Monument voor de vermoorde leden van de Rijksdag

Het Monument voor de vermoorde leden van de Rijksdag is een monument in de Duitse hoofdstad Berlijn. Het staat voor het gebouw van de Rijksdag en herdenkt de 96 Rijksdagleden die in de periode van 1933 tot 1945 onder het nazi-regime een onnatuurlijke dood stierven. Het monument werd in september 1992 onthuld en is ontworpen door Dieter Appelt, Klaus Eisenlohr, Justus Müller en Christian Zwirner.

Het monument voor het gebouw van de Rijksdag in Berlijn.

Het monument bestaat uit 96 gietijzeren platen met daarop de naam, geboorte- en sterfdatum en plaats van overlijden. Het monument is zo ontworpen dat eventueel nieuw ontdekte namen makkelijk kunnen worden toegevoegd. Het woord "vermoord" is in enkele gevallen discutabel. Zo overleden Hugo Sinzheimer en Georg Wendt beiden na de bevrijding, al dan niet als gevolg van lichamelijke verzwakking vanwege de oorlog. Adolf Biedermann werd dood gevonden, zonder dat de precieze doodsoorzaak bekend is.

Herdachte personenBewerken

Naam Geboortejaar Sterfjaar Plaats van overlijden Politieke partij
Julius Adler 1894 1945 Bergen-Belsen KPD
Hans Adlhoch 1884 1945 Tijdens een dodenmars op weg naar München BVP
Eduard Alexander 1881 1945 Tijdens een transport naar Bergen-Belsen KPD
Julius Aßmann 1868 1939 Vermoord in Bodino, Polen DVP
Elise Augustat 1889 1940 Ravensbrück KPD
Bernhard Bästlein 1894 1944 Tuchthuis Brandenburg KPD
Artur Becker 1905 1938 Vermoord in Burgos, Spanje KPD
Anton Bias 1876 1945 Dachau SPD
Adolf Biedermann 1881 1933 Dood gevonden in de buurt van Recklinghausen SPD
Conrad Blenkle 1901 1943 Tuchthuis Berlin-Plötzensee KPD
Fritz Bockius 1882 1945 Mauthausen Zentrum
Clara Bohm-Schuch 1879 1936 Vrouwengevangenis in Berlijn, Barnimstraße SPD
Eugen Bol 1881 1945 Tuchthuis Berlin-Plötzensee Zentrum
Rudolf Breitscheid 1874 1944 Buchenwald SPD
Lorenz Breunig 1882 1945 Sachsenhausen SPD
Conrad Broßwitz 1881 1945 Dachau SPD
Otto Eggerstedt 1886 1933 Esterwegen SPD
Eugen Eppstein 1878 1943 Majdanek KPD
Helene Fleischer 1899 1941 Stadtroda KPD
Albert Funk 1894 1933 Politiebureau Recklinghausen KPD
Otto Geiselhart 1890 1933 Gevangenis Günzburg SPD
Otto Gerig 1885 1944 Buchenwald Zentrum
Paul Gerlach 1888 1944 Sachsenhausen SPD
Ernst Grube 1890 1945 Bergen-Belsen KPD
Franz Haindl 1879 1941 Pirna DBP
Eduard Hamm 1879 1944 Berlijn, gevangenis Lehrterstrasse DDP
Ernst Heilmann 1881 1940 Buchenwald SPD
Rudolf Hennig 1895 1944 Sachsenhausen KPD
Franz Herbert 1885 1945 Mauthausen BVP
Eugen Herbst 1903 1934 Dachau KPD
Christian Heuck 1892 1934 Gevangenis Neumünster KPD
Guido Heym 1882 1945 Weimar, doodgeschoten door de SS KPD
Rudolf Hilferding 1877 1941 Gevangenis Parijs SPD
Gustav Hoch 1862 1942 Theresienstadt SPD
Lambert Horn 1899 1939 Sachsenhausen KPD
Fritz Husemann 1873 1935 Esterwegen SPD
Albert Janka 1907 1933 Reichenbach KPD
Heinrich Jasper 1875 1945 Bergen-Belsen SPD
Friedrich Jendrosch 1890 1944 Sachsenhausen KPD
Reinhold Jürgensen 1898 1934 Fuhlsbüttel KPD
Eugen Kaiser 1879 1945 Dachau SPD
Albert Kayser 1898 1944 Buchenwald KPD
Franziska Kessel 1906 1934 Tuchthuis Mainz KPD
Anton Krzikalla 1887 1944 Sachsenhausen KPD
Franz Künstler 1888 1942 Lichtenburg SPD
Max Lademann 1896 1941 Sachsenhausen KPD
Julius Leber 1891 1945 Tuchthuis Berlin-Plötzensee SPD
Paul Lejeune-Jung 1882 1944 Tuchthuis Berlin-Plötzensee DNVP
Richard Lipinski 1867 1936 Bennewitz SPD
Karl Mache 1882 1934 Kislau SPD
Max Maddalena 1895 1943 Gevangenis Brandenburg-Görten KPD
Ludwig Marum 1882 1934 Kislau SPD
Stefan Meier 1889 1944 Mauthausen SPD
August Merge 1870 1945 Gevangenis van Braunschweig Wolfenbüttel SPD
Franz Metz 1878 1945 Dachau SPD
Julius Moses 1868 1942 Theresienstadt SPD
Arthur Nagel 1890 1945 Bergen-Belsen KPD
Theodor Neubauer 1890 1945 Gevangenis Brandenburg-Görten KPD
Franz Petrich 1889 1945 Sonnenburg SPD
Andreas Portune 1875 1945 Röslau SPD
Friedrich Puchta 1883 1945 Dachau SPD
Ernst Putz 1896 1933 Gevangenis Berlijn-Moabit KPD
Siegfried Rädel 1893 1943 Tuchthuis Berlin-Plötzensee KPD
Paul Redlich 1893 1944 Sonnenburg KPD
Walter Reek 1878 1933 Gevangenis Danzig SPD
Ernst Reinke 1891 1943 Flossenbürg KPD
Max Richter 1881 1945 Op transport naar Neuengamme SPD
Theodor Roeingh 1882 1945 Sachsenhausen Zentrum
Julius Rosemann 1878 1933 Hamm SPD
Karl Sattler 1896 1945 Bergen-Belsen KPD
John Schehr 1896 1934 "Op de vlucht" doodgeschoten nabij Schäferberg/Kilometerberg KPD
Michael Schnabrich 1880 1939 Sachsenhausen SPD
Ernst Schneller 1890 1944 Sachsenhausen KPD
Ernst Schneppenhorst 1881 1945 Berlijn, gevangenis Lehrterstrasse SPD
Werner Scholem 1895 1940 Buchenwald KPD
Georg Schumann 1886 1945 In detentie in Dresden KPD
Walter Schütz 1897 1933 Vermoord in Koningsbergen door de SA KPD
Hugo Sinzheimer 1875 1945 Overveen, Nederland SPD
Willi Skamira 1897 1945 Gevangenis Brandenburg-Görten KPD
Fritz Soldmann 1878 1945 Buchenwald SPD
Robert Stamm 1900 1937 Tuchthuis Berlin-Plötzensee KPD
Johannes Stelling 1877 1933 Gevangenis Berlin-Köpenick SPD
Franz Stenzer 1900 1933 Dachau KPD
Walter Stöcker 1891 1939 Buchenwald USPD, KPD
Georg Streiter 1884 1945 Ravensbrück DVP
August Streufert 1887 1944 Neuengamme SPD
Hermann Tempel 1889 1944 Oldenburg SPD
Johanna Tesch 1875 1945 Ravensbrück SPD
Ernst Thälmann 1886 1944 Buchenwald KPD
Mathias Thesen 1891 1944 Sachsenhausen KPD
Nikolaus Thielen 1901 1944 Mauthausen KPD
Fritz Voigt 1882 1945 Tuchthuis Berlin-Plötzensee SPD
Paul Voigt 1876 1944 Vermoord in Berlijn SPD
Paul Wegmann 1889 1945 Bergen-Belsen USPD
Georg Wendt 1889 1948 Berlijn SPD
Lotte Zinke 1891 1944 Ravensbrück KPD