzorgen in het programma Zorg dat je d'er bij komt. Urbanus' antwoord hierop was: "Nu gaan zelfs de blinden mij herkennen". Vanaf 1975 trad hij ook in Nederlandse theaters op. Eind jaren 70 liet hij "Van Anus" vallen en noemde hij zichzelf simpelweg Urbanus. In 1978 verscheen er van het nummer De belastingscontroleur al een videoclip. Zijn plaat Bakske vol met stro (1979), een kerstlied dat de geboorte van Jezus parodieerde, zorgde voor veel ophef bij de katholieke kerk, maar het grote publiek kon de plaat best waarderen: zo'n 150.000 exemplaren werden ervan verkocht.

In 1983 haalde zijn dubbelelpee Urbanus 10 jaar live platina, en zijn Michel Sardou parodiërende single Quand les zosiaux chantent dans le bois (Als de goveltjes in 't bos zingen) was wederom een groot succes. In 1983 schitterde hij in het door hemzelf gemaakte televisieprogramma Beter 10 crises in de lucht dan 1 in ons land.

In 1991 scoorde hij hoog in het spelprogramma Wie ben ik? op VTM, gepresenteerd door Goedele Liekens. Een jaar later speelde hij in het sketchprogramma Meer moet dat niet zijn op VTM, samen met Goedele Liekens en Werther Van Der Sarren.

In 1995 speelde Urbanus in de 12-delige televisiereeks Genoeg gelachen, nu humor, wat goed was voor een wekelijkse notering in de top vijf van de kijkcijfers. Er kwam ook een single uit, nadat hij tien jaar geen plaat meer gemaakt had. Het nummer Poesje stoei was meteen goed voor een nummer 1-hit.

In 2005 verscheen de serie Urbain, 7 afleveringen van 30 minuten, waarin Urbanus zichzelf speelt in een fictieve reeks over zijn leven. Deze was te zien op de Vlaamse zender Eén en een jaar later op het Nederlandse Nederland 2.

Eén kwam in 2006 met In de ban van Urbanus, een programma waarin sketches van Urbanus werden afgewisseld met interviews waarin de jonge generatie komieken vertellen welke impact Urbanus op hen heeft gehad.

In 2011 bracht Urbanus een show met hoogtepunten onder de noemer Urbanus Zelf.[1] In 2012 en 2013 ging Urbanus met deze show op tournee in Vlaanderen, in 2013 en 2014 door Nederland.

Zijn nummer Bakske vol met stro werd in 2014 opgenomen in de eregalerij van de Vlaamse Klassiekers van Radio 2. Tijdens de zomer van datzelfde jaar ging Urbanus op tour met de Nederlandstalige rockband De Fanfaar.

StripsBewerken

 
Urbanus in 1985
  Zie Lijst van albums van Urbanus voor een overzicht van de albums

Urbanus is ook de naam van de stripreeks die in 1983 startte. In deze strips worden de komische avonturen uit de fictieve jeugd van Urbanus in zijn woonplaats Tollembeek uit de doeken gedaan. De stripverhalen worden door Urbanus samen met tekenaar Willy Linthout gemaakt. De eerste strip, Het fritkotmysterie, werkte aanstekelijk en er verschenen vier tot vijf albums per jaar bij de Antwerpse Uitgeverij Loempia. Tegenwoordig worden de strips uitgegeven door Standaard Uitgeverij.

Met Jan Bosschaert als tekenaar startte Urbanus in 1998 een nieuwe stripreeks: De Geverniste Vernepelingskes, waarin vele Bekende Vlamingen belachelijk worden gemaakt.

In 2003 begon Urbanus twee nieuwe stripreeksen met Dirk Stallaert: Mieleke Melleke Mol en Plankgas en Plastronneke.

Van 2002 tot 2004 verzorgde Urbanus ook het scenario van de eerste vier albums van Klein Suske en Wiske. Jeff Broeckx verzorgde de tekeningen.

FilmsBewerken

De eerste film van Urbanus, Hector, kwam in oktober 1987 uit. Urbanus schreef het scenario samen met de debuterende regisseur Stijn Coninx. Het werd een enorm succes. De film won de eerste prijs op het Internationale Festival van de Komische Film in Chamrousse (Frankrijk) en Urbanus ontving er de prijs "beste acteur" van Radio France en Le Dauphiné Libéré. Hector was op dat moment ook het grootste kassucces ooit in de Belgische geschiedenis.

Dit succes op het witte doek vroeg om een vervolg en in 1990 kwam Koko Flanel uit, opnieuw in samenwerking met Stijn Coninx. Deze film verpulverde zelfs het vorige record van Hector en was 18 jaar lang het grootste kassucces in de Belgische filmgeschiedenis. Pas in 2009 werd dit record verbroken door Loft van Erik Van Looy en Bart De Pauw.

In 1993 vertolkte Urbanus de hoofdrol in De zevende hemel, een film van de Fransman Jean-Paul Lilienfeld, maar die kon het grote publiek niet bekoren.

In 2004 speelde hij de rol van cafébaas Jacobus in de Suske en Wiske-film De duistere diamant. In 2010 speelde Urbanus de rol van Sultan van Zahambra in de tweede Mega Mindy-film, Mega Mindy en het Zwarte Kristal.

Cabaretprogramma'sBewerken

  • 1982: Urbanus Live
  • 1985: Urbanus in 't echt
  • 1998: Hiep hiep rahoe fantastisch live
  • 2001: Ik ben een plastiek zakske
  • 2011–2015: Urbanus Zelf
  • 2017–2018: Trecto Pnix

FilmografieBewerken

Filmografie
Jaar Titel Rol Opmerkingen
Films
2019 Urbanus: de Vuilnisheld Urbanus van Anus Stem
2010 Mega Mindy en het Zwarte Kristal Sultan van Zahambra
2008 Niko en de Vliegende Brigade Julius Stem
2006 Cars Takel Stem
2006 K3 en het ijsprinsesje Tovenaar
2004 De duistere diamant Sjaak
1993 De zevende hemel Samuel Bloemensteen
1990 Koko Flanel Placide Smellekens
1987 Hector Hector
Televisiereeksen
2015 Kattenoog Fossil Hoofdrol
2013 Lang Leve... Urbanus Gastrol
2010 De Slimste Mens ter Wereld Urbanus Gastrol
2009 De jaren stillekes Urbanus Gastrol
2006 De tabel van Mendelejev Urbanus Gastrol
2006 In de ban van Urbanus Urbanus Hoofdrol
2005 Urbain Urbanus Hoofdrol
2004 Thuis Man op café Gastrol
1995 Kulderzipken Knoerifast Gastrol
1995 Genoeg gelachen, nu humor Urbanus Hoofdrol
1991 Wie ben ik? Urbanus Gastrol

DiscografieBewerken

AlbumsBewerken

Album met eventuele hitnotering(en) in de Nederlandse Album Top 100 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Urbanus van Anus leevend 1974 -
Urbanus van anus in de weide / op de vijver 1975 -
Drie sprookjes 1977 -
Volle maan 1978 -
Is er toevallig een Urbanus in de zaal? 1980 31-01-1981 30 4 Livealbum
Urbanus VI 1982 30-10-1982 19 15 Livealbum
Tien jaar live 1983 31-12-1983 29 4 Livealbum / Verzamelalbum
Urbanus' plezantste 1985 19-10-1985 5 21 Livealbum / Verzamelalbum
Donders en bliksems 1985 21-12-1985 67 1
In 't echt! 1986 14-11-1987 45 10 Livealbum
Iedereen beroemd 1995 -
Urbanus Vobiscum (tribute-album) 2007 -
Wie dit leest is zot! 2010 -
Goe poeier! 2011 -
Album met hitnotering(en) in de Vlaamse Ultratop 200 albums Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Urbanus Vobiscum 2007 17-11-2007 2 22
Wie dit leest is zot! 2010 30-10-2010 7 18 Goud
Goe poeier! 2011 26-11-2011 2 68 Platina
Wan troe tie! 2013 15-11-2013 4 36 Goud
Integraal 2014 29-11-2014 51 42
Urbanus Zelf: theatertoer 2013-2015 2016 19-11-2016 17 21
De legende 2017 07-10-2017 16 19

SinglesBewerken

Single met eventuele hitnotering(en) in de Nederlandse Top 40 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Kodazuur 1982 - Nr. 50 in de Single Top 100
Hittentit 1982 - Nr. 50 in de Single Top 100
Poesje stoei 1994 18-02-1995 15 9 Nr. 12 in de Single Top 100
Single met hitnotering(en) in de Vlaamse Ultratop 50 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Bakske vol met stro 1979 22-12-1979 1 (2 wk) 9 Nr. 1 in de Radio 2 Top 30
Nr. 1 in de Vlaamse Top 10
Quand les zosiaux chantent dans le bois 1980 06-12-1980 3 9 Nr. 3 in de Radio 2 Top 30
Kodazuur 1982 10-07-1982 39 1 Nr. 1 in de Vlaamse Top 10
Hittentit 1982 04-12-1982 24 4 Nr. 22 in de Radio 2 Top 30
Nr. 1 in de Vlaamse Top 10
Awel mercie / 1-2-3 rikke tikke tik 1983 24-09-1983 27 3 Nr. 2 in de Vlaamse Top 10
The scratchin' zwaantjes 1984 07-04-1984 10 9 Nr. 13 in de Radio 2 Top 30
Nr. 1 in de Vlaamse Top 10
Poesje stoei 1994 07-01-1995 8 14 Nr. 1 in de Vlaamse Top 10
De paashaas 1995 22-04-1995 12 6 Nr. 12 in de Radio 2 Top 30
Nr. 3 in de Vlaamse Top 10
CO2 prostituee 2007 03-11-2007 tip16 - Nr. 11 in de Radio 2 Top 30
Zetpilcar 2013 16-11-2013 tip2 - met Isolde Lasoen
Nr. 2 in de Vlaamse Top 10
De wereld is om zeep 2015 11-07-2015 tip6 - met De Fanfaar
Nr. 12 in de Vlaamse Top 50
Bakske vol met stroo 2015 19-12-2015 tip16 - met De Fanfaar
Nr. 10 in de Vlaamse Top 50
Annie zingt een liedje 2017 09-09-2017 tip7 - Nr. 3 in de Vlaamse Top 50
De ladder 2017 02-12-2017 tip - Nr. 39 in de Vlaamse Top 50

TriviaBewerken

  • Urbanus was aanwezig als bezoeker op het legendarische Isle of Wight Festival van 1970.
  • De Nederlandse punkgroep De Heideroosjes ontleent haar groepsnaam aan een conference van Urbanus waarin hij spottend zei dat hij een liedje had geschreven voor "de Limburgse hard-rock formatie de Heideroosjes". In 2004 trad Urbanus samen met de groep op tijdens Rock Werchter. Op de jubileum-cd van De Heideroosjes, 20 Years: Ode & Tribute zingt Urbanus het nummer Ze smelten de Paashaas.
  • Urbanus' Bakske vol met stro is een van de "verzoeknummers" die Raymond van het Groenewoud moet zingen in het nummer Je veux de l'amour (1980).
  • Urbanus had een cameo in de satirische strip Pest in 't Paleis (1983) door Guido van Meir en Jan Bosschaert. In het album wordt hij tot paus verkozen, een verwijzing naar de middeleeuwse pausen die dezelfde naam hadden, zoals Urbanus II.
  • In het Nero-album De Terugkeer van Geeraard de Duivel (1983) is Urbanus in strook 76 in de hel te zien, samen met Napoleon Bonaparte, Adolf Hitler, Jozef Stalin, Yasser Arafat en Ruhollah Khomeini. Hij houdt een bakje vol met stro vast. Sleen verwees hiermee naar Urbanus' single Bakske vol met stro die spotte met de katholieke leer en hem blijkbaar hierom in de hel deed belanden. Sleen en Urbanus waren overigens goed bevriend met elkaar.
  • Urbanus komt voor in het Suske en Wiske-album De Krimson-crisis (1988) als een van de "Vlamingen die Vlaanderen tegenwoordig groot maken". Hij verschijnt terwijl hij Madammen met een bontjas zingt en verwijst tijdens het gevecht tegen Krimson naar zijn sketch Wreed Accident.
  • In 1993 werd Urbanus benoemd tot Baron van Ooit in het inmiddels opgedoekte pretpark Het land van ooit.
  • Urbanus had een gastrol als "de Knoerifast" in de Vlaamse jeugdreeks Kulderzipken.
  • In 1999 werden de handtekening, en een hand- en voetafdruk van Urbanus geplaatst in een betonnen tegel in het Nederlandse Tollebeek.
  • In 2001 veroorzaakte een artikel in MaoMagazine opschudding toen bleek dat Urbanus alleen al via zijn BVBA een vermogen van meer dan 2 miljoen euro bleek te bezitten.
  • Medio 2001 werd er op de dijk van Middelkerke een standbeeld ter ere van Urbanus onthuld.
  • In 2005 eindigde Urbanus op nr. 134 in de Vlaamse versie van De Grootste Belg, buiten de officiële nominatielijst.
  • Uit een onderzoek onder 1600 Nederlanders, in 2007 in opdracht van de Vlaamse regering gehouden, bleek dat Urbanus de Bekendste Vlaming/Belg was in Nederland. Hij eindigde vóór Clouseau-zanger Koen Wauters en wielrenner Eddy Merckx.
  • Urbanus is een van de jeugdherinneringen die wordt aangehaald in het lied Kvraagetaan (2007) door de Fixkes. Er wordt naar hem verwezen als "een held" en hij had ook een gastrol in de videoclip bij het nummer.
  • In 2008 ontving hij de Prijs voor de Vrijheid van de rechtse denktank Nova Civitas, waar hij een speech gaf over zijn standpunten over Vlaanderen en allochtonen.
  • Mr. Pinkpop Jan Smeets is al jaren de manager van Urbanus.

Externe linksBewerken

  Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Urbanus.