Sant'Apollinare alle Terme Neroniane-Alessandrine
De Sant'Apollinare alle Terme Neroniane-Alessandrine is een basiliek in Rome, gelegen in de wijk Rione, gelegen bij de Thermen van Nero en Alexander (Severus). De basiliek is gewijd aan de heilige Apollinaris, die de eerste bisschop van Ravenna was.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Basilica_di_Sant%27Apollinare_-_esterno.jpg/260px-Basilica_di_Sant%27Apollinare_-_esterno.jpg)
De kerk werd rond 780 gebouwd op last van paus Adrianus I, op fundamenten van oudere Romeinse bouw. De eerste vermelding van deze basiliek vinden we in het aan deze paus gewijde lemma in het Liber Pontificalis. Naast de kerk stichtte de Adrianus ook een klooster, waar zich uit Constantinopel gevluchte monniken van de Basilianen mochten vestigen. De kerk was aanvankelijk ook toegerust met een kapittel, althans tussen 1284 en 1576 zijn hier bronnen voor te vinden. Door paus Leo X werd de kerk in 1517 verheven tot titeldiakonie. In 1587 verdween de titel weer, om in 1935 door paus Pius XI te worden hersteld. Tussen 1562 en 1824 was de kerk ook een parochiekerk.
De oorspronkelijke kerk werd voorafgegaan door een kleine veranda. Het interieur bestond uit drie beuken met een apsis. Later werd de kerk op last van paus Benedictus XIV geheel herbouwd. De kerk kreeg haar huidige vorm en werd in 1748 door Benedictus XIV zelf herwijd.
In 1574 werden kerk en klooster door paus Gregorius geschonken aan de Jezuïeten, die er tot 1773 het Duits-Hongaars Jezuïetencollege vestigden. Daarna was het Pauselijk Athenaeum Sant'Apollinare er gevestigd. In 1992 werd het gehele complex eigendom van Opus Dei, die er de Pauselijke Universiteit van het Heilig Kruis in onderbracht.
In de kerk ligt de Italiaanse barok-componist Giacomo Carissimi begraven.
Titeldiakonie
bewerkenHouders van de titel Sant'Apollinare alle Terme Neroniane-Alessandrine waren:
Eerste periode:
- 1517-1524: Giovanni Battista Pallavicino
- 1524-1529: Giovanni Domenico de Cupis
- 1530-1534: Antonio Sanseverino
- 1534-1537: Agostino Spinola
- 1537-1539: Giacomo Simonetta
- 1539-1542: Gasparo Contarini
- 1542-1544: Uberto Gambara
- 1544-1547: Niccolò Ardinghelli
- 1547-1555: Robert de Lénoncourt
- 1555-1575: Carlo di Lorena
- 1587: Titel ingetrokken
Tweede periode:
- 1935-1946: Domenico Jorio; titelkerk pro hac vice (1946-1954)
- 1958-1961: Domenico Tardini
- 1962-1966: Joaquín Anselmo María Albareda y Ramoneda, O.S.B.
- 1967-1979: Pericle Felici; titelkerk pro hac vice (1979-1982)
- 1983-1993: Aurelio Sabattani; titelkerk pro hac vice (1993-2003)
- 2003-2014: Jean-Louis Pierre Tauran; titelkerk pro hac vice (2014-2018)
- 2020-heden: Raniero Cantalamessa
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Basilica di Sant'Apollinare (Roma) op de Italiaanstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.