Hoofdmenu openen
Profielstaal

Profielstaal is een term voor een productgroep gemaakt uit staal, maar ook voor een staafvormige bouwdeel uit deze groep. Profielstaal is een metaalspecifieke aanduiding voor een profiel. Staalprofiel daarentegen is een benaming voor zowel het bouwdeel als de verschillende doorsneden. Een staalprofiel is gewalst en de afmetingen zijn vrijwel altijd genormeerd. Ze kan ook samengesteld worden uit verschillende staalprofielen door deze aan elkaar te lassen, te bouten of te klinken (vrijwel alleen nog te zien bij oudere staalconstructies). H-, I- en U-profielen hebben twee horizontale parallelle rechthoeken die de flens genoemd worden, en de verticale rechthoek ertussen heet lijf.

Inhoud

Europese profielenBewerken

De hier weergegeven maten volgens DIN zijn ook te vinden in de voormalige Euronorm 53-62.[1] Per 2017 geldt de norm NEN-EN 10365:2017 voor warmgewalste U-profielen van staal, I- en H-profielstaal.[2] Hierbij zijn de afmetingen en massa's genormeerd; de norm geldt niet voor roestvast stalen profielen.

I-profiel en H-profielBewerken

  • I-profiel volgens DIN 1025
    • Smal I-profiel met schuine binnenvalken van de flens (INP) volgens DIN 1025-1 - helling 14%
    • Standaard I-profiel met parallelle binnenvlakken van de flens (IPE) volgens DIN 1025-5
    • Lichte uitvoering I-profiel (IPEA), niet genormeerd
  • Breedflensprofiel - H-profiel

Zoals de naam aangeeft, onderscheiden H-profielen zich van I-profielen door hun bredere flenzen. H-profielen hebben doorgaans een breedte die een meervoud van 10 mm bedraagt (bij I-profielen is dit de hoogte). Verder hebben H-profielen in vergelijking met I-profielen doorgaans dikkere flenzen en een dikker verticaal gedeelte voor een gegeven hoogte en zijn de hoekverbindingen tussen het verticale deel en de flenzen meer afgerond.

    • Normale uitvoering (HEB-reeks of IPB) volgens DIN 1025-2. In deze Duitse norm wordt dit profiel ook aangeduid als IPB en in veel Duitse tabellen in boeken en bij leveranciers ook zo genoemd.
    • Lichte uitvoering (HEA-profiel of IPBl) volgens DIN 1025-3.
    • Verzwaarde uitvoering (HEM-profiel of IPBv) volgens DIN 1025-4
    • Zeer lichte uitvoering (HEAA-profiel of IPBll) niet genormeerd.

U-profielBewerken

  • U-profiel
    • U-profiel met schuine binnenvalken van de flens (UNP) volgens DIN 1026-1 - helling tot profielhoogte 300mm 8%, daarboven 5%
    • U-profiel met parallelle binnenvalken der Flansche (UPE of UAP) volgens DIN 1026-2

T-, Z-, en L-profielenBewerken

  • T-profiel met gelijkbenige en afronde kanten en overgangen volgens NEN EN 10055 - helling benen 2%
  • Z-profiel rondkantig volgens DIN 1027
  • L-profiel (Hoekstaal) volgens DIN EN 10056-1
    • gelijkzijdig hoekstaal, het liggende en staande been hebben dezelfde afmeting.
    • ongelijkzijdig hoekstaal.

Massieve profielenBewerken

  • Hollandprofiel of bulbstaal - veel gebruikt in de scheepsbouw als verstijver.
  • Rondstaal
  • Vierkantstaal
  • Strip, is altijd een rechthoek

DamwandprofielBewerken

  • Damwandprofielen - veel gebruikt in de civiele techniek in grondkerende constructies.
    • zwaar damwandprofiel (HP-profiel)
    • licht damwandprofiel (Larssenprofiel, Z-profiel, U-profiel, plank profiel)
    • damwandprofiel voor bijv. gevelbekleding is geen profiel zoals hier bedoeld. Het is gezet uit vlakke plaat.

BuisprofielenBewerken

  • Buisprofiel - deze benaming wordt door fabrikanten zowel voor ronde en ovale als vierkante en rechthoekige holle doorsneden gebruikt. Wordt ronde buis bedoeld dan gebruikt men de term 'pijp' en in het geval van een vierkant of rechthoekig profiel de term 'kokerbalk'. Deze profielen voor constructieve toepassingen worden zowel warmgevormd volgens EN-10210 als koudgevormd volgens EN-10219. Er zijn ook andere toepassingen, zie buis.
    • Buis of pijp - rond of ovaal, en hol
    • Kokerprofiel - vierkant of rechthoekig, en hol

Speciale profielenBewerken

In veel gevallen gaat het hier om speciale toepassingen. De profielen worden in Europa gemaakt volgens Amerikaanse of Britse norm.

  • HL-profiel met extra brede flens volgens de Amerikaanse norm ASTM A 6/A 6M.
  • HD-profiel speciaal voor kolommen volgens de Amerikaanse norm ASTM A 6/A 6M.
  • HLZ-profiel met extra brede flens en hoogte boven de 1075 mm volgens Amerikaanse norm.
  • HP-profiel met extra brede flens. Flens en lijf zijn verhoudingsgewijs dun. De serie is opgebouwd uit Britse en Amerikaanse profielnormen.
  • GI-profiel (Grubenausbau-I-profiel, DIN 21530), I-profiel met versterkte flens en overgang naar het lijf, speciaal voor de mijnbouw, in Nederland niet (meer) gebruikt.
  • TH-profiel (Toussaint-Heintzmann-profiel) speciaal voor de mijnbouw, in Nederland niet (meer) gebruikt.

LevertijdBewerken

Voor de meeste profielen geldt dat ze in de handel verkrijgbaar zijn. IPEA, HEAA, UPE en de minder gangbare profielen zijn meestal niet op voorraad. Ze worden op verzoek gewalst, waarbij een minimum tonnage per profiel moet worden afgenomen en de levertijd afhankelijk is van het walsschema van de walserij.

Door de toenemende automatisering kunnen samengestelde profielen - voor I-/H-vormen plaatliggers genoemd, meestal uit plaat of strip - een alternatief bieden. Afmetingen kunnen vrij gekozen worden.

RailprofielBewerken

Er zijn verschillende soorten toepassingen.

  • Kraanbanen
    • Het eenvoudigste type is vierkantstaal voor lichte kraanbanen.
    • A-profiel
  • Spoorstaven

Andere profielseriesBewerken

Er zijn vele landen die eigen normen hebben voor profielen. De belangrijkste zijn wel de britse en amerikaanse profielen

  • Britse profielen volgens BS4-1:2005, met afmetingen gebaseerd op het Brits-Amerikaans maatsysteem:
    • I-profielen:
      • J-profiel - Joist, een INP-profiel
      • UB-profiel - Universal Beam, een I-profiel
      • UC-profiel - Universal Column, een H-profiel
      • UBP-profiel - Universal Bearing Pile, is opgenoemen in de europese HP-profiel serie
    • CH-profiel - Channel, een U-profiel
    • Equal en unequal angles, L-profielen wijken af van europese hoekstalen door hun op inches gebaseerde afmetingen.
    • Bulb flats, ziet eruit als hollandprofiel
  • Amerikaanse profielen volgens ASTM: ASTM A 6/A 6M, met afmetingen gebaseerd op het Brits-Amerikaans maatsysteem:
    • S-profiel standaardprofiel, een INP-profiel.
    • W-profiel breedflensprofiel, in deze serie lopen I- en H-profielen doorelkaar.
    • HP-profiel breedflensprofiel, is opgenoemen in de europese HP-profiel serie
    • C-profiel het Amerikaanse standaard U-profiel
    • MC-profiel een U-profiel, dat in principe alleen op verzoek gewalst wordt.

Koudgevormde profielenBewerken

Koudgevormde profielen zijn gezet uit plaat en vallen buiten dit artikel.