Dipteryx

geslacht uit de vlinderbloemenfamilie

Dipteryx is een geslacht van bomen en struiken, die gerekend wordt tot de Papilionoideae-subfamilie van de Faboideae, behorend tot de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae).

Dipteryx
Dipteryx alata (Baru)
Dipteryx alata (Baru)
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:'Nieuwe' tweezaadlobbigen
Clade:Fabiden
Orde:Fabales
Familie:Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)
Onderfamilie:Faboideae
Geslachtengroep:Dipterygeae
geslacht
Dipteryx
Schreb.
Baru-vruchten (D. alata)
Baru-vruchten (D. alata)
Tonka-bonen (D. odorata)
Tonka-bonen (D. odorata)
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Dipteryx op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

BeschrijvingBewerken

De soorten uit dit geslacht kunnen worden onderscheiden van de andere leden uit de geslachtengroep Dipterygeae door hun asymmetrische samengestelde bladeren, een steenvrucht met een leerachtige schil en een asymmetrische navel.[1]

Commercieel gebruikBewerken

De grootste leden van dit geslacht zijn grote bomen in het tropisch regenwoud. Enkele soorten worden gekweekt:

  • De D. odorata wordt geteeld voor zijn geurige zaden: de tonkaboon.
  • De vruchten van D. alata worden gebruikt voor menselijke en dierlijke consumptie (veevoer). Deze soort is de enige van dit geslacht die groeit in de droge cerrado in westelijk Brazilië.
  • Enkele soorten - met name D. oleifera (Almendro) - worden gekweekt voor het hout.[2][3] Het hout van diverse Dipteryx- en Taralea-soorten wordt Cumaru genoemd.[4]

SoortenBewerken

De taxonomische indeling van deze groep planten is in de loop der jaren aan complexe verandering onderhevig geweest. De volgende soorten werden anno 2020 tot het geslacht gerekend:

  • D. alata Vogel (syn. D. pteropus en D. pterota) — Baru
  • D. charapilla (J.F.Macbr.) Ducke — Deze soort was in 1989 tot synonym verklaard van D. rosea, maar wordt inmiddels weer als een aparte soort beschouwd.
  • D. ferrea (Ducke) Ducke — Deze soort was in 1989 tot synonym verklaard van D. micrantha, maar wordt inmiddels weer als een aparte soort beschouwd.
  • D. lacunifera Ducke
  • D. magnifica (Ducke) Ducke
  • D. micrantha Harms
  • D. odorata (Aubl.) Willd. (syn. D. tetraphylla Spruce ex Benth.)[5]
  • D. oleifera Benth. (syn. D. panamensis (Pittier) Record & Mell) — Almendro
  • D. polyphylla (Huber) Ducke
  • D. punctata (S.F.Blake) Amshoff (syn. D. trifoliolata)
  • D. rosea Spruce ex Benth.

Soorten die voorheen tot dit geslacht gerekend werden, maar in 1989 zijn afgesplitst en ondergebracht in het geslacht Taralea: