Hoofdmenu openen

Categoría Primera A

voetbalcompetitie in Colombia

De Categoría Primera A (Liga Aguila), ook wel Fútbol Profesional Colombiano genoemd, is de hoogste voetbalcompetitie in het Zuid-Amerikaanse land Colombia. De competitie is opgericht in 1948, en telt achttien deelnemende clubteams. De competitie staat ook wel bekend onder alternatieve sponsornamen zoals Copa Mustang (1990-2009), Liga Postobón (2010-2014) en Liga Águila (2015-).

Categoría Primera A
Flag of Colombia.svg
Opgericht
27 juni 1948
Land
Vlag van Colombia Colombia
Degradatie naar
Categoría Primera B
Aantal clubs
20
Amerikaanse kwalificatie
Copa Libertadores
Copa Sudamericana
Titelhouder (2017-A)
Atlético Nacional
Website
Liga Aguila
De Dimayor Trophy

Inhoud

GeschiedenisBewerken

In 1948 werd de eerste editie van de profcompetitie van Colombia georganiseerd. Aan de competitie deden tien teams mee en Independiente Santa Fe was de eerste club die zich landskampioen van Colombia mocht noemen. In de daaropvolgende jaren begon een periode die wel El Dorado (de gouden periode) wordt genoemd. De Argentijnse competitie had te maken met een staking en vele grote namen, onder wie Alfredo Di Stéfano en Adolfo Pedernera, kwamen in Colombia voetballen.

In de daaropvolgende jaren werd het aantal deelnemers aan de competitie langzaamaan uitgebreid tot veertien in 1966. Tot 1967 werd de competitie naar Europees model gespeeld met een gewone competitie, waarvan de club die bovenaan eindigde kampioen werd. Vanaf 1968 werd, zoals in wel meer Zuid-Amerikaanse landen gebruikelijk is, de competitie in twee gesplitst (Apertura en Finalización), en daarna een eindronde. Pas in 1988 werd het aantal clubs weer uitgebreid, naar vijftien.

De competitie kende een dieptepunt in 1989. Na een wedstrijd tussen Independiente Medellín en América de Cali werd de dienstdoende scheidsrechter Álvaro Ortega doodgeschoten door het drugskartel van Medellín. De competitie werd daarop stilgelegd en afgebroken, met als gevolg dat er geen kampioensbeker werd uitgereikt.

In 1991 werd besloten tot de invoering van een tweede divisie, de Categoría Primera B, waardoor het mogelijk werd om te promoveren en degraderen. Ook werd het aantal deelnemende teams uitgebreid tot zestien. In 2002 werd het aantal deelnemende teams opnieuw uitgebreid tot het huidige aantal van achttien. Daarnaast werd er besloten om de competitie in tweeën te delen waardoor er sindsdien twee kampioenen per jaar zijn. Ook de competitieopzet werd veranderd.

CompetitieBewerken

Aan de Categoría Primera A doen achttien teams mee. Sinds 2002 worden per jaar twee competities afgewerkt: de Apertura (opening) en de Finalización (sluiting). De Apertura wordt gespeeld van februari tot juni, de Finalización van juli tot december. Zowel de Apertura als de Finalización kent drie fases: de competitiefase, de groepsfase en de play-offs.

De competitiefaseBewerken

Tijdens de competitiefase worden zeventien wedstrijden gespeeld per team; iedereen speelt één keer tegen elkaar. De punten gelden op de normale manier; drie voor een overwinning, één voor gelijkspel, nul voor verlies. De acht hoogst gerangschikte ploegen aan het einde van de competitie gaan door naar de groepsfase.

De groepsfaseBewerken

De acht beste teams uit de competitie worden verdeeld in twee groepen van vier. Binnen deze groepen wordt twee keer tegen elkaar gespeeld. De club die aan het eind bovenaan staat gaat door naar de play-offs.

De play-offsBewerken

In de play-offs worden twee wedstrijden gespeeld tussen de twee nummers een uit de groepsfase. De winnaar uit die wedstrijden mag zich kampioen noemen.

ControversieBewerken

De Categoría Primera A kent deze opbouw sinds 1999. Daarvoor werd er op de 'normale' manier, met 34 wedstrijden per team – één keer uit en één keer thuis – gespeeld, en de club die aan het eind bovenaan stond was de winnaar. Enkele bekende Colombiaanse trainers hebben al hun kritiek geuit op deze manier van competitie. Het belangrijkste punt is dat een team weliswaar in de competitiefase bovenaan zou eindigen, maar vervolgens in de groepsfase wordt uitgeschakeld.

OverzichtBewerken

Seizoen Kampioen Runner-up Topscorer(s) Club(s) Goals
1948
details
Independiente Santa Fe (1) Atlético Junior   Alfredo Castillo Millonarios 31
1949
details
Millonarios (1) Deportivo Cali   Pedro Cabillón Millonarios 42
1950
details
Once Caldas (1) Millonarios   Casimiro Ávalos Deportivo Pereira 27
1951
details
Millonarios (2) Boca Juniors de Cali   Alfredo Di Stéfano Millonarios 31
1952
details
Millonarios (3) Boca Juniors de Cali   Alfredo Di Stéfano Millonarios 19
1953
details
Millonarios (4) Deportes Quindío   Mario Garelli Deportes Quindío 20
1954
details
Atlético Nacional (1) Deportes Quindío   Carlos Alberto Gambina Atlético Nacional 21
1955
details
Independiente Medellín (1) Atlético Nacional   Felipe Marino Independiente Medellín 22
1956
details
Deportes Quindío (1) Millonarios   Jaime Gutiérrez Deportes Quindío 21
1957
details
Independiente Medellín (2) Deportes Tolima   José Vicente Grecco Independiente Medellín 30
1958
details
Independiente Santa Fe (2) Millonarios   José Américo Montanini Atlético Bucaramanga 36
1959
details
Millonarios (5) Independiente Medellín   Felipe Marino Cúcuta-Medellín 35
1960
details
Independiente Santa Fe (3) América de Cali   Walter Marcolini Deportivo Cali 30
1961
details
Millonarios (6) Independiente Medellín   Alberto Perazzo Independiente Santa Fe 32
1962
details
Millonarios (7) Deportivo Cali   José Omar Verdún Cúcuta Deportivo 36
1963
details
Millonarios (8) Independiente Santa Fe   Omar Lorenzo Devanni
  José Omar Verdún
Atlético Bucaramanga
Cúcuta Deportivo
36
1964
details
Millonarios (9) Cúcuta Deportivo   Omar Lorenzo Devanni Magdalena-Bucaramanga 28
1965
details
Deportivo Cali (1) Atlético Nacional   Perfecto Rodríguez Independiente Medellín 38
1966
details
Independiente Santa Fe (4) Independiente Medellín   Omar Lorenzo Devanni Independiente Santa Fe 31
1967
details
Deportivo Cali (2) Millonarios   José María Ferrero Millonarios 38
1968
details
Unión Magdalena (1) Deportivo Cali   José María Ferrero Millonarios 32
1969
details
Deportivo Cali (3) América de Cali   Hugo Horacio Lóndero América de Cali 25
1970
details
Deportivo Cali (4) Atlético Junior   José María Ferrero
  Walter Sossa
Cúcuta Deportivo
Independiente Santa Fe
27
1971
details
Independiente Santa Fe (5) Atlético Nacional   Hugo Horacio Lóndero
  Apolinar Paniagua
Cúcuta Deportivo
Deportivo Pereira
30
1972
details
Millonarios (10) Deportivo Cali   Hugo Horacio Lóndero Cúcuta Deportivo 27
1973
details
Atlético Nacional (2) Millonarios   Nelson Silva Pacheco Cúcuta-Júnior 36
1974
details
Deportivo Cali (5) Atlético Nacional   Víctor Ephanor Atlético Junior 33
1975
details
Independiente Santa Fe (6) Millonarios   Jorge Ramón Cáceres Deportivo Pereira 35
1976
details
Atlético Nacional (3) Deportivo Cali   Miguel Angel Converti Millonarios 33
1977
details
Atlético Junior (1) Deportivo Cali   Oswaldo Palavecino Atlético Nacional 33
1978
details
Millonarios (11) Deportivo Cali   Oswaldo Palavecino Atlético Nacional 36
1979
details
América de Cali (1) Independiente Santa Fe   Juan José Irigoyén Millonarios 36
1980
details
Atlético Junior (2) Deportivo Cali   Sergio Cierra Deportivo Pereira 26
1981
details
Atlético Nacional (4) Deportes Tolima   Víctor Hugo del Río Deportes Tolima 29
1982
details
América de Cali (2) Deportes Tolima   Miguel Oswaldo González Atlético Bucaramanga 27
1983
details
América de Cali (3) Atlético Junior   Hugo Gottardi Independiente Santa Fe 29
1984
details
América de Cali (4) Millonarios   Hugo Gottardi Independiente Santa Fe 23
1985
details
América de Cali (5) Deportivo Cali   Miguel Oswaldo González Atlético Bucaramanga 34
1986
details
América de Cali (6) Deportivo Cali   Héctor Ramón Sossa Independiente Medellín 23
1987
details
Millonarios (12) América de Cali   Jorge Aravena Deportivo Cali 23
1988
details
Millonarios (13) Atlético Nacional   Sergio Angulo Independiente Santa Fe 29
1989
details
Kampioenschap afgelast na 318 wedstrijden wegens de moord op scheidsrechter Álvaro Ortega op 1 oktober 1989 in Medellín
1990
details
América de Cali (7) Atlético Nacional   Antony de Ávila América de Cali 25
1991
details
Atlético Nacional (5) América de Cali   Iván Valenciano Atlético Junior 30
1992
details
América de Cali (8) Deportivo Cali   John Jairo Tréllez Atlético Nacional 25
1993
details
Atlético Junior (3) Independiente Medellín   Miguel Guerrero Atlético Junior 34
1994
details
Atlético Nacional (6) Independiente Medellín   Rubén Darío Hernández Medellín-Pereira-América 32
1995
details
Atlético Junior (4) América de Cali   Iván Valenciano Atlético Junior 24
199596
details
Deportivo Cali (6) Millonarios   Iván Valenciano Atlético Junior 36
199697
details
América de Cali (9) Atlético Bucaramanga   Hamilton Ricard Deportivo Cali 36
1998
details
Deportivo Cali (7) Once Caldas   Víctor Bonilla Deportivo Cali 37
1999
details
Atlético Nacional (7) América de Cali   Sergio Galván Rey Once Caldas 26
2000
details
América de Cali (10) Atlético Junior   Carlos Alberto Castro Millonarios 24
2001
details
América de Cali (11) Independiente Medellín   Carlos Alberto Castro
  Jorge Horacio Serna
Millonarios
Independiente Medellín
29
2002
details
A América de Cali (12) Atlético Nacional   Luis Fernando Zuleta Unión Magdalena 13
F Independiente Medellín (3) Deportivo Pasto   Orlando Ballesteros
  Milton Rodríguez
Atlético Bucaramanga
Deportivo Pereira
13
2003
details
A Once Caldas (2) Atlético Junior   Arnulfo Valentierra Once Caldas 13
F Deportes Tolima (1) Deportivo Cali   Léider Preciado Deportivo Cali 17
2004
details
A Independiente Medellín (4) Atlético Nacional   Sergio Herrera América de Cali 13
F Atlético Junior (5) Atlético Nacional   Leonardo Fabio Moreno
  Léider Preciado
América de Cali
Independiente Santa Fe
15
2005
details
A Atlético Nacional (8) Independiente Santa Fe   Víctor Aristizábal Atlético Nacional 16
F Deportivo Cali (8) Real Cartagena   Jámerson Rentería
  Hugo Rodallega
Real Cartagena
Deportivo Cali
12
2006
details
A Deportivo Pasto (1) Deportivo Cali   Jorge Moreno Cúcuta Deportivo 15
F Cúcuta Deportivo (1) Deportes Tolima   Diego Álvarez
  Jhon Charría
Independiente Medellín
Deportes Tolima
11
2007
details
A Atlético Nacional (9) Atlético Huila   Fredy Montero
  Sergio Galván Rey
Atlético Huila
Atlético Nacional
13
F Atlético Nacional (10) La Equidad   Dayro Moreno Once Caldas 16
2008
details
A Boyacá Chicó (1) América de Cali   Miguel Caneo
  Iván Velásquez
Boyacá Chicó
Deportes Quindío
13
F América de Cali (13) Independiente Medellín   Fredy Montero Deportivo Cali 16
2009
details
A Once Caldas (3) Atlético Junior   Teófilo Gutiérrez Atlético Junior 16
F Independiente Medellín (5) Atlético Huila   Jackson Martínez Independiente Medellín 18
2010
details
A Atlético Junior (6) La Equidad   Carlos Bacca
  Carlos Rentería
Atlético Junior
La Equidad
12
F Once Caldas (4) Deportes Tolima   Wilder Medina Deportes Tolima 17
2011
details
A Atlético Nacional (11) La Equidad   Carlos Rentería Atlético Nacional 12
F Atlético Junior (7) Once Caldas   Carlos Bacca Atlético Junior 12
2012
details
A Independiente Santa Fe (7) Deportivo Pasto   Robin Ramírez Deportes Tolima 13
F Millonarios (14) Independiente Medellín   Henry Hernández
  Carmelo Valencia
Cúcuta Deportivo
La Equidad
9
2013
details
A Atlético Nacional (12) Independiente Santa Fe   Wilder Medina Independiente Santa Fe 12
F Atlético Nacional (13) Deportivo Cali   Dayro Moreno
  Luis Carlos Ruiz
Millonarios
Atlético Junior
16
2014
details
A Atlético Nacional (14) Atlético Junior   Dayro Moreno Millonarios 12
F Independiente Santa Fe (8) Independiente Medellín   Germán Cano Independiente Medellín 16
2015
details
A Deportivo Cali (9) Independiente Medellín   Fernando Uribe Millonarios 15
F Atlético Nacional (15) Atlético Junior   Jefferson Duque Atlético Nacional 15
2016
details
A Independiente Medellín (6) Atlético Junior   Miguel Borja Cortuluá 19
F Independiente Santa Fe (9) Deportes Tolima   Ayron del Valle Millonarios 12
2017
details
A Atlético Nacional (16) Deportivo Cali   Dayro Moreno Atlético Nacional 14
F Millonarios (15) Independiente Santa Fe   Yimmi Chará[1] Atlético Junior 11

Titels per clubBewerken

Eeuwige ranglijst (1948-2018)Bewerken

Vetgedrukt de clubs die in 2018 in de hoogste klasse spelen.

Club Stad /71 Periode
Atlético Nacional   Medellín 71 1948-
Santa Fe   Bogota 71 1948-
Millonarios   Bogota 71 1948-
Deportivo Cali   Cali 68 1948-1955, 1959-
Independiente Medellín   Medellín 67 1948-1951, 1954-1957, 1959-1970, 1972-
América de Cali   Cali 65 1948-1952, 1954-2011, 2017-
Deportes Tolima   Ibagué 63 1955-1993, 1995-
Deportes Quindío   Armenia 62 1951-2000, 2002-2013
Atlético Bucaramanga   Bucaramanga 59 1949-1953, 1956-1970, 1972-1994, 1995-2008, 2017-
Deportivo Pereira   Pereira 58 1949-1953, 1956-1997, 2001-2011
Once Caldas   Manizales 58 1961-
Atlético Junior   Barranquilla 58 1948, 1950-1953, 1966-
Cúcuta Deportivo   Cúcuta 55 1950-1953, 1955-1995, 1996-1997, 2006-2013, 2015
Unión Magdalena   Santa Marta 47 1953-1954, 1956-1957, 1959-1960, 1963-1999, 2002-2005
Envigado   Envigado 26 1992-2006, 2008-
Atlético Huila   Neiva 24 1993-1996, 1998-2011, 2013-
Deportivo Pasto   Pasto 18 1999-2009, 2012-
Cortuluá   Tuluá 15 1994-2004, 2010, 2015-2017
Boyacá Chicó[2]   Tunja 14 2004-2016, 2018-
Real Cartagena   Cartagena 12 1971, 1992, 2000-2002, 2005-2007, 2009-2012
La Equidad   Bogota 12 2007-
Boca Juniors de Cali   Cali 9 1949-1957
Rionegro Águilas[3]   Rionegro 8 2011-
Sporting   Barranquilla 8 1950-1953, 1988-1991
Patriotas   Tunja 7 2012-
Alianza Petrolera   Barrancabermeja 6 2013-
Once Deportivo   Manizales 5 1948-1952
Universidad Nacional[4]   Bogota 5 1948-1952
Jaguares de Córdoba   Montería 4 2015-
Deportes Caldas   Manizales 4 1948-1951
Huracán de Medellín   Medellín 3 1949-1951
Samarios   Santa Marta 2 1951-1952
Atlético Manizales   Manizales 2 1954, 1958
Fortaleza[5]   Bogota 2 2014, 2016
Uniautónoma   Barranquilla 2 2014-2015
Centauros Villavicencio   Villavicencio 1 2003
Tigres   Soacha 1 2017
Oro Negro   Barrancabermeja 1 1971
Itagüí Leones   Itagüí 1 2018-
Deportivo Barranquilla   Barranquilla 1 1949
Libertad   Barranquilla 1 1956
Deportivo Unicosta   Barranquilla 1 1998
  1. Ook Ayron del Valle (Millonarios), Dayro Moreno (Atlético Nacional) en Carmelo Valencia (La Equidad) scoorden elf keer.
  2. Boyacá Chicó speelde in 2004 als Bogotá Chicó in de staad Bogota
  3. Rionegro Águilas speelde van 2011 tot 2014 als Itagüí Ditaires en in 2015 als Águilas Doradas
  4. Universidad Nacional speelde tot 1949 in de stad Pereira als Universidad de Pereira
  5. Fortaleza CEIF speelde in 2014 als Fortaleza FC

ScheidsrechtersBewerken

Bijgaand een overzicht van Colombiaanse scheidsrechters die niet alleen actief zijn of waren in de Copa Mustang, maar daarnaast ook internationale wedstrijden leiden of hebben geleid.


AFC:Australië · Bahrein · Bangladesh · Bhutan · China · Filipijnen · Guam · Hongkong · India · Indonesië · Irak · Iran · Japan · Jemen · Kirgizië · Koeweit · Libanon · Macau · Mongolie · Myanmar · Nederlands-Indië · Noord-Korea · Oezbekistan · Oman · Qatar · Saoedi-Arabië · Singapore · Tadzjikistan · Thailand · Turkmenistan · Verenigde Arabische Emiraten · Vietnam · Zuid-Korea
CAF:Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Marokko · Mauritanië · Mauritius · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Oeganda · Réunion · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Soedan · Somalië · Swaziland · Tanzania · Togo · Tsjaad · Tunesië · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika
CONCACAF:Antigua en Barbuda · Aruba · Bermuda · Canada / Verenigde Staten · Costa Rica · Curaçao · El Salvador · Guatemala · Honduras · Jamaica · Mexico · Nederlandse Antillen · Nicaragua · Panama · Suriname · Trinidad en Tobago
CONMEBOL:Argentinië · Bolivia · Brazilië · Chili · Colombia · Ecuador · Paraguay · Peru · Uruguay · Venezuela
OFC:Amerikaans-Samoa · Cookeilanden · Fiji · Frans-Polynesië · Nieuw-Caledonië · Nieuw-Zeeland · Niue · Palau · Papoea-Nieuw-Guinea · Salomonseilanden · Samoa · Tonga · Vanuatu
UEFA:Albanië · Andorra · Armenië · Azerbeidzjan · België · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Engeland · Estland · Faeröer · Finland · Frankrijk · Georgië · Gibraltar · Griekenland · Hongarije · Ierland · IJsland · Israël · Italië · Joegoslavië · Kazachstan · Kosovo · Kroatië · Letland · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Montenegro · Nederland · Noord-Cyprus · Noord-Ierland · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · Saarland · San Marino · Schotland · Servië · Servië en Montenegro (FR Joegoslavië) · Slovenië · Slowakije · Sovjet-Unie · Spanje · Tsjechië · Tsjecho-Slowakije · Turkije · Wales · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland