Standbeeld van dr. Schaepman

Rijksmonument op Tubberger Es
1rightarrow blue.svg Voor het monument in Driebergen, zie Schaepmanmonument

Het standbeeld van dr. Schaepman is een gedenkteken bij de Nederlandse plaats Tubbergen, ter herinnering aan Herman Schaepman.[1]

Standbeeld van dr. Schaepman
20060703 Schaepman beeld Tubbergen.jpg
Kunstenaar August Falise
Jaar 1927
Materiaal brons, graniet
Locatie Almeloseweg, Tubbergen
Hoogte 900 cm
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 507961
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

AchtergrondBewerken

Hermanus Johannes Aloysius Maria (Herman) Schaepman (Tubbergen 1844 – Rome 1903) was theoloog en dichter en de eerste katholiek priester die lid van de Tweede Kamer werd. In 1902 werd hij door paus Leo XIII benoemd tot apostolisch protonotaris.[2]

Na Schaepmans overlijden werd een commissie opgericht om een gedenkteken op te richten. In opdracht van de commissie ontwierp Pierre Cuypers het Schaepmanmonument. Het werd in 1908 onthuld op het terrein van het Groot-seminarie Rijsenburg in Driebergen, waar Schaepman zowel student als professor was geweest.

In 1909 nam de roomse propagandaclub De Jonge Garde uit Almelo het initiatief een gedenkteken voor Schaepman op te richten in zijn geboorteplaats Tubbergen.[3] In 1913 werd in Tubbergen een comité gevormd voor dit doel, onder voorzitterschap van burgemeester L.P.J. ten Holder. In 1917 kwam een legaat van dertigduizend gulden binnen van pastoor E. Geerdink, die bevriend was geweest met Schaepman. Voorwaarde was dat er een meer dan levensgroot standbeeld zou worden opgericht op de Tubberger Es. Pas in 1924 werd de benodigde grond door het comité aangekocht. Er werd eind 1925 een prijsvraag uitgeschreven voor een standbeeld van "den grooten Doktor" "staande in de houding van een redenaar, blootshoofds, in het gewaad der protonotarii apostolici".[4] Er kwamen elf ontwerpen binnen; het ontwerp Staatsman van August Falise kwam als beste uit de bus, gevolgd door Stoere Stuwkracht van Wim Harzing.[5] Het beeld werd gegoten bij de Fonderie Nationale des Bronzes in Sint-Gillis (Brussel).

Het standbeeld werd opgericht langs de weg van Tubbergen naar Almelo, waar het op 11 augustus 1927 werd onthuld door mgr. Nolens, lid van de Tweede Kamer der Staten Generaal. Vervolgens werd het woord gevoerd door onder anderen Tweede Kamervoorzitter en oud-premier jhr. mr. Charles Ruijs de Beerenbrouck en pastoor Waanders, erevoorzitter van het Schaepmancomité.[6]

BeschrijvingBewerken

Het vijf meter hoge, bronzen beeld toont Schaepman ten voeten uit, gekleed in een soutane en omhangen met een mantel. Hij houdt zijn rechterhand gebald en in zijn linkerhand een bundel papier. Op zijn borst prijken de onderscheidingen die hij ontving.

De vier meter hoge, granieten sokkel werd vervaardigd bij natuursteenhandel P.J.M. van Stokkum in Rotterdam. Op drie zijden is in reliëf een wapenschild aangebracht: aan de voorzijde een schild met een ganzenveer en Schaepmans motto "credo, pugno" (ik geloof, ik strijd), aan de linkerzijde het wapen van de Tweede Kamer der Staten-Generaal en het jaartal 1880, aan de rechterzijde het wapen van dr. Schaepman onder een prelatenhoed met aan weerszijden telkens zes hangende kwasten en het jaartal 1902. Een opschrift aan de achterzijde[7] luidt

 

DANKBARE HULDE VAN KATHOLIEK NEDERLAND

 

Het beeld staat op een breed plateau, te bereiken via een 3 meter hoge en 23 meter brede trap.

WaarderingBewerken

Het standbeeld werd in 1997 als rijksmonument in het Monumentenregister opgenomen. Het is "cultuur-, architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang: als aandenken aan een, voor de emancipatie van het katholieke volksdeel, belangrijke figuur; als typologisch belangrijk voorbeeld van een vrijstaand standbeeld; vanwege de ligging op de Tubberger Es; vanwege de kunsthistorische waarde van het beeld in het oeuvre van A. Falise; vanwege de gaafheid en zeldzaamheid."[1]

FotogalerijBewerken

Zie ookBewerken

  Zie de categorie Standbeeld van Dr. Schaepman (Tubbergen) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.