Aysheaia

taxon

Aysheaia[1][2][3] is een geslacht van uitgestorven Ecdysozoa uit de groep lobopodia, die elk bekend zijn van het Midden-Cambrium van de Burgess Shale in Canada en de Wheeler-formatie in de Amerikaanse staat Utah. Soortgelijke vormen zijn gevonden in de Chengjiang faunagemeenschap van Maotianshan Shales in de westelijke Chinese provincie Yunnan, die ongeveer 10 miljoen jaar ouder is. De naam Aysheaia is afgeleid van de berg "Ayesha" ten noorden van Mount Wapta.

Aysheaia2.jpg

KenmerkenBewerken

Het 1-6 cm lange organisme had een langwerpig wormvormig lichaam bestaande uit ten minste 12 lichaamssegmenten, waaraan tien paar conische stompbenen met kleine klauwen waren bevestigd. Aysheaia had bovendien een fijne, niet met de lichaamssegmentatie overeenkomstige, oppervlakkige rimpel. De voorste mondopening was bekleed met zes vingerachtige uitsteeksels (papillen), die het dier hielpen met eten. Naast de 10 pootdelen had Aysheaia een paar stekelige antennes in het voorste deel van de romp, die echter niet als hoofd van de rest van het lichaam was gescheiden. Vermoedelijk ondersteunden de voorste aanhangsels het dier ook bij het grijpen en eten van de prooi.

EcologieBewerken

Vanwege het feit dat veel exemplaren werden gevonden samen met de fossiele overblijfselen van sponzen (sclerites), kan worden aangenomen dat Aysheaia ervan leefde en zich ermee voedde. Aysheaia had waarschijnlijk de klauwen op de beenverlengingen gebruikt om zich vast te houden aan de sponzen. Er wordt aangenomen dat het ongewapende dier ook bescherming zocht tegen roofdieren in de sponskolonies.19 exemplaren van A. pedunculata zijn bekend uit de Burgess Shale in Canada. Dit maakt A. pedunculata tot een van de zeldzamere fossielen van de leisteen van Burgess. A. prolata[4] is bekend met een individu uit de Wheeler-formatie.

ClassificatieBewerken

Aysheaia vertoont opvallende overeenkomsten met recente vertegenwoordigers van de fluweelwormen (Onychophora) en de beerdiertjes (Tardigrada) en wordt daarom door sommigen als hun voorganger beschouwd, maar niet in een van deze groepen ingedeeld. In plaats daarvan is Aysheaia een van de Cambrische vertegenwoordigers van de lobopodia.

LiteratuurBewerken

  • R. A. Robison: Affinities of Aysheaia (Onychophora), with Description of a New Cambrian Species, in: Journal of Paleontology, Vol. 59, No. 1 (Jan. 1985), S. 226–235.

AfbeeldingenBewerken