Fokker C.X

De Fokker C.X is aanvankelijk door Fokker gebouwd als verkenningsvliegtuig voor de Militaire Luchtvaart in Nederlands-Indië. Later is ook een serie aangeschaft door de Nederlandse luchtstrijdkrachten ten behoeve van de Strategische Verkennings Afdeeling (StraVA). Het toestel had een halfgesloten cockpit met daar achter een open zitplaats voor de waarnemer-mitrailleurschutter. Het toestel was geschikt voor het afwerpen van een lichte lading bommen, 16 x 25 kg, 8 x 50 kg of 4 x 100 kg. Het had een voorwaarts schietende vaste mitrailleur en een vrij bedienbare bij de boordschutter achter.

C.X
Fokker CX Finland.jpg
Algemeen
Rol strategische verkenner/lichte bommenwerper
Bemanning 2
Varianten 3
Status
Eerste vlucht 1934
Aantal gebouwd 68
Gebruik Nederland, Finland, Republiek Spanje
Afmetingen
Lengte 9,01 m
Hoogte 3,31 m
Spanwijdte 12 m
Vleugeloppervlak 31,50 m²
Gewicht
Leeggewicht 1890 kg
Brandstofgewicht: 350 kg
Krachtbron
Motor(en) Rolls Royce Kestrel V (650pk) - NL
Vermogen 478 kW
Prestaties
Kruissnelheid 205 km/u
Topsnelheid 330 km/u
Vliegbereik 860 km
Actieradius 830 km
Dienstplafond 8.300 m
Bewapening
Boordgeschut 1x (MG Browning M36) 7,9 mm naar voren,
1x (MG Lewis) 7,9 mm op ring voor waarnemer
Bommen 400kg
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart

In mei 1940 waren er elf toestellen operationeel en voornamelijk gestationeerd op het vliegpark Bergen. Doordat ze in gecamoufleerde houten hangaartjes in de bosrand achter het vliegveld waren verborgen, vielen ze niet ten prooi aan het bombardement en Duitse strafing.

Tussen 10 en 14 mei hebben deze toestellen verscheidene missies gevlogen zonder noemenswaardige verliezen. De toestellen bleken wendbaar en nuttig. Ze bombardeerden het inmiddels door de Duitsers bezette vliegveld Waalhaven en bestookten onder andere vijandelijke geschutsopstellingen in de bossen bij Wageningen voor de Grebbelinie.

Het Militaire Luchtvaart Museum in Soesterberg is de afgelopen jaren bezig met de herbouw naar origineel ontwerp van een Fokker C.X.

Finse C-XBewerken

De Finnen kochten vier C-X's inclusief het licentierecht tot zelfbouw. Zij lieten de C-X met de Bristol Pegasus stermotor ontwerpen zodat deze qua uitvoering meer op de FK-51 ging lijken dan de moderner ogende Nederlandse C-X, met de spitse voorzijde voor de Rolls Royce Kestrel V-motor. De Finnen bouwden er nog 35 C-X's bij, die bovendien in meerdere versies kwamen. Ze werden met redelijk groot succes tijdens de Winteroorlog (1939-1940) en de vervolgoorlog (1941-1944) tegen de Sovjet-Unie ingezet.

Spaanse C-XBewerken

Spanje had ook interesse in de Fokker C-X. De republikeinse zijde bestelde twee C-X's bij Fokker (op basis van Hispano-Suiza V-motor) en kreeg die ook geleverd, samen met een zelfbouwlicentie. De licentiebouw was gaande toen de fabriek door de nationalisten onder de voet werd gelopen. Zodoende zouden alleen de twee van Fokker geleverde C-X's operationeel tot inzet komen.