Hoofdmenu openen

Medailles van de Sovjet-Unie zijn onderscheidingen van de voormalige Sovjet-Unie voor zowel militairen als burgers. de Sovjet-Unie verleende vele tientallen verschillende socialistische orden van Verdienste en medailles. Een streng of systematisch onderscheid tussen medaille en ridderorde werd niet gemaakt.De orden en de exclusieve "Medailles van de Gouden Ster" en "Gouden Medaille van de Hamer en de Sikkel" en ook de titel " Held van de Sovjet-Unie" vindt u onder Orden van de Sovjet-Unie, een aantal van de medailles vindt u hier.

Er werden medailles uitgereikt voor dapperheid en verdienste, voor het deelnemen aan een veldslag en voor het aanwezig zijn bij de bevrijding van een stad. De vele miljoenen officieren en soldaten kregen ook de overwinningsmedailles opgespeld. In de jaren na de Tweede Wereldoorlog, in de Sovjet-Unie steevast "Grote Patriottische Oorlog" genoemd, werden de veteranen van deze oorlog ook iedere tien jaar met een herdenkingsmedaille gedecoreerd.

Bijzonder zijn de medailles die herinneren aan industriële campagnes zoals "het ontginnen van de Zwarte Aarde" en "De Aanleg van de Baikal-spoorweg". Deze onderscheidingen waren voor arbeiders bestemd.

Ook de dragers van de Leninprijs en de Stalinprijs droegen een kleine medaille op de borst.

Militaire medaillesBewerken

Algemene medaillesBewerken

Medaille
en lint
Naam (Nederlands/Cyrillisch/Latijns schrift) Datum van
instelling
[1]
Beschrijving Het aantal
verleningen

Medaille voor Moed
Медаль "За отвагу"
Medal' "Za otvagoe"

17 Oktober
1938
Deze Medaille voor Moed was
de hoogste onderscheiding die een soldaat
op het slagveld kon verwerven.
De medaille werd verleend voor "daden die getuigen van dapperheid tijdens een gevecht, tijdens het verdedigen van de grenzen van de Sovjet-Unie en opdrachten die levensgevaar met zich mee brachten".
De medaille werd
4.569.893
maal verleend[2]

Medaille voor de Gewapende Strijd
Медаль "За боевые заслуги"
Medal' "Za bojevye zasloegi"

17 oktober
1938
Deze militaire onderscheiding werd verleend voor "gevechtsacties die resulteerden in een militair succes, voor het dapper verdedigen van de grenzen en voor succesvolle militaire en politieke training". De medaille werd
5.210.078
maal verleend[2]


Nachimov-medaille
Медаль Нахимова
Medal Nachimova

1945 De Nachimov medaille-was verbonden aan de gelijknamige orde en was bestemd voor de marine van de Sovjet-Unie.

De medaille werd verleend aan matrozen, onderofficieren en officieren voor persoonlijke dapperheid tijdens het vervullen van hun taak op het land of te water.
Deze gouden medaille kon meermaals aan een en dezelfde persoon verleend worden.

Deze medaille
werd meer dan
16.000
maal verleend+[2]

Partizanenmedaille
(Eerste klasse)
Partizanenmedaille
(Tweede klasse)
Uitmuntend bewaker van de grenzen van de Sovjet-Unie
Medaille voor uitmuntende dienst als militair
Veteraan van de Sovjet-strijdkrachten
Versterken van de Militaire Vriendschap

CampagnemedaillesBewerken

Medaille
en lint
Naam (Nederlands/Cyrillisch/Latijns schrift) Datum van
instelling
[1]
Beschrijving Het aantal
verleningen


De Medaille voor de Verdedigers van Kiev
За оборону Киева
Za oboronoe Kieva

21 juni 1961 De heldhaftige maar vergeefse verdediging van de Oekraïense hoofdstad werd 20 jaar na de gevechten met deze medaille herdacht.

Medaille voor de Verdediging van Moskou
За оборону Москвы
Za oboronoe Moskvy

1mei 1944

Verdediging van Leningrad
За оборону Ленинграда
Za oboronoe Leningrada

1961 De omsingelde stad Leningrad werd 1000 dagen lang door Duitse troepen belegerd en de inwoners hebben zich ondanks de felle koude en de ernstige voedseltekorten als helden verweerd. Honderdduizenden stierven maar Leningrad hield stand tegen de nazi's die de stad met de grond gelijk hadden willen maken. De medaille toont hoe mannen én vrouwen hun stad samen met matrozen en soldaten verdedigen.

Verdediging van Odessa
За оборону Одессы
Za oboronoe Odessy


Verdediging van Sebastopol
За оборону Севастополя
Za oboronoe Sevastopolja


Verdediging van de Kaukasus
За оборону Кавказа
Za oboronoe Kavkaza


Verdediging van Stalingrad
За оборону Сталинграда
Za oboronoe Stalingrada


Medaille voor de verdediging van de Poolstreken
За оборону Советского Заполярья
Za oboronoe Sovetskogo Zapoljarja

OverwinningsmedaillesBewerken

Medaille
en lint
Naam (Nederlands/Cyrillisch/Latijns schrift) Datum van
instelling
[1]
Beschrijving Het aantal
verleningen
afbeelding ontbreekt

De verovering van Boedapest
За взятие Будапешта
Za vzjatije Boedapesjta

1945 Hongarije was een bondgenoot van Duitsland en al zullen veel inwoners het verjagen van de Duitsers en de fascistische Hongaarse Pijlenkruisers als een bevrijding hebben gezien, deze medaille herdenkt de verovering van een vijandelijke hoofdstad.


Medaille voor de Verovering van Koningsbergen
За взятие Кёнигсберга


Za vzjatije Kjonigsberga

1945 Koningsbergen, nu het Russische Kaliningrad, was de eerste Duitse stad die door het Sovjetleger werd veroverd. Hitler had de stad
tot "vesting" uitgeroepen en bij de verovering
vielen aan beide zijden veel slachtoffers.
De voor Rusland historische overwinning werd herdacht met deze medaille.


Medaille voor de Verovering van Wenen
За взятие Вены


Za vzjatije Veny

1945 Wenen was van 1937 tot 1945 een Duitse stad en de Sovjet-Unie beschouwde de inname van Wenen daarom als een verovering en niet als een "bevrijding" zoals bij Praag het geval was.


Medaille voor de Verovering van Berlijn
За взятие Берлина
Za vzjatije Berlina

1945 De verovering van Berlijn was de kroon op het werk van het Sovjet-leger. Tijdens deze felle gevechten kwamen in april en mei 1945 honderdduizenden om het leven.

De bevrijding van Belgrado
За освобождение Белграда
Za osvobozjdenije Belgrada

afbeelding ontbreekt

De bevrijding van Praag
За освобождение Праги
Za osvobozjdenie Pragi



Medaille voor de Bevrijding van Warschau
За освобождение Варшавы
Za osvobozjdenie Varsjavy

1945 De verovering van Warschau kwam te laat om de opstand in het Joodse getto en de opstand van de Poolse Patriotten te ondersteunen. Het Rode leger heeft vóór Warschau halt gehouden en is daar gehergroepeerd. In deze periode konden Heinrich Himmler en zijn SS de stad met de grond gelijk maken en werden de democratische en conservatieve krachten in Polen ernstig verzwakt. Dat was in het voordeel van de Sovjet-Unie die een Communistische regering in Warschau wilde installeren.


Medaille voor de Victorie over Duitsland
За Победу над Германией

Za Pobedoe nad Germaniej

1945 Deze medaille die de beeltenis van Generalissimo Stalin, de Sovjet-leider draagt herdenkt de overwinning op Duitsland
in de "Grote Patriottische Oorlog" van 1941-1945. Het lint is gelijk aan dat van de "Orde van de Glorie".


Medaille voor de Victorie over Japan
За победу над Японией
Za pobedoe nad Japoniej

1945 Ook deze medaille draagt de beeltenis van Generalissimo Stalin en zij herdenkt de Sovjet-overwinning op Japan. De Sovjet-Unie was in
Jalta met de andere geallieerden overeengekomen dat zij drie maanden na de capitulatie van Duitsland Japan aan zou vallen. De Russische aanval was een grote verrassing voor Japan en dankzij de briljante tactiek van de Russische generaals werd het sterke Japanse leger in Mandsjoerije snel verslagen.

Andere medaillesBewerken

Medaille
en lint
Naam (Nederlands/Cyrillisch/Latijns schrift) Datum van
instelling
[1]
Beschrijving Het aantal
verleningen

Medaille van het dankbare Afghaanse volk*
От благодарного афганского народа
Ot blagodarnovo afganskovo naroda

International Soldaat (Militaire inzet buiten
de Sovjet-Unie)*

Medailles voor burgersBewerken

Medaille
en lint
Naam (Nederlands/Cyrillisch/Latijns schrift) Datum van
instelling
[1]
Beschrijving Het aantal
verleningen
Heldenmoedermedaille
Мать-героиня
Mat-geroïnja

Deze medaille werd alleen samen met het lint gedragen

Deze orde werd verleend aan alle vrouwen die tien of meer kinderen ter wereld brachten, of adopteerden en al deze kinderen ook zelf opvoedden. De onderscheiding werd op de eerste verjaardag van het tiende kind uitgereikt wanneer de eerste negen kinderen nog in leven waren, een overlijden onder respectabele omstandigheden zoals bij een zelfopofferende daad of het sneuvelen aan het front werd de moeder niet toegerekend. De orde werd niet zonder het lint gedragen. Deze orde werd op 8 juli 1944 ingesteld.

Medaille voor Voortreffelijke Prestaties tijdens de Arbeid

Medaille voor het handhaven van de Openbare Orde

Medaille voor het Ontginnen van Woeste Gronden


Medaille voor het Herstel van de Mijnen in het Donjetsk-bekken

De afbeelding ontbreekt

Voorbeeldig Arbeider tijdens de Grote Patriottische Oorlog

HerdenkingsmedaillesBewerken

Medaille
en lint
Naam (Nederlands/Cyrillisch/Latijns schrift) Datum van
instelling
[1]
Beschrijving Het aantal
verleningen

20 jaar na de Overwinning in de Grote Patriottische Oorlog
Двадцать лет Победы в Великой Отечественной войне
20 let Pobedy v Velikoy Otechestvennoy voyne

7 mei
1965

30 jaar na de Overwinning in de Grote Patriottische Oorlog
Тридцать лет Победы в Великой Отечественной войне
30 let Pobedy v Velikoy Otechestvennoy voyne

25 april
1975

40 jaar na de Overwinning in de Grote Patriottische Oorlog
Сорок лет Победы в Великой Отечественной войне
40 let Pobedy v Velikoy Otechestvennoy voyne

12 april
1985

Jubilea van de Sovjet-Strijdkrachten en de honderdste verjaardag van LeninBewerken

Medaille
en lint
Naam (Nederlands/Cyrillisch/Latijns schrift) Datum van
instelling
[1]
Beschrijving Het aantal
verleningen


Jubileummedaille voor de 20e verjaardag van het Rode Leger

1937 Het in 1917 door Trotski georganiseerde Rode Leger bestond in 1937 twintig jaar. Veel van de officieren die deze onderscheiding opgespeld kregen werden in de daaropvolgende jaren tijdens Jozef Stalins grote zuiveringen gearresteerd en op grond van verzonnen beschuldigingen doodgeschoten.

Ook Trotski zelf werd in 1940 het slachtoffer van Stalins moordenaars.



Medaille voor het 30-jarig bestaan van het Rode Leger

1947 In 1947 stonden het Sovjet-Leger en Stalin op het toppunt van hun macht. Duitsland was verslagen en Oost-Europa was onderworpen. Stalin liet zich op deze medaille samen met zijn voorganger Lenin afbeelden.


Medaille voor het 40-jarig bestaan van het Rode Leger

1957 In 1957 was Stalin op het 20e partijcongres tijdens een "geheime rede" door Nikita Chroesjtsjov ontmaskerd als tiran en massamoordenaar. De Sovjet-Unie liet zijn alomtegenwoordige afbeelding nu bijna overal verwijderen. Op de medailles werd Lenin, de stichter van de Unie afgebeeld want persoonsverheerlijking, althans van levende partijleiders, was nu taboe.

Medaille voor het 50-jarig bestaan van het Rode Leger

1967 In 1967 bestonden de Sovjet strijdkrachten 50 jaar en ook in dit jaar kregen alle officieren een decoratie uitgereikt. Op de medaille zien we binnen de rode ster de karakteristieke puntige helm die in 1918 werd gedragen naast de in de Tweede Wereldoorlog gebruikte ronde helm.


Jubileumsmedaille voor Militaire Dapperheid ingesteld ter herinnering aan de Honderdste Verjaardag van Vladimir Iljitsj Lenin

10 april
1970
De honderdste geboortedag van Lenin werd groots gevierd. Prominente Russen kregen deze kostbare gouden medaille opgespeld.

50-jarig bestaan van de Strijdkrachten van de Sovjet-Unie 1967

12 april
1967

70-jarig bestaan van de Strijdkrachten van de Sovjet-Unie 1987

12 april
1987

Opmerking: Veel Sovjet-onderscheidingen werden steeds aan hun lint gedragen. Er was dus geen "lintje" of baton om op het uniform of colbert te dragen. In een aantal gevallen is er na de val van de Sovjet-Unie een lint vastgesteld. Tussen de linten van de afgebeelde medailles en de kleine batons is veel kleurverschil te zien. Dat kan worden verklaard uit de Russische gewoonte om de medailles vaak, in sommige gevallen zelfs dagelijks, te dragen. De linten zijn vaak vies en versleten en zichtbaar verschoten door blootstelling aan zonlicht.

VoetnotenBewerken

  1. a b c d e f g Great Soviet Encyclopedia, entry "Medals of USSR", Moscow, 1969-1978
  2. a b c Kolesnikov G.A. & Rozhkov A.M., Orders and medals of USSR, Moscow, Mil. lib., 1983.