Bolwoningen

bouwwerk in 's-Hertogenbosch
(Doorverwezen vanaf Bolwoning)

De bolwoningen zijn bolvormige woningen gelegen in de wijk Maaspoort te 's-Hertogenbosch. Ze werden eind jaren 1970 ontworpen door kunstenaar Dries Kreijkamp en gebouwd in 1984. Kreijkamp stelde dat de mens niet gemaakt was om in een vierkante doos te wonen maar dat we ons beter thuis voelen in ronde vormen.

Bolwoningen
Bolwoningen
Locatie
Locatie Maaspoort te 's-Hertogenbosch
Coördinaten 51° 44′ NB, 5° 18′ OL
Status en tijdlijn
Huidig gebruik woningen
Bouw gereed 1984
Architectuur
Bouwstijl structuralisme
Bouwinfo
Architect Dries Kreijkamp
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Idee en vorm bewerken

De kunstenaar Kreijkamp bedacht een meer organisch concept voor wonen waarbij de woningen ook nog eens tussen het groen werden geplaatst.[1] De eerste bolwoning (prototype) bouwde hij in zijn woonplaats Vlijmen.[2][3] De vijftig 'Bossche' bolwoningen werden vervaardigd in Rotterdam en zijn betaald uit de subsidies voor experimenteel bouwen, zoals die in 1968 waren ingesteld. Werden bij veel andere experimenten nieuwe indelingen of een nieuwe sociale omgeving uitgeprobeerd, hier ging het vooral om de vorm van de woningen, zoals overigens ook bij de kubuswoningen in Helmond en elders het geval is.

De woningen bestaan uit twee halve bollen van polyester die op elkaar zijn geplaatst. Zo werd een bol met doorsnee van vijf en een halve meter gecreëerd. Deze steunt op een cilinder van drie meter doorsnee. De huizen hebben een onconventionele en afwijkende plattegrond. De woonkamer is boven en de slaapkamer beneden. Toilet en badkamer zijn aan de zijkant, op een hoogte halverwege tussen de slaap- en woonkamer. De trap ligt ook aan de zijkant van de bol. Naast de woonkamer ligt een kleine keuken, afgescheiden door een muur en bovenin is een vliering. In de onderliggende cilinder is naast de trap een berging. Het ontwerp levert een vloeroppervlak van 55 vierkante meter op en biedt plaats aan huishoudens van een of twee mensen. De bijna buitenaardse vormen worden nog eens extra benadrukt doordat ze aan de rand van een gewone nieuwbouwwijk staan. Verder hebben de huizen een bijzondere akoestiek.

Ligging en bewoners bewerken

De bolwoningen liggen in de Maaspoort aan een straat met de naam Bollenveld.[4][5] De huizen worden lokaal ook wel de Bossche bollen genoemd, bewoond door Bolbewoners. Wanneer een kind geboren wordt, spreekt men van een Bolbaby. De woningen worden wel eens vergeleken met tiny houses die later in trek kwamen. Ook de associatie met een ruimtestation wordt wel gemaakt.[6]