Lijst van buitenlandse termen uit de aardwetenschappen

Wikimedia-lijst

Deze lijst bevat de buitenlandse termen (leenwoorden) zoals ze gebruikt worden in de aardwetenschappen. De lijst vermeldt termen die onvertaald gebruikt worden vanuit de oorspronkelijke taal. Soms wordt van een term ook wel een Nederlandse of Engelse vertaling gebruikt, dan is die (letterlijke) vertaling ook gegeven.

Term Oorspronkelijke
taal
Nederlandse vertaling,
transcriptie of synoniem
Betekenis
A
aa Hawaïaans "zaklava" lava die stolt in scherpe hoekige fragmenten
atol Divehi geen ringvormig koraalrif, dat een lagune omringt die daardoor geen open verbinding met de zee heeft
B
barchaan Arabisch sikkelduin een duinvorm die een gebogen structuur heeft
C
coquina Spaans geen een ongeconsolideerde kalksteen bestaande uit los gestapelde schelpfragmenten
crotivina Russisch geen graafgang die materiaal vanuit de ene horizont naar de andere meegebracht heeft
cuesta Spaans geen asymmetrische berg of heuvel, waarvan de flauw hellende zijde meestal gevormd wordt door een laagvlak
D
draa Arabisch geen een zeer groot duin waarbij op de vlakkere delen kleinere duinen gevormd worden
E
erg Arabisch geen een "zandzee"; een grote vlakte van zand zonder duinvorming
F
firn Noors geen een korrelige substantie van deels ijs en deels sneeuw die gevormd wordt als sneeuw wordt gecompacteerd in gletsjers
fjord Noors geen een smalle zee-arm met steile wanden ontstaan door werking van gletsjers
flysch Duits/Zwitsers geen sedimentair gesteente dat aan de rand van een actief orogeen afgezet wordt (marien)
G
ghourd Arabisch sterduin een stervormig of piramidaal-vormig duin
gjá IJslands "gapende vulkaanspleet" een open vulkaanspleet waaruit lava stroomt zonder dat er sprake is van uitbarstingen
gletsjer Duits (Gletscher), uit Latijn geen een lichaam ijs dat traag naar beneden stroomt en gevormd is in gebieden waar sneeuwval groter is dan het smelten
gneis Oudengels geen een geband metamorf gesteente dat voornamelijk bestaat uit kwarts en veldspaat; doorgaans een gemiddeld tot hooggradig metamorfe kwartsiet of zandsteen
graben Duits slenk een lager gelegen gebied in een riftzone, geflankeerd door afschuivingsbreuken
guyot Frans geen onderzeese berg met een vlakke top
gyttja Zweeds geen zwarte modder bestaande uit organisch materiaal afgezet onder oxische en anoxische omstandigheden in een meer
H
hinterland Duits achterland brongebied van sediment
horst Duits geen een relatief omhooggeheven gebied bij riftvorming
I
J
Jama Servo-Kroatisch "karstpijp" een schoorsteenvormige pijp van tot 100 meter lengte veroorzaakt door karstificatie en in de ondergrond uitmondend in een grottenstelsel
K
karst Duits geen proces waarbij kalksteen of dolomiet na afzetting ontsloten raakt en oplossing van het carbonaat optreedt
koruko Japans "zwarte erts" een metaalhoudende sulfide-sulfaat afzetting, gerelateerd aan onderzees Mioceen vulkanisme
L
lahar Indonesisch modderstroom een stroom van modder, vulkanisch gesteente, as en/of puimsteen
lagune Venetiaans geen een ondiep stuk zee of meer dat geen of slechts af en toe een verbinding heeft met de open zee
lapiaz Frans geen een karstverschijnsel dat zich voordoet in met name de Franse Jura waarbij losliggende rotsplaten verweerd worden
M
maar Duits geen een ingestorte vulkaankegel gevuld met regenwater waarbij door de ondoorlatendheid van het gesteente een meer ontstaat
malpais Spaans "lava-steenwoestijn" (letterlijke vertaling is "slecht land") een woestijnachtig gebied waarin ruige en onbegroeide lavastromen ontsloten zijn
mesa Spaans tafelberg een berg met een (sub)horizontale top
meseta Spaans hoogvlakte / hoogplateau een bergachtig of heuvelig gebied dat een behoorlijke gemiddelde topografische hoogte boven zeeniveau heeft
molasse Duits/Zwitsers geen sedimentair gesteente dat aan de rand van een actief orogeen afgezet wordt (continentaal)
N
nuée ardente Frans gloedwolk een stroom vulkanisch materiaal bestaande uit twee delen; een zwaarder deel (vulkanisch gesteente, as) en een lichter deel bestaande uit gassen, stoom, as en vulkanisch stof die direct na een eruptie over het aardoppervlak raast
nunatak in een gebergte een stuk moedergesteente dat omringd maar zelf niet bedekt is met gletsjers
O
ogive Frans geen een geband patroon van lichter en donkerdergekleurd ijs in een gletsjer, veroorzaakt door lagen firn en ijs die verschillende smeltcurves hebben
P
palsa Samisch geen een heuveltje met een kern van ijs, die ontstaan is door de opstuwing van water in de poriën waarna het water bevroren is geraakt
pahoehoe Hawaïaans "touwlava" lava, vaak met basaltische samenstelling, die in touwachtige structuren stolt
pingo Inuktitut geen een heuvel met een kern van ijs, die ontstaan is door de opstuwing van water in de poriën waarna het water bevroren is geraakt
piperno Italiaans geen een trachitische tuf, waarin lensvormige deeltjes glas zitten
Q
R
rapakivi Fins geen een bepaald type stollingsgesteente met een porfirische textuur, waarin grote fenocrysten van kaliveldspaat voorkomen
roche moutonnée Frans aan het oppervlakte liggend moedergesteente dat door glaciale erosie een glad, golvend oppervlak heeft gekregen
S
sabkha Arabisch geen een relatief grote en vlakke afzetting van klei, zand en zout, typisch voor aride klimaten
seif Arabisch geen duin met een zigzagstructuur in de vorm van een kromzwaard
sérac Frans "ijspiramide" de blokstructuur die gevormd wordt als een gletsjer een steile helling bereikt
skarn Zweeds geen een Zweedse mijnbouwterm, maar ook daarbuiten veelgebruikt, voor de silicaten (zoals amfibool, pyroxeen en granaten) in ijzerhoudende ertsen van Archeïsche ouderdom, voornamelijk gevonden in kalkstenen en dolomieten
T
tsjernosem Russisch/Pools zwarte aarde een donkergekleurd type bodem met een zeer hoog percentage humus
tsunami Japans vloedgolf (kan echter ook op andere soorten golven slaan) vloedgolf die ontstaat door een onderzeese geologische verstoring, zoals een zeebeving of een vulkanische eruptie
tū̄ndra Kildin Sami geen (Nederlandse transcriptie: "toendra") boomloze vlakte in arctische zones, waarin de onderste bodemlagen altijd bevroren zijn en de bovenste lagen afwisselend bevroren en gesmolten
U
uvala Servo-Kroatisch geen depressie in het landschap veroorzaakt door "aan elkaar gegroeide" dolines
V
W
wadi Arabisch geen rivier die het grootste gedeelte van het jaar droogstaat en alleen water bevat tijdens plotselinge hevige regenbuien
X
Y
yardang Turks geen scherpgerande richels gevormd door wind-erosie
Z