Hoofdmenu openen
Structuurformule van het pyrofosfaatanion.

Pyrofosfaat of difosfaat is het oxoanion van pyrofosforzuur, met als brutoformule P2O74−. Zowel het anion, de zouten en de esters van pyrofosforzuur worden pyrofosfaten genoemd. Ze worden voornamelijk gebruikt als voedingsadditieven en staan bekend als E-450:

Synthese en toepassingenBewerken

Pyrofosfaten werden aanvankelijk bereid door het verhitten van fosfaten (πῦρ, pur is Oudgrieks voor vuur). Het zijn goede complexvormers en kennen tal van industriële toepassingen.

BiochemieBewerken

Pyrofosfaten spelen een bijzonder belangrijke rol in de biochemie. Daar wordt het anion vaak afgekort tot PPi. Het wordt gevormd door de hydrolyse van ATP tot AMP in cellen:

 

Ook bij het incorporeren van een nucleotide in een DNA- of RNA-streng tijdens de groei ervan, wordt pyrofosfaat vrijgesteld.

Pyrofosfaten zijn onstabiel in waterige oplossingen en hydrolyseren traag tot waterstoffosfaat:

 

Deze hydrolyse is van belang bij het breken van de energierijke fosfaat-fosfaatbinding in ATP en de omvorming ervan tot AMP. Hierbij wordt ongeveer 40,6 kJ/mol aan energie vrijgesteld.

Zie ookBewerken