Nominale rente

De nominale rente, of eigenlijk nominale rentevoet (tenzij anders vermeld per jaar) is de in een contract genoemde rentevoet, waarbij geen rekening gehouden wordt met bepaalde aspecten.

AspectenBewerken

Het gaat vaak om een of meer van de volgende aspecten:

  • Evenredige delen van de jaarlijkse rente worden tussentijds betaald of aan de hoofdsom toegevoegd, bijvoorbeeld per maand of per half jaar. De effectieve rente is dan hoger dan de nominale rente; deze wordt berekend via het bepalen van de groeifactor per jaar. Deze is de groeifactor voor de betreffende periode van   jaar, verheven tot de macht  .[1] Als bij een gegeven nominale rente van   per jaar,   naar nul nadert, nadert de groeifactor tot   per jaar, en de effectieve rente dus tot   per jaar. Het getal   is dan de instantane relatieve groeisnelheid van de hoofdsom per jaar[2], en de groeifactor voor een tijdsduur van   jaar is  .
  • Andere kosten die de geldverstrekker in rekening brengt worden meegenomen bij het berekenen van de effectieve rente. Bij consumentenkrediet in de EU zijn hiervoor vaste regels. De resulterende effectieve rente wordt jaarlijks kostenpercentage (JKP) genoemd.
  • De waardevermindering door inflatie. Als die in aanmerking genomen wordt spreekt men van reële rente.

VoorbeeldenBewerken

Stel bijvoorbeeld dat de nominale rente op een spaarrekening jaarlijks 4% is en er ieder kwartaal rente wordt uitgekeerd. Dan wordt er ieder kwartaal een vierde van de jaarlijkse nominale rente uitgekeerd, 1% dus. Als die steeds aan de hoofdsom wordt toegevoegd is er sprake is van rente op rente tijdens het jaar. De effectieve rente is gebaseerd op de aangroei van het kapitaal die dan in een jaar bereikt wordt. Deze is hoger dan 4%: de groeifactor per kwartaal is 1,01, dus per jaar  . De effectieve rente is dus 4,060401%. Ook bij een negatieve rente is tussentijdse verrekening enigszins voordelig voor de spaarder: als een nominale rente van -0,5% per jaar elk halfjaar verrekend wordt is de groeifactor per halfjaar 0,9975, dus per jaar  . De effectieve rente is dus -0,499375%.

Als op een hypothecaire lening elke maand rente (en eventueel aflossing) wordt betaald, dan is vanwege de eerdere dan jaarlijkse betalingen de effectieve rente hoger dan de nominale.

ToepassingBewerken

In sommige branches wordt met het woord rente zonder toevoeging de nominale jaarrente bedoeld. Dit geldt onder meer bij hypothecaire leningen, waar de rente meestal maandelijks betaald wordt. De nominale jaarrente is een enigszins rond bedrag, vaak een veelvoud van 0,05%. Hieruit kan een klant met alleen vermenigvuldigen en delen de rente na een maand over een gegeven schuld berekenen.[3] De nominale rente is aan de ene kant dus wel praktisch, maar aan de andere kant iets te rooskleurig bij een vergelijking met spaarrente, waarbij vaak wel de effectieve jaarrente wordt vermeld.

Vergelijking met effectieve rente bij maandbetalingBewerken

Bij een nominale jaarrente van  % en maandbetaling is de maandrente  . De groeifactor per maand is

 

en per jaar dus

 

De effectieve jaarrente is dus bij benadering

 
Maandbetaling
Nominale jaarrente (%) Effectieve jaarrente (%)
1 1,00
2 2,02
3 3,04
4 4,07
5 5,12
6 6,17