Olympische goden: verschil tussen versies

305 bytes verwijderd ,  10 jaar geleden
standaard Nederlandse spelling van namen ipv Helleneese
(→‎Overige Goden: links windgoden)
(standaard Nederlandse spelling van namen ipv Helleneese)
{{Zijbalk Olympische goden}}
De '''Olympische Goden''' ([[Oudgrieks]]: {{Polytonic|τὸ Δωδεκάθεον}} / tò Dōdekátheon - "de twaalf goden" of {{Polytonic|δώδεκα}} / dôdeka - "twaalf") of '''Olympiërs''' ({{Polytonic|Ὄλυμπίοι}} / Ólympíoi) zijn de godheden uit de [[Griekse mythologie]], die op de berg [[Olympus (berg)|Olympus]] ({{Polytonic|Ὄλυμπος}} / Ólympos) woonden. [[Plato|Plátōn]] verbond hen ook met de twaalf maanden, en stelde voor dat de laatste maand gewijd zou zijn aan [[Hades|Haidēs]] en de geesten van de doden, wat impliceert dat hij HaidēsHades tot de Twaalf Olympiërs rekende.<ref>[[Plato|Plátōn]], [[Wetten (Plato)|Wetten]], 828 d-e</ref>. In latere varianten van de Twaalf wordt HaidēsHades meer en meer uitgesloten omwille van zijn khthonische[[Chtonische goden|chthonische rol]] als Heerser van de [[Onderwereld (mythologie)|Onderwereld]].<ref>"Greek mythology". [[Encyclopedia Americana]]. 13. 1993. p. 431.</ref>. In het werk [[Phaedrus (Plato)|PhaidrosPhaedrus]] verbindt PlátōnPlato de Twaalf ook met de [[dierenriem|Zodiac]], hierbij Hestia uitsluitend uit hun rangen sluitend.<ref>PlátōnPlato: [http://en.wikisource.org/wiki/Phaedrus Phaedrus], 246 e-f</ref>.
 
== Olympioi ==
# [[Zeus|Zeús]] - De Oppergod, god van het hemelrijk, de [[lucht]] en het [[Weer (meteorologie)|weer]].
# [[Hera|Hēra]] - Godin van het [[huwelijk]].
# [[Poseidon (god)|PoseidōnPoseidon]] - God van de [[zee]]ën en [[aardbeving]]en.
# [[Demeter (mythologie)|DēmḗtērDemeter]] - Godin van de [[landbouw]] en het [[graan]].
# [[Hermes (mythologie)|HermēsHermes]] - God van de [[Handel (economie)|handel]], boodschapper der goden en beschermer van de [[Diefstal|dieven]] en de [[reiziger (vervoer)|reizigers]].
# [[Pallas Athena|Athēna]] - Godin van de [[wijsheid]], [[techniek]] en de [[krijgskunst]].
# [[Ares (mythologie)|ArēsAres]] - God van de [[oorlog]].
# [[Aphrodite|AphrodítēAphrodite]] - Godin van de [[liefde]] en de [[schoonheid]].
# [[Apollon|ApóllōnApollo]] - God van het [[licht]], de [[zon]], de [[muziek]], de [[schone kunsten]] en de [[geneeskunst]].
# [[Artemis (godin)|Artemis]] - Godin van de [[jacht (activiteit)|jacht]], de [[bos]]sen en de [[maan]].
# [[Hephaestos|Hēphaistos]] - God van de [[smid|smeedkunst]], de [[vulkaan|vulkanen]] en het [[vuur]].
# [[Hestia (mythologie)|Hestia]] - Godin van de [[haard]] en het [[Woning|huis]].
 
* [[Dionysos (mythologie)|DiónysosDionysos]] wordt soms genoemd als Olympiër in de plaats van Hestia, die haar plaats aan hem zou hebben afgestaan. Hij is de God van [[Wijn]], [[Theater (kunstvorm)|Theater]], [[Vegetatie]], enz.
* [[Hebe (mythologie)|Hēbē]] - Godin van de [[Jeugd]], derde vrouw van Hēraklēs[[Herakles (mythologie)|Herakles]] (na zijn [[apotheose]], dochter van ZeúsZeus an HēraHera. Wordt eveneens genoemd als Olympische in bepaalde lijsten.
* [[Herakles (mythologie)|Hēraklēs]] - Zoon van ZeúsZeus en de sterfelijke [[Alkmene (mythologie)|AlkmḗnēAlkmene]], een Held die Twaalf Werken uitvoerde en als beloning uiteindelijk vergoddelijkt werd en op OlymposOlympus mocht wonen. Wordt soms Olympiër genoemd maar het is onduidelijk of hij werkelijk tot de Twaalf zou behoord hebben. Hij bewaakte alleszins de Poorten van OlymposOlympus.
 
== Onderwereld ==
* [[Hades|Haidēs]] - God van de [[Onderwereld (mythologie)|Onderwereld]].
* [[Persephone (mythologie)|PersephonēPersephone]] - Godin van de Onderwereld.
* [[Hekate|Hekátē]] - Begeleidster van PersephonēPersephone in de Onderwereld, Godin verbonden met [[Aardatmosfeer|Hemel]], [[Grond|Aarde]], [[Zee]]; Godin van [[Grens|Grenzen]], [[Magie]], [[Kruispunt (verkeer)|Kruispunten]],...
* [[Charon (mythologie)|KhárōnCharon]] - Veerman van de Onderwereld die de zielen van de doden over de rivier de [[Styx]] vervoert.
 
== Overige Goden ==
De volgende Goden en Godinnen worden meestal niet als Olympiërs geteld, maar hadden wel nauwe banden met hen.
 
* [[Aeolus (mythologie)|AiolosAeolus]] - God van de [[Wind (meteorologie)|Winden]].
* [[Amphitrite (mythologie)|AmphitrítēAmphitrite]] - Koningin van de Zeeën, echtgenote van [[Poseidon (mythologie)|PoseidōnPoseidon]].
* [[Anemoi]] - Goden van de Vier winden: [[Boreas (god)|Boreas]] ([[Noord (windstreek)|Noorden]]), [[Notos]] ([[Zuiden]]), [[Zephyros]] ([[Westen]]), [[Euros (god)|Euros]] ([[Oosten]]).
* [[Aura (mythologie)|Aura]] - Godin van koele briesjes en frisse lucht.<ref>NónnosNonnus van Panopolis, [[Dionysiaca|Dionysiaka]]</ref><ref>[http://www.theoi.com/Titan/Aura.html Aura op Theoi.com], incl. vermeldingen in de DionysiakaDionysiaca.</ref> - Godin van koele briesjes en frisse lucht.
* [[Bia (godin)|Bia]] - Godin die [[geweld]] personifieert.
* [[Deimos (mythologie)|Deimos]] - God van Terreur, broer van PhóbosPhobos.
* [[Dione (mythologie)|DiṓnēDione]] - Een [[Okeanide]], volgens [[Homeros|HómērosHomerus]] moeder van AphrodítēAphrodite bij Zeús.
* [[Eileithyia|Eileíthyia]] - Godin van [[Bevalling|Geboorte]], dochter van ZeúsZeus en HēraHera.
* [[Enyo|Enyṓ]] - Godin verbonden met [[oorlogsvoering]], metgezel van ArēsAres.
* [[Eos (mythologie)|ĒṓsEos]] - Godin die de [[dageraad]] personifieert.
* [[Eris (mythologie)|Eris]] - Godin van [[Ruzie]].
* [[Eros (god)|ErōsEros]] - God van [[Seksualiteit]] en [[Verlangen]].
* [[Ganymedes (mythologie)|GanymḗdēsGanymedes]] - Wijnschenker van ZeúsZeus, [[Troje|Trojaanse]] Prins die door hem werd ontvoerd om zijn [[Pederastie|erōmenos]] te zijn.
* [[Harmonia (godin)|HarmoníaHarmonia]] - Godin van Harmonie en Samenwerking, tegendeel van Eris, dochter van AphrodítēAphrodite en ArēsAres.
* [[Helios|Hēlios]] - Titaanse God die de [[Zon]] personifieert.
* [[Horae|Hōrai]] – Godinnen van de [[Seizoen]]en en het verloop van de Tijd.
* [[Hypnos]] - God van de [[Slaap (rust)|Slaap]].
* [[Iris (godin)|Iris]] - Godin van [[Roddel|Roddels]] en [[Regenboog (optica)|Regenbogen]], Boodschapster van de Goden amensamen met HermēsHermes.
* [[Charites|Khárites]] - Godinnen van [[Schoonheid]] en gezellen van AphrodítēAphrodite en HēraHera.
* [[Circe (mythologie)|KírkēCirce]] - Lagere Godin van [[Magie]], niet te verwarren met [[Hekate|Hekátē]].
* [[Kratos]] - God die [[kracht]] personifieert.
* [[Leto|Lētṓ]] - Titaanse Godin, moeder van ApóllōnApollo anden Artemis bij ZeúsZeus.
* [[Mnemosyne|Mnēmosýnē]] - Titaanse Godin van het Geheugen, moeder van de Mousai bij ZeúsZeus.
* [[Moirae|Moirai]] - De Drie [[Schikgodinnen]] die het [[Noodlot_(term)|Lot]] bedelen, zelfs ZeúsZeus is gebonden aan hun beslissingen.
* [[Morpheus (mythologie)|MorpheúsMorpheus]] - God van [[Dromen]].
* [[Muzen|Mousai]] - Negen Godinnen van de [[Kunsten]] en de [[wetenschappen]].
* [[Nemesis (mythologie)|NémesisNemesis]] - Godin van [[Wraak]] en [[Helios|Gerechtigheid]].
* [[Nikè|Níkē]] - Godin van de Overwinning.
* [[NýxNyx]] - Godin van de [[Nacht]].
* [[Paion|Paiṓn]] - Geneesheer van de Goden<ref>HómērosHomerus. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0134%3Abook%3D5%3Acard%3D899 Iliás, 5.899]</ref><ref>HómērosHomerus. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0134%3Abook%3D5%3Acard%3D899 Iliás, 5.401].</ref><ref>HómērosHomerus. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0136%3Abook%3D4%3Acard%3D219 Odýsseia, 4.227–232].</ref><ref>Hesiod; Evelyn-White, Hugh G. (2007). Hesiod the Homeric Hymns and Homerica, pg. 159.</ref>.
* [[Perseus (mythologie)|PerseúsPerseus]] - Held die [[Medusa (mythologie)|MédousaMedusa]] doodde, een zoon van Zeus die [[Mykene|Mykēnai]] en de Perseïdische dynastie stichtte.
* [[Phobos (mythologie)|PhóbosPhobos]] - God van [[Angst]], broer van Deimos.
* [[Rhea (mythologie)|RhéaRhea]] - Titaanse Godin, de moeder van ZeúsZeus, PoseidōnPoseidon, HaidēsHaides, HēraHera, DēmḗtērDemeter en Hestia bij [[Kronos]].
* [[Selene|Selḗnē]] - Titaanse Godin die de [[Maan]] personifieert.
* [[Styx (mythologie)|StýxStyx]] - Godin die de Rivier Styx in de Onderwereld personifieert, de rivier waar de Goden eden op zweren en die de doden moeten oversteken met behulp van KhárōnCharon.
* [[Thanatos|ThánatosThanatoss]] - God die de [[Styx (mythologie)|Dood]] personifieert.
* [[Triton (mythologie)|TrítōnTriton]] - Zeegod, Boodschapper van de Zeeën, zoon van PoseidōnPoseidon en AmphitrítēAmphitrite.
* [[Tyche|Týkhē]] - Godin van [[Geluk (kans)|Geluk]].
* [[Tethys (mythologie)|TēthýsTethys]] - Titaanse Godin van de [[Zee]].
* [[Zelus|Zēlos]] - God van Toewijding.
 
== Galerij ==
216

bewerkingen