Maus Gatsonides

Nederlands coureur

Maurice (Maus) Gatsonides (Gombong, 14 februari 1911Heemstede, 29 november 1998) was een succesvol Nederlands autocoureur en uitvinder.

Maus Gatsonides (1964)

Gatsonides werd geboren op het eiland Java, in het toenmalig Nederlands-Indië, als zoon van Maurits Gatsonides en Leonora van der Spil. Zijn vader was assistent-resident op Java. Gatsonides volgde in Nederland de HBS, en wilde militair vlieger worden. Hij werd hiervoor afgekeurd omdat hij door een ongeluk in zijn jeugd een vingerkootje miste.[1]

Levensloop

bewerken
 
Gatso 1500 Sport, "Platje"
 
Mevrouw Gatsonides met de gewonnen Prix de Excelence in Brussel (1948)

Hij werd daarna technicus bij de KLM, maar na een reeks ongevallen in 1935 met toestellen van de KLM begon hij een garagebedrijf te Heemstede. Dit ging failliet en in 1938 kwam hij in dienst bij Ford Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde hij turfgasgeneratoren waar hij bekendheid mee verwierf.[2]

Na de oorlog begon hij opnieuw een autobedrijf te Heemstede. Gatsonides ging nu ook auto's bouwen, aanvankelijk onder de naam Gatford, maar na protesten van Ford onder de naam Gatso. Hij bood vier modellen aan, waarvan er in totaal acht à tien stuks zijn vervaardigd. Slechts één exemplaar is echter bewaard gebleven, de op een Fiatchassis gebouwde Platje. In 1950 ging het autobedrijf opnieuw failliet. Gatsonides kwam nu in dienst bij Ford Engeland en werd fabrieksrallyrijder.

Zijn meest bekende uitvinding noemde hij de 'gatsometer', een snelheidscamera die hij ontwikkelde om snelheden en de finish bij het racen te kunnen meten. Deze flitspalen, verkocht door zijn bedrijf Gatsometer, worden tegenwoordig wereldwijd ingezet om de verkeerveiligheid te verhogen.

 
Maus Gatsonides met snelheidsmeter in 1990

Gatsonides overleed op 87-jarige leeftijd en werd gecremeerd in het crematorium Westerveld te Driehuis.

Race-successen

bewerken
 
De winnende Ford Zephyr in 1953

Gatsonides won onder andere de Rally van Monte Carlo in 1953. Tijdens de regelmatigheidsrit in deze rally raakten de remmen van zijn Ford Zephyr oververhit op de afdaling van de Col de Braus. Om dit voor te zijn had Gatsonides op twee plekken handlangers geposteerd die een paar lokale boeren emmers water tegen de remmen aan lieten gooien bij het passeren.[1] Dit was uiteraard formeel niet toegestaan. Later won Gatsonides ook de Tulpenrallye. Naast zijn race-successen is Gatsonides' naam ook verbonden aan de door hem ontworpen meter waarmee de snelheid van een rijdende auto kan worden bepaald, de gatsometer.

Bibliografie

bewerken

In 1950 publiceerde W.L. Brugsma onder de schuilnaam "Willem Leonard" een autosportboek over Gatsonides, getiteld Rallyes en Races: Gatsonides' avonturen, een uitgave van Holdert & Co. te Amsterdam. Het werd in 1994 opnieuw uitgegeven. Toen tijdens de jaren 90 Gatsonides en Toon Kortooms naast elkaar in het ziekenhuis lagen, besloten ze een boek te maken over het leven van Gatsonides. Dit verscheen in 1995.

Literatuur

bewerken
  • Marcel Grauls "Snelheidsmaniak vindt flitspaal uit"
  • Willem Leonard Rallyes en Races: Gatsonides' avonturen (1950) (opnieuw uitgegeven 1994)
  • Piet Philippa en Rob Wiedenhoff Gatso: race zonder finish (1990)
  • Toon Kortooms Leven als de bliksem (1995) ISBN 9036415519

Referenties

bewerken
Zie de categorie Maus Gatsonides van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.