Sint-Ursulakerk (Lanaken): verschil tussen versies

89 bytes toegevoegd ,  1 maand geleden
+ links
k
(+ links)
De actuele kerk domineert door haar hoge ligging en indrukwekkende afmetingen het uitzicht van de dorpskern.
 
Ze is opgetrokken in de [[neogotiek|neogotische]] stijl en heeft een twee [[Beuk (architectuur)|zijbeuken]], een verhoogde middenbeuk en dito [[Priesterkoor|koor]], alsmede een [[kruisbeuk]] naar de plannen van [[Herman Jaminé]] (1826-1885) uit [[Hasselt (België)|Hasselt]]. Het plafond wordt ondersteund door [[kruisribgewelf|kruisribgewelven]]. [[Acanthus (bouwkunde)|Acanthusbladerwerk]] versiert de kapitelen. De voorstaande toren heeft een hoogte van 61 meter. Onder deze toren, net boven het toegangsportaal, bevindt zich een [[timpaan]] vervaardigd uit [[Limburgse mergel|mergelsteen]], dat werd gemaakt ten teken van erkentelijkheid aan pastoor Smeyers. Het stelt de toenmalige pastoor voor, die de inspiratie voor de plannen van de kerk ontvangt uit de handen van [[Ursula van Keulen|Sint-Ursula]].
 
==Geschiedenis==
Over de voorlopers van de huidige Sint-Ursulakerk is weinig geweten. Lanaken was vroeg bewoond, wat men kan afleiden uit het aantal gevonden voorwerpen uit het [[neolithicum]], de periode van 8000 tot 4000 vóór Christus, en uit de [[Romeinse Rijk|Romeinse]] en [[Merovingen|Merovingische tijd]]. De plaats Lanaken werd voor het eerst anno 810 in de documenten vermeld als "Ludinaca". Omstreeks 1100 schonk de Duitse keizer een landgoed dat net buiten Lanaken lag, aan de Heren van Pietersheim. Deze Heren richtten een versterking op, en namen de gehuchten [[Pietersheim (heerlijkheid)|Pietersheim]], [[Briegden]], Bessemer, [[Caberg]], [[Smeermaas]], de toenmalige kerk van Lanaken en de kerkgoederen in beslag. De eerst bekende schriftuur over de Lanakense kerk dateert van 1106. Het betreft een keizerlijke akte waarin te kennen werd gegeven dat de kerk aan haar oorspronkelijke eigenaar moest worden overgedragen. Deze eigenaar was wellicht de Abdij van [[Maastricht]]. Maar de teruggave is niet geschied.
 
De familie [[Huis Merode|Van Merode]] kwam in 1449 in het bezit van de [[Grondheerlijkheid|heerlijkheid]] Pietersheim]], als gevolg van een huwelijk. De heer [[Hendrik I van Merode]] overleed in oktober 1564. Zijn gebeeldhouwde grafsteen, die eveneens aan zijn echtgenote Françoise van [[Huis Brederode|Brederode]] herinnert, staat nog steeds in de kerk opgesteld.
 
Omstreeks 1859 werd geijverd voor de bouw van een nieuwe kerk. De toenmalige kerk dateerde van 1740; zij was dus quasi 120 jaar oud. Er werd besloten ze te vervangen door een nieuwe: de huidige Sint-Ursulakerk. Deze werd gebouwd tussen 1860 en 1864 onder impuls van pastoor Smeyers. Uit een gemeenteraadsverslag de dato 9 maart 1859 blijkt dat de gemeente Lanaken de officiële bouwtoelating voor een nieuwe kerk bekwam van de provinciale overheid. De plannen van architect Herman Jaminé werden zowat een jaar later goedgekeurd, op 27 maart 1860.
 
Twee en een halve maand nadien, dit wil zeggen op zaterdag 9 juni van datzelfde jaar, begon de eigenlijke sloop van de oude, bouwvallige en te klein geworden kerk. Het leggen van de eerste steen voor de nieuwe, geschiedde in 1860 op de eerste zondag na [[Pinksteren]]. De aannemer was de heer Hustinx uit Lanaken, en het dak werd geplaatst door Lanakenaar Willem Rosier, vader van [[Jan-Willem Rosier]] die nadien de kruisweg schilderde.
 
Op vrijdag 21 oktober 1864 werd de kerk ingezegend door Deken Henrotte van [[Mechelen-aan-de-Maas]]. De plechtige wijding werd op maandag 16 september 1867 voltrokken.
 
Omstreeks 1990 was de noodzaak van een renovatie duidelijk. Met de steun van de Vlaamse Gemeenschap, de provincie Limburg, de gemeente alsook de kerkfabriek werd de klus geklaard. Zij was voltooid in het voorjaar van 2011. In aanwezigheid van de [[Lijst van bisschoppen van Hasselt|bisschop van Hasselt]], in casu [[Patrick Hoogmartens|Monseigneur Patrick Hoogmartens]], werd op 30 april de vernieuwde kerk wederom in gebruik genomen.
[[Bestand:Parochiekerk Sint-Ursula (Lanaken) Grafmonument van Heer Hendrick de Merode en Françoise van Brederode.JPG|thumb|16de-eeuws grafmonument van [[Hendrik I van Merode|Hendrik van Merode]] en Françoise van Brederode]]
[[Bestand:Parochiekerk Sint-Ursula (Lanaken) Doopvont.jpg|thumb|Doopvont uit de 14de eeuw]]
Eén jaar en drie maanden vóór zijn overlijden vereerde [[Leopold I van België|Koning Leopold I]] van België deze kerk met een bezoek. Dit gebeurde ter gelegenheid van de voltooiing van het bouwwerk op dinsdag, 6 september 1864. Ter bestendiging van de herinnering aan zijn bezoek begiftigde hij de kerk met een neogotisch [[glasraam]] dat tezamen met twee andere geplaatst werd in de [[Apsis (architectuur)|apsis]] van het koor. Deze drie centrale glasramen werden vervaardigd door de Brusselse werkplaats [[Jean-Baptiste Capronnier|Capronnier]]. Het door koning Leopold geschonken raam stelt op een zeer fijne en subtiele wijze de [[Jozef van Nazareth|Heilige Josephus]] en de [[Leopold III van Oostenrijk (markgraaf)|Heilige Leopoldus]] voor. Onderaan dit raam herinnert de volgende tekst aan dit hoog bezoek: ''LEOPOLDUS I BELGARUM REX HANC ECCLESIAM VISITAVIT DIE SEXTA SEPT. 1864''.
 
Koning Leopold I was niet de enige uit de adelstand die het koor begunstigde met een glasraam. De twee andere centrale glasramen werden geschonken door de families de Montaigne en de Merode, beide uit Lanaken. De drie centrale ramen van Capronnier zijn geflankeerd (links en rechts) door twee ramen ontworpen door [[Jean-François Pluys]] uit Mechelen.
29.957

bewerkingen