Jordaanmuseum

Het Jordaanmuseum is een museale organisatie in Amsterdam, beheerd door de in 2007 opgerichte Stichting Jordaanmuseum. Ze wil onderzoeken en vastleggen hoe de wijk de Jordaan zich in de 600 jaar van haar bestaan ontwikkelde. Door het verzamelen van documenten, verhalen en foto's, en het stimuleren van bewoners en oud-bewoners hun informatie te delen wil de stichting behalve het materiële ook het immateriële erfgoed van de wijk behouden en toegankelijk maken. Er zijn allerlei projecten opgezet om dat te bereiken.

De Jordaan in vroeger tijden

MuseumwoningBewerken

Het museum was van oktober 2015 tot 31 december 2016 gedurende veertien maanden gehuisvest in een 19de-eeuws pand, Palmstraat 92A. Woningcorporatie Ymere had deze woning ter beschikking gesteld ter gelegenheid van de herdenking van 100 jaar Volkshuisvestingsbeleid van de gemeente Amsterdam. Het pand was onbewoonbaar en zou na de museumperiode grondig worden opgeknapt. Het bestond uit een voormalige woonkelder en een bel-etage. Oud-bewoners en omwonenden hielpen mee het museum vorm te geven. Het werd een startplek voor excursies in de Jordaan, zoals wandelingen en fietstochten langs projecten van vroege vormen van volkshuisvesting. Op de bel-etage werden lezingen, presentaties en tentoonstellingen gehouden.

Het souterrain was als kelderwoning ingericht. Hier konden bezoekers ervaren wat het betekende te wonen in een "onbewoonbaar verklaarde" kelderwoning van amper 1,80 m hoog. Aandacht was er in de kelder voor de mensen die leefden in de panden aan de gangen in de Jordaan, waarvan er een aantal bezocht konden worden tijdens de excursies.

Gangenproject, Willemsstraat 22 - 110Bewerken

Eeuwenlang huisden verreweg de meeste bewoners van de Jordaan aan de gangen die samen met binnenplaatsjes en aangrenzende panden 'forten' werden genoemd. In 1755 telde de Willemsstraat 57 gangen. Zo'n 80 procent van de bewoners huisde achter de gevelwanden. Eind negentiende, begin twintigste eeuw vervielen de forten tot krotten en sloppen. Aan gangen, die soms nog geen meter breed waren, werden panden met vier etages gebouwd. Zo konden licht en lucht de woningen niet bereiken. De leefomstandigheden in deze sloppen waren erbarmelijk, de armoede schrijnend.

Om de bebouwingsstructuur van de forten zichtbaar te maken, is in de Willemsstraat Het Gangenproject gerealiseerd. Tussen de nummers 22 en 110 waren zes gangen die, evenals de aangrenzende percelen, in de stoep zijn gemarkeerd. Op informatietegels in de stoep, voor de zes gangen, en op een paneel aan de zijgevel van het pand nummer 22 staat contextinformatie.

GangennaambordenprojectBewerken

Naamborden bij gangen in de Willemsstraat en elders in de Jordaan maken deel uit van het Gangenproject. Omdat veel gangen vernoemd zijn naar ambachten die er begin zeventiende eeuw werden uitgeoefend - meer dan 30% van de gangen - roepen deze namen het ambachtelijk verleden van de Jordaan in herinnering. De eerste vijf naamborden werden onthuld tijdens Open Monumentendag, september 2015. Vervolgens zijn ook elders in de wijk gangen bebord.

Tentoonstelling De JordaancultuurBewerken

De permanente tentoonstelling De Jordaancultuur is ingericht in de publieksruimten van woonzorgcentrum De Rietvinck. Deze expositie gaat over oproeren in de Jordaan, over hartstochten, armoede, vertwijfeling en verzet. Daar zijn revues en liedjes over geschreven die op straat en in de vele theaters werden opgevoerd. Speciale aandacht is er voor de schrijver Israël Querido, die begin twintigste eeuw leefde te midden van al de vrouwen en mannen die model hebben gestaan voor de personages in zijn boeken.

Voor deze tentoonstelling tekende beeldend kunstenaar Anke Louwerse portretten van Jordanezen en Theo Uytenhaak maakte drie series fotoportretten.

Externe linkBewerken