Hoofdmenu openen

Joodse begraafplaats (Bergen op Zoom)

Bergen op Zoom

Aan de Bergsebaan in Bergen op Zoom is een Joodse begraafplaats gelegen. Er staan 77 grafstenen. In 1783 werd de grond gepacht, nadat er in het begin van de 18de eeuw zich weer Joden vestigden in Bergen op Zoom. Er waren in de Middeleeuwen ook al Joodse inwoners, maar deze werden, zoals op veel plaatsen, allemaal verdreven. Voordat Bergen op Zoom een eigen begraafplaats kreeg, werd de Joodse begraafplaats van Oudenbosch gebruikt.

Joodse begraafplaats Bergen op Zoom
Joodse begraafplaats Bergen op Zoom.JPG
Huidige straat Bergsebaan
Huidige eigenaar NIK
Jaar van stichting 1783
Aantal grafstenen 77
Toegankelijkheid Beperkt
Portaal  Portaalicoon   Jodendom

In 1809 werd op de begraafplaats een beheerderswoning gebouwd. De begraafplaats viel nogal eens ten prooi aan grafschenners. Tevens werd in 1836 een sloot aangelegd, zodat het moeilijker werd de begraafplaats te betreden. Het beheerdershuis verkeerde in 1839 in een vervallen staat en in 1841 werd daarom een nieuw huis gebouwd. Dit huis, alsmede de synagoge, kregen in 1896 een grote renovatie.

Halverwege de Tweede Wereldoorlog werd de begraafplaats verplicht verkocht aan de bezetter. Gelukkig kon ze in 1947 worden teruggekocht en was ze ongeschonden de oorlog doorgekomen. De Joodse gemeentschap was echter te klein geworden. In 1858 werd de Joodse gemeente van Bergen op Zoom opgeheven en bij Tilburg gevoegd. Negen jaar later volgde een herindeling, waarna Bergen op Zoom onder Breda viel.

De begraafplaats is nog in gebruik voor Belgische Joden. Omdat er in België geen garantie kan worden gegeven tot een eeuwige grafrust (wat voor de Joden een keiharde eis is), verkiezen veel Belgische Joden ervoor zich in Nederland te laten begraven. Ook op de Joodse begraafplaatsen van het naburige Putte zijn veel Belgische Joden begraven. Dit zien we bijvoorbeeld ook op de Joodse begraafplaats van het Limburgse Eijsden. Met name voor de Joden uit de Belgische provincie Antwerpen is begraven in Bergen op Zoom een goed alternatief, naast het begraven in Putte.

De registers noemen meer dan 195 begravenen, terwijl er slechts 77 grafstenen bewaard zijn gebleven. Zoals de meeste Joodse begraafplaatsen in Nederland is de Joodse begraafplaats van Bergen op Zoom eigendom van het NIK, maar is het beheer in handen van de plaatselijke overheid.

Zie ookBewerken