Centrum Informatie en Documentatie Israël

Nederlandse organisatie

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) is een informatiecentrum en lobbyorganisatie, gericht op de belangen van Israël en Joden. Speerpunten zijn de positie van de Staat Israël en van Joden wereldwijd en het bestrijden van antisemitisme. Middelen die zij hiertoe hanteert zijn het onderhouden van contacten met politici en beleidsmakers, het verspreiden van informatie via diverse media, een eigen website, publieke bijeenkomsten en het uitgeven van lesmateriaal voor scholen. CIDI verzorgt tevens begeleide informatiereizen naar Israël voor de beoogde doelgroepen.

Toegang tot het kantoor van het CIDI

CIDI werd begin 1974 opgericht naar aanleiding van de Jom Kipoeroorlog, die het positieve imago van Israël had aangetast. Het Israëlisch-Palestijns conflict is dan ook een van de centrale thema's. CIDI werkt vanuit de zionistische ideologie. Zij heeft een eigen jongerenorganisatie CIJO.

OprichtingBewerken

Het CIDI werd in 1974 opgericht door de Joodse jurist en hoogleraar staats- en administratief recht David Simons en de, eveneens Joodse, jurist en drukker Robert Abraham (Bob) Levisson (1913-2001).[1]

Aanleiding voor de oprichting was de Jom Kipoeroorlog van oktober 1973, die het positieve imago van Israël had aangetast. De oprichters wilden door het verspreiden van positieve informatie over Israël een tegenwicht bieden aan de toenemend negatieve berichtgeving in de media.[2]

BestuurBewerken

Het bestuur van de stichting bestond in 2020 volgens de website uit 7 personen, waarvan Ronnie Eisenmann sinds 2015 de voorzitter is. Daarnaast is de directie verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken. Hanna Luden is sinds 2015 directeur. Directie en bestuur worden bijgestaan door een Raad van Advies. In de Raad van Advies zitten vertegenwoordigers van de diverse Joodse organisaties in Nederland.[3] Zie ook de lijst van voorzitters en directeuren verderop in dit artikel.

FinancieringBewerken

CIDI wordt voor een groot deel gefinancierd uit donaties van particulieren en instellingen en door legaten. Vrienden van CIDI betalen een vast lidmaatschapsgeld. De Stichting Centrum voor Informatie en Documentatie Israël is erkend als een algemeen nut beogende instelling (ANBI). Nadere gegevens over de donoren van CIDI zijn niet openbaar.

De lobbygroep heeft een begroting van circa € 600.000 per jaar (2014).[4] Sinds 2005 ontvangen CIDI en de CIDI-jongeren subsidie uit de collectieve Maror-gelden, dat zijn gelden afkomstig van roofgeld dat in de Tweede Wereldoorlog werd gestolen van joden.[5]

Doel en activiteitenBewerken

De stichting vermeldt vier hoofddoelen:[6]

  • Het beschermen en versterken van de banden tussen Nederland, de Europese Unie en Israël
  • Informatievoorziening over Israël en het Midden-Oosten
  • Het stimuleren van het vredesproces tussen Israel en de Palestijnen
  • Het bestrijden van antisemitisme

CIDI komt op voor de rechten van Joden in Nederland, Israël en de rest van de wereld. Doelgroepen zijn politici en beleidsmakers, media, jongeren (studenten) en de eigen achterban.[7]

Het CIDI werkt aan haar doelstellingen door middel van artikelen op haar website, lobbyen bij politici en beleidsmakers, georganiseerde reizen voor diverse doelgroepen (zoals politici, journalisten en opiniemakers), het organiseren van lezingen en bijeenkomsten, publicaties in de Nederlandse media, sociale media, en onderzoek.[8] CIDI verspreidt ook (gratis) onderwijsmateriaal over het Israëlisch-Palestijns conflict.

Het CIDI brengt elk jaar een rapport uit met een overzicht van meldingen van antisemitische incidenten. De gegevens komen van meldingen bij zowel het CIDI zelf, als bij andere organisaties, waaronder het Meldpunt Discriminatie Internet en de regiopolitie Amsterdam-Amstelland.[bron?]

De stichting zegt het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen te willen stimuleren op basis van twee staten, de zogeheten tweestatenoplossing, die het zelfbeschikkingsrecht van zowel Joden als Palestijnen respecteert.[6][7] Hoe de Palestijnse staat er uit zou moeten zien is nog onduidelijk. Wel vond CIDI de zogenaamde ‘Deal van de Eeuw’, zoals in januari 2020 door Donald Trump gepresenteerd, een goed uitgangspunt voor de Palestijnse "gedroomde eigen staat" en dit 'vredesinitiatief' "een nieuwe, realistische kans op een eigen staat."[9]

Lobby-activiteitenBewerken

CIDI wordt gezien als een belangrijke organisatie binnen de zogenaamde (pro-)Israël-lobby in Nederland, dat is een coalitie van organisaties en individuen die primair de belangen van de staat Israël verdedigen. Het kantoor ligt vlak bij het Tweede Kamergebouw in Den Haag. CIDI dringt er bij bepaalde politici soms op aan Kamervragen te stellen over politieke onderwerpen betreffende het Israëlisch-Palestijnse conflict. Zo weet zij weleens de politiek op belangrijke punten te beïnvloeden.[4] Vaak volgen Kamervragen op artikelen die op de website geplaatst zijn.[8]

De lobbygroep heeft met name warme banden met de VVD. De VVD'er John Manheim, die tot 2010 voorzitter van CIDI was, werd daarna honorair consul van Israël. Als CIDI-voorzitter leidde hij diverse VVD-buitenlandwoordvoerders en fractieleiders rond door Israël. De band tussen CIDI en VVD werd door bronnen rondom de VVD als amicaal omschreven, met bijna dagelijks persoonlijke contacten "in de wandelgangen of in de kroeg". Ook met andere partijen worden wel contacten onderhouden.[4]

De Leidse hoogleraar Arco Timmermans omschreef CIDI als "Een effectieve en professionele lobbygroep ... Ze verstaan als geen ander de kunst van de stille lobby: iets agenderen zonder er zelf mee naar voren te treden." Als voorbeeld noemde hij het initiëren van een advertentie in de Telegraaf tegen antisemitisme, terwijl het leek of het een initiatief was van de BN'ers die zich erin uitspraken.[4] [10] De betreffende advertentie was door de Telegraaf gratis aangeboden.[11] D66-leider Alexander Pechtold had de oproep juist niet ondertekend, omdat CIDI slechts de enige organisatie was die dit initiatief had genomen en omdat het eenzijdig om antisemitisme ging en niet over alle vormen van discriminatie.[12]

In de Nederlandse media geeft CIDI, meestal in de persoon van (oud)-bestuursleden of teamleden, commentaar bij onderwerpen betreffende Joden of Israël, evenals in hoorzittingen van het parlement.

Bij Europarlementariërs wordt met name gelobbied betreffende Iran. CIDI was nauw betrokken bij de oprichting van het Iran Comité, dat vooral tot doel had te waarschuwen voor een Iraanse atoombom en te pleiten voor sancties tegen dit land. Het Comité huisde een tijdje in het kantoorpand van CIDI, toen Ronny Naftaniel er nog directeur was. Naftaniel was ook een van de oprichters van het Comité. De organisaties hielden meerdere gezamelijke bijeenkomsten. In 2009 probeerden ze Nederlandse Europarlementariërs er van te weerhouden met een officiële delegatie een bezoek aan Iran te brengen met de dreiging om anders in de Nederlandse media hun reputatie te beschadigen.[4] In oktober 2012 voerden beide organisaties opnieuw actie tegen een gepland bezoek.[13]

In 1992 richtte CIDI OPTIN (Organisation for the Promotion of Trade between Israel and the Netherlands) op, die de economische samenwerking tussen Israël en Nederland wil bevorderen.

OnderwijsBewerken

Het 'onderwijsveld' beschouwt CIDI als een zeer belangrijk speerpunt van haar werk. Het gaat daarbij zowel om educatie over WO II, de Holocaust en antisemitisme, als om kennis over en interpretatie van het conflict tussen enerzijds Israël en anderzijds de Palestijnen, Arabieren en de moslimwereld.[8]

Tijdens een jaarlijkse seminar voor docenten in Yad Vashem in Israël geeft CIDI haar visie over hoe docenten les zouden kunnen geven over de Holocaust. Deze reizen worden gesubsidieërd vanuit de collectieve Maror-Gelden.

Sinds 1988 wordt een jaarlijkse Collegereeks gemaakt, waarbij aangemelde universiteitsstudenten gratis kennis maken met CIDI's uitleg van Israël's buitenlandse politiek. De colleges worden gewoonlijk (althans tot aan de coranacrisis) gegeven in Den Haag.[8][14] Critici hebben ernstige twijfel over de objectiviteit van deze colleges vanwege de keuze van de onderwerpen en de eenzijdige pro-Israël-opvattingen van sprekers.[15]

Het CIDI ontwikkelt eigen lesmethodes en -materiaal over Israël-Palestina. Voor het Nederlandse voortgezet onderwijs heeft het CIDI hierover een geschiedeniskatern uitgegeven. De Partij van de Eenheid (PvdE) in de Haagse raad vond dit "verre van objectief" en wilde dat het gebruik van dat katern op Haagse vmbo's zou stoppen.[16] Historicus Jan Tervoort analyseerde ook eerder al geschiedenislesmateriaal over het Israëlisch-Palestijns conflict. en noemde het 'indoctrinatie'.[17]

Jongerenorganisatie CIJOBewerken

De CIDI-jongerenorganisatie CIJO is een vereniging, in 2002 door Simone Kukenheim opgericht, van studenten die vanuit verschillende achtergronden affiniteit hebben met Israël en graag vrede zien in het Midden-Oosten. De CIJO wil zich inleven in alle partijen die een rpl spelen in het conflict. De CIJO steunt de tweestatenoplossing als uitgangspunt bij de vredesbesprekingen en repect voor de volkssoevereiniteit van iedere natie. Ze maken zich hard voor een democratisch Israël, gebaseerd op de principes van vrijheid, gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid. De CIJO noemt zichzelf een "politieke organisatie", in de zin dat ze zich mengt in het politieke debat. Daarnaast wil de CIJO bouwen aan een vredige samenleving in Nederland, bestrijdt actief racisme, discriminatie en vooroordelen en organiseert activiteiten, zoals debatten en lezingen om de dialoog tussen jongeren van verschillende achtergronden te versterken.[18] De CIJO organiseert jaarlijks een 'Fact Finding Mission' naar Israël, waarbij onder haar leiding jongeren naar Israël afreizen met als doel "zich te verdiepen in verschillende aspecten van het land en het Midden-Oostenconflict." Aan deze reizen hebben ook wel journalisten deelgenomen. Zij praten met de jongeren onder meer over de Nederlandse berichtgeving van het Israëlisch-Palestijns conflict, terrorisme en de betekenis van de Israëlische Westoeverbarrière.[bron?]

Zwartboek 1978Bewerken

Het CIDI publiceerde in 1978 een 'zwartboek' over de Arabische olieboycot en onthulde daarin dat talloze Nederlandse bedrijven die handel dreven met Arabische landen verklaringen afgaven waarin ze garandeerden dat hun personeel niet-Joods was, geen banden onderhield met Israël en geen Israëlische producten verwerkte. In sommige media werden deze 'niet-Joodverklaringen' al snel vergeleken met de ariërverklaringen uit de oorlogsjaren.

KritiekBewerken

In 2019 uitte The Rights Forum kritiek op de besteding van de jaarlijkse € 1.8 miljoen aan Maror-gelden die CIDI jaarlijks ontvangt voor de financiering van activiteiten van de Nederlandse joodse gemeenschap. TRF berekende dat CIDI tussen 2005 en 2019 circa € 1,8 miljoen ontving. Volgens TRF worden deze gelden deels gebruikt voor jubileumactiviteiten, zelfpromotie en organisatiekosten van het CIDI zelf. Er werd bijvoorbeeld € 70.000 aan de eigen website besteed. Ook worden er reizen voor journalisten, politici en beleidsmakers naar Israël georganiseerd met een propagandistisch pro-Israël karakter. Verder worden er forse bedragen besteed aan reizen voor CIDI-jongeren.[19] CIDI ontving voor een journalisten/beleidsmakersreis voor 20 deelnemers € 47.000 uit het Maror-jaarbudget van 2019.[20]

Ook is er forse kritiek op de ‘Monitor Antisemitisme’ die CIDI jaarlijks publiceert. CIDI wordt verweten hierin met alarmerend taalgebruik een overdreven voorstelling te maken van vermeend antisemitisme, met tegenstrijdige cijfers en een twijfelachtige methodologie.[21]

Lijst van voorzitters en directeurenBewerken

CIDI-voorzitters:
1974 - 1980  Dagobert (David) Simons (1904-1998)[22][23]
1980 - januari 1999  Robert Abraham (Bob) Levisson[24]
januari 1999 - maart 2010  John Manheim[25][26]
maart 2010 - januari 2015  Onno Hoes[27]
januari 2015 -  Ronnie Eisenmann
CIDI-directeuren:
1974 - 1980  Robert Abraham (Bob) Levisson[24]
1980 - maart 2013  Ronny Naftaniel[28]
maart 2013 - juni 2015  Esther Voet[29]
sep 2015 -  Hanna Luden[30]

Externe linksBewerken