Hoofdmenu openen

Pont des Trous

stenen brug in Doornik, België

De Pont des Trous (Frans voor Gatenbrug) is een versterkte waterpoort op de Schelde in Doornik. Het is een van de oudste nog bestaande exemplaren in Europa.

Pont des Trous
De Pont des Trous vanuit het centrum
De Pont des Trous vanuit het centrum
Algemene gegevens
Locatie Doornik, Vlag van België België
Overspant Schelde
Bouw
Ingebruikname 1329
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
De brug vóór de restauratie, afgebeeld door Louis Haghe

Inhoud

GeschiedenisBewerken

De brug heeft drie markante spitsbogen en maakte in de middeleeuwen deel uit van de derde stadsomwalling. De naam verwijst naar de sluis die vroeger vlakbij lag.

De toren op de linkeroever (Tour du Bourdiel) dateert uit 1281, deze op de rechterover (Tour de la Thieulerie) uit 1304. De torens zijn plat aan de stadskant en rond naar buiten toe. In 1329 was de met valhekken afsluitbare brug voltooid. Elf jaar later bewees de versterking al zijn nut, toen tijdens de Honderdjarige Oorlog de Engelse koning Edward III, gesteund door Vlaamse troepen, tevergeefs trachtte de waterpoort met ramschepen te forceren (1340).[1]

In 1683 werd de Schelde gekanaliseerd tussen kaaimuren van enkele meters hoog. Hierdoor konden de poorten in de torens niet langer gebruikt worden. Bij een restauratie in 1847 verloor de brug ook het dak boven de galerij.[2]

Tot 1832 werd tol geheven op passerende schepen.

In het begin van de Tweede Wereldoorlog werd de brug opgeblazen door de terugtrekkende Engelsen. Bij de reconstructie in 1947-48 werd het geheel 2,40 meter opgetild, torens inbegrepen.[3] Daarbij maakte men de middenboog hoger en breder dan voordien, ten koste van de zijbogen.

Afbraak- en reconstructieplannenBewerken

De brug is niet bevorderlijk voor de moderne binnenvaart. In het kader van de Seine-Scheldeverbinding werd een gedeeltelijke afbraak gepland om schepen van CEMT-klasse Va toe te laten, maar in 2014 werd dit project om budgettaire redenen voor onbepaalde tijd verdaagd.[4] Er was reeds grote commotie over ontstaan in erfgoedmiddens.

Bij een volksraadpleging in 2015 kregen de Doorniknaren verschillende opties voorgelegd om de centrale boog te vergroten, met de vraag in welk materiaal de brug nadien moest worden heropgebouwd. Ze kozen massaal voor steen. De bouwaanvraag die uiteindelijk werd ingediend, was echter veel abstracter dan de projecten die circuleerden ten tijde van het referendum. Een patrimoniuminspecteur meende dat het ging om een substantiële wijziging waarvoor declassering van het monument vereist was.[5] Daarop besliste de Waalse regering begin 2019 om het moderne ontwerp te laten varen.[6] Minister Carlo Di Antonio deelde op 19 maart mee dat het deel van de brug tussen de torens reeds de volgende winter zou worden afgebroken, zonder een goedgekeurd reconstructieplan. Als reden verwees hij naar mogelijk verlies van Europese subsidies. Of en hoe het centrale gedeelte zal worden heropgebouwd, zou in 2020 worden beslist.

Externe linksBewerken

VoetnotenBewerken

  1. Tournai/Doornik, Het Stille Pand (bezocht op 3 november 2014)
  2. Historique, Les amis de la Citadelle de Tournai (bezocht op 3 november 2014)
  3. Pierre Mardaga (red.), Le patrimoine monumental de Belgique, Vol. 6/2: Hainaut. Tournai-Mouscron, blz. 494-495 - Lees op Google Books
  4. Tournai: le pont des Trous restera intact, Le Soir, 2 september 2014
  5. Travaux du pont des trous à Tournai: procédure irrégulière?, RTBF, 1 maart 2019
  6. Pont des trous à Tournai: la Région Wallonne renonce au projet contemporain, RTBF, 19 maart 2019