Astrid van Zweden

echtgenote van koning Leopold III en koningin der Belgen

Astrid Sofia Lovisa Thyra (Stockholm, 17 november 1905Küssnacht am Rigi, 29 augustus 1935), kortweg koningin Astrid, was de vierde koningin der Belgen, echtgenote van de Belgische koning Leopold III en was sinds haar huwelijk tot de troonsbestijging van haar man hertogin van Brabant en prinses van België.

Astrid van Zweden
1905-1935
Crown princess Astrid 1926.jpg
Vierde koningin der Belgen
Periode 1934-1935
Voorganger Elisabeth in Beieren
Opvolger Fabiola Mora y Aragón
Geboren 17 november 1905
Stockholm, Zweden
Overleden 29 augustus 1935
Küssnacht, Zwitserland
Vader Karel van Zweden
Moeder Ingeborg van Denemarken
Dynastie Bernadotte
Kinderen Josephine Charlotte
Boudewijn
Albert
Alliance Coat of Arms of King Leopold III and Queen Astrid.svg
Alliantiewapen van Koning Leopold III
en Koningin Astrid

FamilieBewerken

Prinses Astrid was de dochter van prins Karel van Zweden (1861-1951) en prinses Ingeborg van Denemarken. Haar zus Märtha van Zweden was kroonprinses van Noorwegen en de moeder van de huidige koning Harald V van Noorwegen. Haar oom was koning Christiaan X van Denemarken en haar grootvader was koning Oscar II van Zweden. Via haar beide ouders bestaat er ook een verwantschap met de Nederlandse en de Luxemburgse dynastie.
Toen ze zich verloofde met de katholieke prins Leopold, zoon van koning Albert van België, verliet ze haar geboorteland.

Verloving en huwelijkBewerken

 
Prinses Astrid in 1926

Bij haar aankomst in Antwerpen vergat de prinses alle ceremonieel en vloog haar verloofde om de hals; dit spontane gebaar was het begin van de enorme sympathie die de vorstin bij de bevolking verwierf. Het paar huwde in Zweden op 4 november 1926; zes dagen later, op 10 november, volgde een tweede huwelijksplechtigheid in België. Het huwelijk werd bijgewoond door de Zweedse koninklijke familie, die een paar dagen in Brussel te gast was. Ook de Beierse en Deense koninklijke familie waren aanwezig.

Het jonge paar woonde eerst in het Bellevue-paleis te Brussel. In dat paleis werd hun eerste kind geboren, Josephine-Charlotte. Nadien verhuisde het gezin naar het Kasteel van Stuyvenberg, waar Boudewijn en Albert werden geboren. Bij de geboorte van prins Albert stuurde de prinses doopsuiker naar alle kinderen die op dezelfde dag waren geboren.[1]

Door haar huwelijk in 1926 met de Belgische kroonprins Leopold werd zij na de dood van koning Albert I in 1934 koningin der Belgen. De blijde intredes (de ceremonieel afgelegde ontvangsten in de negen provinciehoofdsteden) werden druk bijgewoond. Van het volk kreeg ze door nationale intekening het diadeem der negen provinciën.

In de koninklijke familie bestond bezorgdheid vanwege haar lutherse geloof. Een paar jaar na haar huwelijk bekeerde de koningin zich tot het rooms-katholieke geloof.

De koningin deed aan naastenliefde en organiseerde zelf inzamelacties ten behoeve van de minderbedeelden. Als ze een aangrijpende verzoekbrief kreeg, ging ze soms persoonlijk op onderzoek uit om het in de brief aangeroerde probleem op te lossen.

DoodBewerken

 
Herdenkingskapel in Küssnacht am Rigi, vlak bij de plaats waar koningin Astrid stierf. De exacte plaats wordt gemarkeerd met een kruis op een grasveld, even verderop.

In 1935 kwam de koningin der Belgen op 29-jarige leeftijd om het leven bij een auto-ongeval in het Zwitserse Küssnacht am Rigi. De koning verloor, doordat de koningin iets aanwees, de controle over de wagen, waarin het paar incognito, onder de naam Renard, een uitstapje maakte, voordat zij huiswaarts zouden keren. Nadat de auto van de weg was geraakt en tegen een perenboom was gebotst, werd de vorstin, die via de al geopende autodeur uit de auto wilde springen, uit de auto geslingerd en tegen de perenboom gekatapulteerd. De auto schoot nog door tegen een andere boom en belandde daarna in het water. Door ernstig hoofdletsel was de koningin op slag dood. Samen met de vorstin overleed mogelijk ook haar ongeboren vierde kind,[2] terwijl haar andere kinderen de avond ervoor per trein naar huis waren gereisd. De koningin werd opgebaard met een omzwachteld hoofd. De koning was vrijwel ongedeerd.

Vele Belgen waren in rouw en treurden om de prinsjes en het prinsesje die op jonge leeftijd hun moeder verloren. Door dit ongeval was Astrid slechts een jaar koningin. Leopold treurde om haar verlies en verbood zijn kinderen over haar te spreken. Haar boudoir liet hij intact en hij bewaarde haar met bloed besmeurde jurk.

Küssnacht schonk Leopold de grond van de plaats van het ongeluk, waarop Leopold een kapel liet bouwen ter herinnering aan haar. Astrid zelf ligt begraven in een praalgraf in de koninklijke crypte te Laken. Ze rust naast haar echtgenoot en diens tweede vrouw, Lilian, prinses van Retie.[3]

Astrid schonk de dynastie de latere koningen Boudewijn en Albert II, en groothertogin Josephine Charlotte van Luxemburg.

NagedachtenisBewerken

Op 1 december 1935 bezorgden de Belgische Posterijen een heruitgave van een zestal reeds bestaande frankeerzegels met de beeltenis van koningin Astrid, ditmaal evenwel voorzien van een zwarte rouwrand rondom.[4]

Koningin Astrid heeft tot op de huidige dag nog haar bewonderaars en er zijn door de jaren heen talrijke boeken over haar verschenen.[5] Soms ziet men een verband met prinses Diana en Gracia, die net als Astrid door de bevolking op handen gedragen werden en net als Astrid ten gevolge van een auto-ongeval om het leven kwamen. Er zijn in België veel monumenten, gebouwen, parken, straten en pleinen naar haar vernoemd, waaronder het Astridpark in Brussel, het Koningin Astridpark in Brugge en het Koningin Astridplein in Antwerpen.

Een Koningin Astrid Memorial werd gebouwd door architect Paul Bonduelle in Laken en ingehuldigd op 21 juli 1938. Het gebouw, dat in de laat-neoclassicistische stijl is opgetrokken, kijkt uit op de Onze-Lieve-Vrouwekerk en grenst aan het Kasteel van Laken. Datzelfde jaar werd op initiatief van het plaatselijke Veteranenfront een bronzen buste van de koningin in het Wisterzéepark in Court-Saint-Étienne opgericht door de beeldhouwer Victor Rousseau.

Ook Nederland heeft in Noordwijk een Koningin Astrid Boulevard.

Ter gelegenheid van haar honderdste geboortedag, in 2005, organiseerden nabestaanden een tentoonstelling over de vorstin. Deze vond deels plaats in het Koninklijk Paleis van Stockholm: Astrid, Prinsessa i Sverige - Drottning i Belgien en deels in het Koninklijk Paleis te Brussel: Ogenblikken met Astrid. De tentoonstelling werd plechtig geopend door koning Albert, koningin Paola, koningin Fabiola, koning Harald, koningin Sonja, koning Karel Gustaaf, koningin Silvia, groothertog Jan, groothertog Hendrik en groothertogin Maria Teresa. Deze openingsplechtigheid werd bijgewoond door verdere familieleden en een keur aan ministers en politici.

EretekensBewerken

WapenschildenBewerken

 
Verenigd Wapen van Koning Leopold III
en Koningin Astrid
 
Monogram van Koningin Astrid
 
Wapen van het Huis Bernadotte

VooroudersBewerken

Voorouders van Astrid van Zweden
Overgrootouders Oscar I van Zweden (1799-1859)
∞ 1823
Josephine van Leuchtenberg (1807-1876)
Willem van Nassau (1792-1839)
∞ 1829
Pauline van Württemberg (1810-1856)
Christiaan IX van Denemarken (1818-1906)
∞ 1842
Louise van Hessen-Kassel (1817-1898)
Karel XV van Zweden (1826-1872)
∞ 1850
Louise van Oranje-Nassau (1828-1872)
Grootouders Oscar II van Zweden (1829-1907)
∞ 1857
Sophia van Nassau (1836-1913)
Frederik VIII van Denemarken (1843-1912)
∞ 1869
Louise van Zweden (1851-1926)
Ouders Karel van Zweden (1861-1951)
∞ 1897
Ingeborg van Denemarken (1878-1958)
Astrid van Zweden (1905-1935)

LiteratuurBewerken

Externe linkBewerken

  Stamboom van koningin Astrid van België


  Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Astrid of Sweden op Wikimedia Commons.