Hoofdmenu openen

Het woord repetitor (meervoud: repetitoren) komt van oorsprong uit het Latijn. Het werkwoord repetere betekent: herhalen. Repetitor staat dan ook voor: 'hij die herhaalt'. Het woord repetitor wordt op een gelijke manier ook in andere talen gebruikt, zoals het Duits en het Russisch.

'Repetitor' is de benaming voor een docent die studenten op hun tentamen voorbereidt. Met name bij grote en massale opleidingen als de rechtenstudie wordt door studenten vaak van een repetitor gebruikgemaakt. De student kan zo individueel of in een kleinere groep dan de collegezaal uitleg krijgen en oefening opdoen. Een repetitor biedt dus studiebegeleiding. Het woord bijles wordt meestal gebruikt voor extra ondersteuning aan middelbare scholieren. Het niveau van het onderwijs bij de repetitor ligt hoger.

Inhoud

Repetitor als vrij beroepBewerken

Repetitor is een vrij beroep, dat in feite door ieder uitgeoefend kan worden. De titel 'repetitor' is niet wettelijk beschermd. Dat is in de praktijk ook niet nodig: er is in Nederland een klein aantal repetitoren professioneel actief met vaak een lange staat van dienst. Doorgaans zijn het afgestudeerde juristen of academici op ander terrein die zich met de term repetitor laten aanduiden. Wie zich repetitor noemt, moet een goede kennis van zaken hebben en beschikken over de nodige jaren ervaring in zijn vak. Kenmerkend voor een goede repetitor is niet alleen vakinhoudelijke kennis, maar juist ook de didactiek (het kunnen uitleggen). Een goede repetitor zal dan ook op de hoogte moeten zijn van hetgeen in de tentamens gevraagd wordt. Meestal worden er aan de student eigengemaakte oefenopgaven verstrekt over het vak. Studenten mogen dan ook hoge verwachtingen hebben. Het 'repeteren' (geven of volgen van een repetitorcursus) gebeurt vaak in klein verband, soms zelfs individueel, en vindt gewoonlijk bij de repetitor aan huis plaats. De student dient zich voor deelname rechtstreeks tot de repetitor te wenden en het lesgeld te betalen. Met name voor de bij uitstek massale studie Rechten wordt door veel studenten van een repetitor gebruikgemaakt. Ook advocaat-stagiaires, accountants en makelaars kunnen voor bepaalde vakken in hun opleiding bij een repetitor terecht. Vaak delen repetitoren bij colleges en tentamens aankondigingen uit aan studenten, zodat zij op de hoogte van deze studiebegeleiding zijn.

Ontstaan van het repeterenBewerken

Het beroep repetitor dateert uit de tijd dat het Universitair onderwijs volledig in handen was van de hoogleraar die enkel hoorcollege gaf. Praktische oefening in werkgroepen bestond toen nog niet. Dit is thans niet meer voor te stellen. De examens waren in die tijd nog uitsluitend mondeling en individueel bij de hoogleraar. Ook dit is in het huidige onderwijs drastisch gewijzigd. Er was toen onder studenten een enorme behoefte aan oefening met hetgeen zij moesten leren. Bij de latere hervorming van het universitair onderwijs in Nederland werden sommige repetitoren tot lector aan de Universiteit benoemd. Deze functie bestaat thans niet meer en is het beste te vergelijken met universitair hoofddocent. De behoefte aan een repetitor is onder de huidige bachelor-masterstructuur niet afgenomen, daar studenten thans aan hoge prestatie-eisen moeten voldoen. Hoewel studenten dus zelf harder dienen te studeren dan onder de invoering van de tweefasenstructuur, legde het bindend studieadvies nog meer druk om op tijd voor de tentamens te slagen. Steden waar op het moment veel repetitoren voor de rechtenstudie actief zijn, zijn: Leiden, Amsterdam en Utrecht.

Bekende repetitorenBewerken

Over het algemeen zijn repetitoren dus afgestudeerde academici, die wetenschappelijke kennis aan studenten overdragen. Zij zijn niet in dienst van een Universiteit of Hogeschool, maar verzorgen particulier onderwijs. Sommige juristen hebben enkele decennia lang als repetitor lesgegeven en hadden dan ook grote bekendheid onder rechtenstudenten. Bekende repetitoren in Leiden waren H.J. Witkam (Romeins recht), Molly Geertsema, Leendert Cornelis Peute (handelsrecht en burgerlijk procesrecht) en Philippe Brood voor staats- en bestuursrecht.

Organisaties van repetitorenBewerken

Repetitoren voor de Rechtenstudie hebben vaak een bepaalde specialisatie waarin zij lesgeven. Zo kan een repetitor zich bijvoorbeeld toeleggen op het strafrecht, het burgerlijk recht, het ondernemingsrecht en het fiscale recht. Dit zijn nogal uiteenlopende rechtsgebieden. Professionele repetitoren werken soms met elkaar samen om studenten voor andere vakken onderling door te kunnen verwijzen. De samenwerking kan een bepaalde juridische vorm hebben, zoals een stichting, maar is soms ook minder formeel geregeld. Thans zijn als organisatie voor rechtenstudenten vooral bekend:

Voor studerenden aan opleidingen voor onroerend goed en makelaar bestaan zijn er enkele vergelijkbare organisaties actief:

  • de Kring van Makelaardij Repetitoren (KMR, thans KMR vastgoedopleidingen) te Leiden en
  • de WOZ-Repetitoren te Rotterdam.

Alle thans actieve organisaties van repetitoren beschikken over een eigen website met informatie over het onderwijs.

In Nederland eerder actieve organisaties van repetitoren waren:

  • de Ring van Rotterdamse Repetitoren (RRR), gevestigd te Den Haag, voor Economie aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam en ook andere cursussen voor economie en bedrijfseconomie;
  • de Kring van Utrechtse Repetitoren (KUR), gevestigd te Zeist, opgericht in 1971, voor Rechten aan de Universiteit Utrecht (de RRR en KUR werden bestuurd door de Stichting KUR Onderwijs) en
  • de Stichting Juridische Student-Repetitoren (SJSR) voor Rechtenstudenten aan de toenmalige Rijksuniversiteit Leiden (RUL).

Geen van deze organisaties bestaat thans nog. Met name de KUR had grote bekendheid. Men maakte reclame in geheel Nederland en bood onderwijs in de avonduren aan werkenden die dan hun tentamen aan de rechtenfaculteit van de Universiteit Utrecht konden afleggen. Men diende dus zowel bij de KUR als bij de Universiteit Utrecht ingeschreven te staan. Men richtte zich vooral op personen die niet de tijd of behoefte hadden om steeds colleges en verder onderwijs te moeten volgen voor alle tentamens. Er werd voor het vak strafrecht nog lesgegeven door de bekende Utrechtse strafpleiter Piet Doedens. De KUR gaf het onderwijs nog een eigen benaming. Er werd van gecondenseerd onderwijs gesproken, waarop de KUR de merkenrechten nog had laten registreren.

Repetitor voor beroepsopleidingenBewerken

Een repetitor is er niet alleen voor rechtenstudenten aan universiteit of hogeschool, maar ook voor afgestudeerden die na hun studie een bepaalde beroepsopleiding volgen. In Nederland zijn voor steeds meer juridische beroepen bepaalde vervolgopleidingen verplicht of gangbaar, zoals voor advocaat-stagiaires, kandidaat-notarissen en belastingadviseurs. Zo zijn advocaat-stagiaires verplicht de driejarige beroepsopleiding advocaten te volgen, waarbij zij bepaalde examens moeten afleggen. Gezien de moeilijkheid van de tentamens en het feit dat men maar een beperkt aantal malen examen mag doen, is er hiervoor een klein aantal gespecialiseerde repetitoren actief, dat zich vooral in Leiden bevindt.

Repetitoren in DuitslandBewerken

In Duitsland wordt het woord repetitor veel gebruikt aan universiteiten. Net als Nederland gaat het dan met name om studenten rechten (in het Duits: Jura). Een man wordt dan Repetitor genoemd, terwijl een vrouw die dit beroep uitoefent met de term Repetitorin aangeduid wordt. Veelal treden advocaten als repetitor voor studenten op: zij kunnen zo de rechtenstudenten al met hun kantoor laten kennismaken. In Duitsland is de rechtenstudie meer theoretisch dan in Nederland het geval is, waardoor de behoefte aan een repetitor groot is. Rechtenstudenten dienen na enkele jaren een omvangrijk staatsexamen af te leggen en dit vereist goede voorbereiding.

Repetitoren in BelgiëBewerken

Ook in België bestaat het beroep van zelfstandig repetitor. Men gebruikt, net als in Nederland en Duitsland, eveneens de benaming repetitor voor de studiebegeleiding aan universitaire studenten. Repetitoren treft men voornamelijk aan in Leuven. Dit is ook niet zo verwonderlijk, omdat Leuven een typische studentenstad in België is. De repetitoren zijn soms georganiseerd in repetitorenbureaus met kantoren in het centrum van de stad. Jean-Pierre van Rossem, een bekend Belgisch politicus/econoom/kunstenaar, was enige tijd repetitor te Gent.