Hoofdmenu openen

Het Bos van Aa is een bos gelegen in Zemst-Laar, een dorp in het westen van de gemeente Zemst en is eigendom van Waterwegen en Zeekanaal. Het ligt vlak bij het Zeekanaal Brussel-Schelde en enkele kilometers ten zuidoosten van Kapelle-op-den-Bos. Het Bos van Aa is Europees beschermd als onderdeel van Natura 2000-gebied 'Bossen van het zuidoosten van de Zandleemstreek' (BE2300044).

Bos van Aa
Natuurgebied
Bos van Aa (België (hoofdbetekenis))
Bos van Aa
Situering
Land België
Coördinaten 50° 60′ NB, 4° 23′ OL
Informatie
Oppervlakte 1,14 km²
Beheer Natuurpunt
Foto's
De grootste vijver van het Bos van Aa is tien hectare groot.
De grootste vijver van het Bos van Aa is tien hectare groot.
Bos van Aa onderdeel van Bossen van het zuidoosten van de Zandleemstreek
Natura 2000-gebied
Situering
Locatie Vlaams-Brabant
Informatie
Geldende richtlijn(en) Habitatrichtlijn
Site code (Europees) BE2300044

Het Bos van Aa sluit aan op het Kollinten.

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Vroege geschiedenisBewerken

 
13 septembris: Obijt Jo(ann)es Sijmoens, maritus Cornelia Vander Wilt; ac villicus generosi s(er)v(iti)i comitis Grimbergensis in silva de aa bene munitis s(ac)r(am)entis. Dit wil zeggen: Op 13 september is overleden: Joannes Sijmoens, de echtgenote van Cornelia Vander Wilt; en tevens achtenswaardige pachter in dienst van de graaf van Grimbergen in het Bos van Aa, die de laatste sacramenten goed ontvangen heeft.
 
De gelijknamige dreef in het oosten van het gebied ligt.

In de 14e eeuw al wordt het bos vermeld en was toen zo'n 400 bunder (540 ha) groot.

Door de houtkap die zich overal afspeelde, bleef er tegen het einde van de 19e eeuw niet veel meer over van het bos en was het grotendeels omgevormd tot landbouwgebied. Dat in het bos al veel vroeger aan landbouw gedaan werd, toont de nevenstaande akte ook aan.

20e - 21e eeuwBewerken

Tot de jaren 60 van de 20e eeuw bestond dit landbouwgebied vooral uit boomgaarden. Begin jaren 70 van de 20e eeuw werd hiervan 220 ha onteigend door de overheid voor de aanleg van een nieuwe sluis te Zemst. Een 120 ha groot gebied werd omdijkt teneinde slib te storten dat vrijkwam bij de aanleg van de sluis. Het water werd via de Aabeek afgevoerd.

Eind jaren 70 begon firma De Dijcker met zandwinning uit de restanten van het opgespoten slib. Na verloop van tijd begon deze firma steeds dieper te graven zodat een zandgroeve ontstond.

Ondertussen ontstonden er plannen om het gebied om te vormen tot een stortplaats, terwijl ook in rustverstorende activiteiten als een motocrossterrein waren voorzien. Vanaf 1989 kwam er verzet uit de streek tegen deze plannen en in 1994 werd de actiegroep MENZZ (Moet Er Nog Zand Zijn) opgericht. Uiteindelijk werd door dit verzet bereikt dat het gebied slechts voor de zandwinning gebruikt zou worden en vervolgens zou worden omgevormd tot natuurgebied.

Vanaf 2004 zouden de diepere gaten die door de zandwinning zijn ontstaan, worden opgevuld met grond. Tegen betaling konden bedrijven daar grond storten. De eindbestemming van het gebied zou natuurgebied zijn.

UitzichtBewerken

VijversBewerken

De hoeveelheid vijvers en de grootte ervan is in de loop der jaren meermaals veranderd. Eerst werd dit uitgebreid door de zandwinning, tegenwoordig wordt er weer zand gestort. De grootste vijver, die in het noorden, heeft een oppervlakte van een kleine 10 hectare. In het zuiden van het gebied liggen enkele kleinere vijvers. De grootste daarvan - de meest zuidelijke - meet zo'n 3 hectare.[1]

Fauna en floraBewerken

In 2009 werd door de Jeugdbond voor Natuur en Milieu een inventarisatie van het gebied uitgevoerd, waarbij 274 plantensoorten werden waargenomen, waaronder Dwergviltkruid, Zomerbitterling en Bijenorchis. Broedvogels zijn Oeverzwaluw, Kleine plevier, Boomvalk en Blauwborst. Er werden 252 soorten nachtvlinders geteld. Insectensoorten als het Bruin blauwtje en de Bruine korenbout komen er voor. Ook de in Vlaanderen bedreigde sprinkhaansoorten Zanddoorntje en Kalkdoorntje werden waargenomen.

PeterschapBewerken

Op 26 september 2015 heeft het Sint-Romboutscollege in Mechelen officieel het peterschap over het Bos van Aa aanvaard. Leerlingen en leerkrachten dragen enkele keren per jaar hun steentje bij in het onderhoud van het natuurgebied.

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken