District Timiș

Timiș is een Roemeens district (județ) in de historische regio Transsylvanië, met als hoofdstad Timișoara (326.958 inwoners). De gangbare afkorting voor het district is TM.

Timiș
District in Roemenië Vlag van Roemenië
Wapen van Timiș
Locatie van district Timiș in Roemenië
Situering
Hoofdstad Timișoara
Regio Transsylvanië / (roem.) Transilvania
Ontwikkelingsregio Vest
Coördinaten 45°46'48"NB, 21°21'0"OL
Algemeen
Oppervlakte 8697 km²
Inwoners (2020) Gestegen705.745
(81,1 inw./km²)
Overig
Netnummer 56
Kenteken TM
Gangbare afkorting RO-TM
Website districtsraad
prefectuur
Portaal  Portaalicoon   Roemenië

GeografieBewerken

Het district heeft een oppervlakte van 8697 km². De grootste rivier van het district, is de Timiș, die ook door de hoofdstad, van het district, Timișoara stroomt.

Het district grenst aan de volgende districten:

GeschiedenisBewerken

Het district Timiș is in haar huidige vorm ontstaan in 1950. Het gebied Banaat was in 1718 bevrijd van de Ottomaanse overheersing en stond daarna direct onder het Habsburgse (Oostenrijkse) gezag. In 1779 kwam het gebied onder het kroonland Hongarije te vallen en werden er comitaten gevormd. Tot 1920 toen het gebied over ging van Hongaarse in Roemeense handen bestond er een comitaat Temes. Dit comitaat werd door de Roemeense overheid samengevoegd met delen van de toenmalige comitaten Krassó-Szörény en Torontál. De geschiedenis van het district valt samen met die van het gehele Banaat. Er werden na de bevrijding van de Turken op grote schaal nieuwe nederzettingen opgericht. Onder de Turken was het gebied vrijwel geheel verlaten en verwaarloosd. De Habsburgers lieten in de 18e eeuw veel kolonisten uit Zwaben in Duitsland komen. Deze groep bereikte rond 1900 haar piek qua aantal inwoners. De Duitstaligen waren toen een groep van 201.795 personen (37,2)% van de in totaal 541.849 inwoners van het gebied. De Roemenen vormden in dat jaar met 221.305 personen(40,8%) de grootste minderheid. Verder woonden er Hongaren, Serviers en Slowaken die ook als kolonisten naar het gebied waren getrokken.

DemografieBewerken

 
Een katholieke kerk in Slatina-Timiș
 
Het dorp Lucareț in district Timiș
 
Het dorp Dubești in district Timiș

In het jaar 2011 had Timiș 683.540 inwoners, een toename vergeleken met 677.926 inwoners in de voorafgaande volkstelling van 2002. De leeftijdsstructuur van de bevolking ziet er in 2020 als volgt uit: 17,5% is 0 tot 18 jaar oud; 66,4% is 18 tot en met 64 jaar oud en de overige 16,2% is 65 jaar of ouder.[1]

BevolkingsgroepenBewerken

De grootste etnische groep in het district Timiș vormen de etnische Roemenen. Naast Roemenen wonen er significante groepen Hongaren, Roma, Serviërs, Duitsers, Oekraïeners, Bulgaren en Slowaken. In 2011 woonde meer dan de helft van het aantal Serviërs en Bulgaren in Roemenië in het district Timiș. De laastgenoemde groep woonde relatief gezien vooral in Dudeștii Vechi.

Volkstelling Ontwikkeling van het bevolkingsaantal per etnische groep [2]
Jaar Bevolking Roemenen Hongaren Roma Serviërs Duitsers Oekraïeners Bulgaren Slowaken Joden
1880 454.205 200.834 33.947 31.316 171.599 64 3.549
1900 541.849 221.305 70.338 30.939 201.795 69 2.911
1910 560.258 223.816 96.364 - 32.430 188.440 296 - 2.269 -
1930 559.591 236.305 84.756 8.090 27.075 178.238 1.399 7.527 3.919 9.768
1941 578.881 263.474 74.745 176.732
1956 568.881 325.834 77.530 6.089 23.781 114.194 1.405 7.440 2.667 7.378
1966 607.596 378.183 76.183 4.637 22.709 109.315 1.780 7.509 2.300 2.909
1977 696.884 472.912 77.525 9.828 20.891 98.296 3.773 7.151 2.128 1.799
1992 700.033 561.200 62.866 14.836 17.144 26.722 6.468 6.466 2.229 625
2002[3] 677.926 565.639 50.556 16.084 13.273 14.174 7.321 5.562 1.908 441
2011 683.540 550.836 35.295 14.525 10.102 8.504 5.950 4.478 1.424 220

Hongaarse gemeenschapBewerken

In 2011 was de Hongaarse gemeenschap van Timiș in totaal 35.295 personen sterk. De grootste groep Hongaren woont in de stad Timisoara (15.264 personen). Ook de steden Lugoj en Jimbolia kennen een aanzienlijke groep Hongaren. Op het platteland zijn er meerdere gemeenten met grotere Hongaarse gemeenschappen zoals Dumbravita, Cenad, Moșnița Nouă, Otelec en Tormac.

Het aantal Hongaren daalt al jaren gestaag, in 1930 vormden ze nog 15% van de totale bevolking, inmiddels is het aandeel gedaald naar onder de 5%. Met name aan de zuidgrens van het district hebben de Hongaren tussen de volkstellingen van 2002 en 2011 veel aan inwoners verloren. Deze gemeenten zijn vanaf nu vooral Roemeenstalig geworden.

Duitse gemeenschapBewerken

 
Duitse bevolking in Roemenië

In het district woonde eens één van de grootste groepen Duitstaligen binnen de grenzen van het huidige Roemenië (ontstaan in 1920). De Duitsers worden ook wel Donauschwaben genoemd. De meeste Duitstaligen woonden ten noorden van van de rivier de Timiș. Dat er Duitsers naar het gebied trokken was te danken aan de bevrijding van het gebied na 164 jaar overheersing door de Ottomanen. De eerste Duitsers werden naar het gebied overgebracht naar een plan van Generaal Mercy. De eerste plaats waar ze aankwamen was Weißkirchen, het huidige Bela Crkva in 1717. Hier werden 60 huizen gebouwd, de bevolking die aankwam bestond uit Schwaben uit de omgeving van Buda (deel van de huidige Hongaarse hoofdstad Boedapest). Het huidige dorp Carani werd zelfs naar hem genoemd (Mercydorf of Mercyfalva). Een tweede golf van aanwas met Duitsers kwam tot stand onder keizerin Theresia tussen 1766 en 1772. Er ontstonden vele nieuw gestichte dorpen en steden zoals; Biled, Lenauheim en Triebswetter. Onder Keizer Joseph II werden vooral in het nu Servische deel van het Banaat nieuwe Duitse kolonisten verwelkomd. Nadat Joseph overlijdt is zijn broer Leopold degene die een nieuwe inval van de Turken moet meemaken, hierbij sterven 13.000 mensen in het gebied, het aantal Duitsers is rond 1780 gestegen tot circa 60.000 personen. Uiteindelijk gaat de toestroom van Duitsers door tot 1835. In 1840 is het aantal Duitsers in het totale Banaat 233.875. De Duitsers en hun nazaten laten het gebied opbloeien, samen met Roemeense en Hongaarse kolonisten wordt de basis gelegd voor het huidige district Timiș.

In 1880 is bij de volkstelling van het district het aandeel van de Duitstaligen met 37,7% het hoogst. Het maximale absolute aantal Duitsers ligt ruim boven de 200.000 inwoners, dit was tijdens de volkstelling van 1900.

Bestuurlijke indelingBewerken

StedenBewerken

 
De Piața Unirii (Eenheidsplein) in Timișoara met links het Servisch bisschoppelijk paleis en rechts de Servisch-orthodoxe kathedraal.

GemeentenBewerken

Zie de lijst van gemeenten in Timiș

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken

  Zie de categorie Timiș County van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.