Gravensteen (Leiden)

Leiden

Het Gravensteen is een monument in Leiden. In de loop der jaren heeft het gebouw verschillende functies gehad, onder andere woning, gevangenis, boekenmagazijn en universiteitsgebouw.

Gravensteen
Het oudste deel van het Gravensteencomplex aan het Gerecht
Het oudste deel van het Gravensteencomplex aan het Gerecht
Locatie Leiden, Vlag van Nederland Nederland
Algemeen
Huidige functie universiteit
Gebouwd in 13e eeuw
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer 25452
Portaal  Portaalicoon   Leiden

GeschiedenisBewerken

Het Gravensteen werd gebouwd in het begin van de twaalfde eeuw. Het diende als (privé-)vluchttoren van de graven van Holland, die zelf regelmatig in de naastgelegen versterkte hoeve (Huize Lokhorst) woonden, en later als de grafelijke en stedelijke gevangenis. De vierkante toren stamt (waarschijnlijk) uit het begin van de 13e eeuw en is daarmee het oudste deel van het gebouw. De zeshoekige traptoren aan de linkerzijde dateert uit de tweede helft van de 15e eeuw.

In 1463 schonk Filips de Goede het pand aan de stad Leiden, waarna het de functie van stedelijke gevangenis en gevangenis voor Rijnland kreeg. Doodstraffen werden vanaf dat moment op het plein voor het Gravensteen ten uitvoer gebracht. In 1556 werd het Gravensteen uitgebreid met een cellenblok dat nog steeds intact is. In 1598 werd de gevangenis voorzien van een tuchthuis en in 1655 van een spin- en rasphuis (zie rasphuis (Amsterdam)). Ten slotte werd in 1672 een nieuwe vierschaar (de plaats waar rechtgesproken werd) aangebouwd. Aan het eind van de negentiende eeuw raakte het gebouw steeds meer in onbruik. De laatste doodstraf werd hier in 1856 voltrokken.

In 1955 kreeg het Gravensteen een nieuwe functie: het gebouw werd een boekenmagazijn. Al spoedig veranderde de functie van het gebouw opnieuw. De Universiteit Leiden kampte met ruimtegebrek en nam het gebouw in gebruik. Met name de afdeling rechtsgeschiedenis van de juridische faculteit vond hier onderdak op een historierijke plek. Van 2006 tot 2011 was het International Office van de universiteit in dit gebouw gevestigd, en sinds 2011 zit hier de afdeling Studenten- en Onderwijszaken (niet te verwarren met de studentenbalie die zich in studentencentrum Plexus bevindt).

AfbeeldingenBewerken

Zie ookBewerken

  Zie de categorie Gravensteen (Leiden) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.