Oost-Fries Nedersaksisch

taal
(Doorverwezen vanaf Oostfries Nedersaksisch)

Oost-Fries Nedersaksisch (ook: Oost-Fries (plat), Oost-Fries: Oostfreesk, Ōstfräisk,) dat tot de Nedersaksische taal, binnen de Nederduitse taalfamilie behoort, is het dialect dat tegenwoordig in Oost-Friesland gesproken wordt. Door ontfriezing verdween in de late middeleeuwen het Oosterlauwers Fries uit Oost-Friesland (naar het zuiden). Het Oost-Fries plat onderscheidt zich wel in vele eigenschappen tot de andere varianten van het Nedersaksisch, die in Duitsland gesproken worden.

Tweetalig plaatsnaambord van Aurich: Duits en Oost-Fries Nedersaksisch

Dit onderscheid is onder andere te danken aan de invloed die het Friese substraat op het Oost-Fries heeft gehad. Ook het Nederlands en het Frans hebben in de tijd van het Koninkrijk Holland, een grote invloed gehad op het Oost-Fries plat. In die tijd hoorde Oost-Friesland bij het Koninkrijk Holland (Nederland), dat op zichzelf weer onder Frans gezag stond.

Het Oost-Friese Plat is verwant aan het Emslands, Oldenburgs en in het bijzonder aan het Gronings, dat ook een Fries substraat heeft. De variëteiten van Groningen en Oost-Friesland kunnen als één dialectgebied gezien worden.

Door de invloed van het Hoogduits neemt het aantal sprekers van het Oost-Fries Nedersaksisch af. Ongeveer 50% van de Oost-Friese bevolking spreekt het dialect dagelijks.

DialectenBewerken

De dialecten bestaan uit een klankverschuiving:

  • 1. Auerk, Emden, Brookmerland, Krummhörn: au (Standard)
  • 2. Leer, Rheiderland en Westoverledingen: eau
  • 3. Rhauderfehn, Ostrhauderfehn, Jümme, Großefehn: öy
  • 4. Harlingerland: ou

Het eerste voorbeeld is de algemene schrijfwijze die in elk dialect gehanteerd wordt. De voorbeelden per dialect zijn gebaseerd op uitspraak.

  • 1. Mauder, dau mī däi bauken, ik maut nóó d' sğaul tau.
  • 2. Meauder, deau mī däi beauken, ik meaut nóó d' sğeaul teau.
  • 3. Möyder, döy mī däi böyken, ik möyt nóó d' sğöyl töy.
  • 4. Mouder, dou mī däi bouken, ik mout nóó d' sğoul tou.

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken