Henriëtta Anne van Engeland

Frans aristocrate (1644-1670)

Henriëtta Anne van Engeland (Exeter, 16 juni 1644Saint-Cloud, 30 juni 1670) was de jongste dochter van de Engelse koning Karel I en diens echtgenote koningin Henriëtta Maria van Frankrijk. Op het moment dat Henriëtta werd geboren bereikte de Engelse Burgeroorlog een hoogtepunt. In 1661 trouwde Henriëtta met Filips I, hertog van Orléans.

Henriëtta Anne van Engeland
1644 - 1670
Henriette-Anne d'Angleterre, duchesse d'Orléans, dite Madame.jpg
Hertogin van Orléans
Periode 1661-1670
Geboren 16 juni 1644
Exeter, Koninkrijk Engeland
Overleden 30 juni 1670
Saint-Cloud, Koninkrijk Frankrijk
Vader Karel I
Moeder Henriëtta Maria van Frankrijk
Dynastie Huis Stuart
Partner Filips I
Kinderen 4, zie "kinderen"
Arms of Henriette of England as Duchess of Orléans.png
Wapen van Henriëtta van Engeland

Prinses Henriëtta werd geboren op het Bedford House te Exeter, in het zuiden van Engeland. Twee weken na haar geboorte vluchtte haar moeder, de koningin, Engeland uit en liet Henriëtta achter bij Lady Anne Villiers, gravin van Morton. Henriette Anne ("Anne" werd bij haar naam gevoegd toen ze werd gedoopt, en daarmee toetrad tot de Rooms-Katholieke Kerk) werd pas met haar moeder herenigd toen ze twee jaar oud was. In 1649 werd Henriëtta's vader, Karel I, onthoofd en Engeland werd een republiek onder Oliver Cromwell. Henriëtta's moeder vluchtte samen met haar dochter naar Frankrijk, waar ze haar intrek nam aan het Franse hof. Ze werd hartelijk ontvangen door haar neef Lodewijk XIV. Henriëtta werd opgevoed aan het Franse hof.

Hertogin van OrléansBewerken

 
Henriëtta Anne van Engeland

Toen Henriëtta 17 jaar werd trouwde ze met haar neef, Filips II, hertog van Orléans. Filips was de jongste zoon van koning Lodewijk XIII en de enige broer van Lodewijk XIV, op dat moment de koning. De twee trouwden in de Koninklijke Kapel te Parijs op 31 maart 1661. Het huwelijk was een grote mislukking en Henriëtta's man gaf de voorkeur aan mooie mannen, die de strijd met Henriëtta aangingen om macht. Ze bedroog haar echtgenoot openlijk met de koning, en liet zich in met politieke aangelegenheden, waarbij ze als ambassadrice naar het Engelse hof reisde, naar haar oudere broer koning Karel II Stuart. Henriëtta had veel invloed bij de koning en gebruikte deze invloed om de favoriete mannen van haar man te verbannen van het Hof. Die mannen beraamden een plan om Henriëtta van het Hof te verwijderen. Ze stierf in 1670 een plotse dood onder onduidelijke omstandigheden, zodat aan vergiftiging werd gedacht. Later is dit vermoeden ontkend en houdt men het op een acute buikvliesontsteking ten gevolge van een blindedarmontsteking. De gebrekkige medische kennis van die tijd belette echter de geruchten definitief te ontkrachten. De relatie van Filips met zijn echtgenote, die in het begin van hun huwelijk uitstekend was geweest, was rond de tijd van haar dood totaal verkild door haar verraad. Filips had verschillende minnaars, maar zijn grootste hartstocht ging uit naar ridder Filips van Lotharingen. Omdat deze jongeman hierdoor grote jaloezie opwekte, werd hem door velen de "moord" op Henriëtte in de schoenen geschoven. Daarvan is echter geen enkel bewijs. Henriëtte kreeg na haar dood de bijnaam 'de eerste Madame'.

KinderenBewerken

Henriëtta Anne baarde, ondanks de homoseksuele geaardheid van Filips, toch vier kinderen:

Ten tijde van de geboorte van prinses Anne Marie stond het koppel bekend om hun ruzies in het Palais-Royal en thuis. Filips had een nieuwe minnaar en velen waren zich bewust van de grote invloed die deze man op Filips had.

Lodewijk XIVBewerken

Lodewijk XIV was erg intiem met zijn schoonzuster. Er werd in die tijd ook gezegd (of geroddeld) dat Lodewijk de echte vader was van Henriëtta's twee dochters. Lodewijk was na de tragische dood van Henriëtta langer in rouw dan haar eigen man, Filips. Hoe dan ook, Filips was extreem jaloers op zijn vrouw.

De meeste van Lodewijks minnaressen (zoals, Louise de La Vallière en Athénaïs de Montespan) waren hofdames van Henriëtta Anne. In feite moedigde Henriëtta de relatie van Lodewijk en Louise de La Vallière aan, om de roddels aan het Hof over haar en Lodewijk in de doofpot te stoppen.

Latere levenBewerken

Vandaag de dag is Henriëtta vooral bekend om haar briefwisseling met haar broer koning Karel II van Engeland, met wie ze een sterke band had. Samen met haar broer hielp ze het opzetten van het geheime Verdrag van Dover in 1670, welke een offensief en defensief verdrag was tussen Engeland en Frankrijk.

Henriëtta stierf in het kasteel van Saint-Cloud, twee weken nadat het Verdrag van Dover was getekend. Ze leed plotseling aan hevige pijnen en vermoedde dat ze was vergiftigd. Henriëtta vroeg een tegengif en liet haar voeding onderzoeken. Mogelijk was ze vergiftigd door de vriend van haar man, de jaloerse in ballingschap levende Filips van Lotharingen. Ze kreeg na haar dood de bijnaam Madame nummer één.

VooroudersBewerken

Voorouders van Henriëtta Anne van Engeland
Overgrootouders Henry Stuart Darnley (1545-1567)
∞ 1565
Maria I van Schotland (1542-1587)
Frederik II van Denemarken (1534-1588)
∞ 1572
Sophia van Mecklenburg-Güstrow (1557-1631)
Anton van Bourbon (1518-1562)
∞ 1548
Johanna van Albret (1528-1572)
Francesco I de' Medici (1541-1587)
∞ 1565
Johanna van Oostenrijk (1547-1578)
Grootouders Jacobus I van Engeland (1566-1625)
∞ 1589
Anna van Denemarken (1574-1619)
Hendrik IV van Frankrijk (1553-1610)
∞ 1600
Maria de' Medici (1575-1642)
Ouders Karel I van Engeland (1600-1649))
∞ 1625
Henriëtta Maria van Frankrijk (1609-1669)
Henriëtta Anne van Engeland (1644-1670)

LiteratuurBewerken

  • Henriëtte Anne Stuart: Een Engelse Prinses aan het Hof van Lodewijk XIV - Ettie en Maria Kist (2006).