Königorgel (Nijmegen): verschil tussen versies

Geen verandering in de grootte ,  1 jaar geleden
k
geen bewerkingssamenvatting
k
[[Bestand:2008-09 Nijmegen st stevens orgel.JPG|thumb|Königorgel onderaanzicht]]
Het '''Königorgel''' is een [[pijporgel]] in de [[Grote of Sint-Stevenskerk]] van [[Nijmegen]]. Het orgel is in drie jaar gebouwd door [[Ludwig König]] en was klaar in 1776. De keuring van het orgel werd gedaan door J. Potholt (organist te [[Amsterdam]]), J. Radeker (organist van de [[Grote of Sint-Bavokerk]] te [[Haarlem]]) en Y. Bruinsma (organist te [[Nijmegen]]). Op 15 september 1776 werd het orgel voor de eerste keer tijdens een [[kerkdienst]] gebruikt. Er zijn in de loop der eeuwen vaak onderhoudswerkzaamheden aan het instrument uitgevoerd, die niet altijd correct verliepen. Tijdens het [[bombardement op Nijmegen]] in 1944 raakte het orgel beschadigd, doordat de toren instortte en gedeeltelijk op de kerk viel. Daarnaast werden zowel de zwelkast als veel pijpen door bomscherven geraakt. De restauratie door De Koff uit [[Utrecht (stad)|Utrecht]] duurde van 1968 tot 1970 waarbij het de [[Dispositie (orgel)|dispositie]] van 1776 en de oorspronkelijke toonhoogte herkreeg. Alhoewel de klank na de restauratie goed was bleek dat de speelaard te wensen overliet. In 1974 kreeg [[Flentrop|Flentrop Orgelbouw]] de opdracht de klaviatuur en de traktuur te vervangen, waarna in 1996 en 1998 nog intonatiecorrecties plaatsvonden.
 
Er zijn een paar orgels van Ludwig König bewaard gebleven. Deze staan in de [[Basiliek van de H.H. Agatha en Barbara]] van [[Oudenbosch]] (1773), in de [[Waalse kerk (Arnhem)|Waalse Kerk]] in [[Arnhem]] (1777) en de basiliek van het Salvatorianerkloster in Steinfeld [[Kall (Duitsland)]]. Delen van Königorgels bevinden zich in de R.K. kerk van [[Andernach]], in de [[St. Maximillian]] te [[Düsseldorf]], in de [[Paterskirche]] van [[Kempen (stad)|Kempen]] en in de [[Kartäuserkirche]] van [[Keulen (stad)|Keulen]].
Het orgel telt drie manualen en een pedaal, 54 registers en 3600 pijpen. Het orgel is versierd met beeldhouwwerk van [[Johan Keerbergen]]. Het König-orgel kenmerkt zich door zijn mixturen, die alle een tertskoor bevatten. Door de dispositie van het Bovenwerk is het orgel opvallend geschikt voor [[Classicisme (muziek)|18e-eeuwse muziek]]. De [[Gewelf|gewelven]] van de Stevenskerk zijn bekleed met hout. Dit beïnvloedt de [[akoestiek]] van de kerk en geeft een warmere klank aan geluiden in de kerk, dan wanneer de gewelven traditioneel van pleisterwerk of van steen zouden zijn. Hierdoor krijgt het orgel een apart [[timbre]].
 
Een bekende organist en componist, die al meer dan 25 jaar als organist aan de Grote of Sint-Stevenskerk verbonden iswas, is [[Jan Welmers]].
 
== Dispositie ==
1.088

bewerkingen