Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Ischemie is onvoldoende doorbloeding richting weefsel, waardoor een zuurstoftekort optreedt dat de energieleverende celademhaling, en vervolgens de hele stofwisseling, in de cellen belemmert.

Ieder orgaan in het menselijk of dierlijk lichaam heeft voor het functioneren een zekere hoeveelheid zuurstof, energieleverende stoffen, en bouwstoffen nodig, die bij alle organen door het bloed worden aangevoerd. Ook moeten toxische producten, afkomstig van de stofwisseling, kunnen worden afgevoerd. Vermindert of stopt de bloedtoevoer, dan komt het orgaan in moeilijkheden, na een tijdsduur die omgekeerd evenredig is met de intensiteit van de stofwisseling of metabolisme.

Oorzaken bewerken

Er zijn twee oorzaken voor ischemie: problemen in de aanvoer van bloed en problemen bij de afvoer. De laatste komt minder vaak voor, maar is wel van belang: als alle afvoerende bloedvaten verstopt zijn, is de doorstroming ook in gevaar.

Er is in de meeste gevallen sprake van problemen in de aanvoer. Voorbeelden daarvan zijn:

Gevolgen bewerken

De hersenen zijn het gevoeligst voor ischemie, en lopen al na enkele minuten zonder toevoer van zuurstof en voedingsstoffen (de celbrandstof glucose) onomkeerbare schade op. Een ander kwetsbaar orgaan is de hartspier. Veel andere weefsels en organen kunnen enkele uren van zuurstof en voedingsstoffen verstoken blijven, mits ze worden gekoeld, ter vertraging van de stofwisseling in het betreffende weefsel of orgaan. Bijvoorbeeld een gekoelde donornier kan bij 0°C worden vervoerd, om deze vervolgens bij een nierpatiënt te implanteren.

Behandeling bewerken

De behandeling ligt in theorie voor de hand: de doorstroming weer op gang brengen door de pompfunctie van het hart te herstellen, het bloedvolume op peil te brengen, en de geblokkeerde vaten weer open te maken. In de praktijk is dit echter een van de lastigste problemen van de geneeskunde. Vooral naarmate de geblokkeerde vaatjes kleiner zijn, is het moeilijker de doorbloeding te herstellen. Bij problemen in de hersenen en in het hart is er bovendien altijd maar weinig tijd, waarin de behandeling nog zinvol is.

Voorbeelden van behandelingen om de doorbloeding te herstellen zijn trombolyse, PTCA of dotteren en een overbruggingsoperatie.

Voorbeelden bewerken

Bekende, op ischemie berustende klachten bij de mens zijn onder andere: