Hoofdmenu openen

De hervormingen van Kleisthenes is de naam voor de hervorming van het politieke systeem van de Atheense polis die in de periode van 510 tot 507 v.Chr. werd doorgevoerd door Kleisthenes.

Inhoud

Hervorming van het fylensysteemBewerken

 
Kaart van Attika met de indeling in astu, mesogeia en paralia.
 
Schematisch overzicht van de hervormingen van Kleisthenes.

Rond 510 v.Chr. verving Kleisthenes de politieke organisatie op basis van de vier Ionische phylen (genoemd naar de vier zonen van Ion) door een nieuw systeem gebaseerd op geografische spreiding.[1] De oude structuren (phyle, deme, phratria, enz.) bleven behouden, maar werden opnieuw gedefinieerd en hervormd.

Het grondgebied van de polis werd met haar 139 demen[2] in drie gelijke delen astu ("stad"), mesogeia ("binnenland") en paralia ("kust") opgedeeld en elk van deze werd op zijn beurt onderverdeeld in 10 trittyen van drie à vier demen, hetgeen een totaal van 30 trittyen geeft. Sommige trittyen bestonden uit meerdere demen, terwijl andere trittyen slechts één deme telden. Vervolgens werden er 10 phylen gevormd telkens bestaande uit één astu-trittys, één mesogeia-trittys en één paralia-trittys. Aristoteles[3] schrijft dat de trittyen door het lot aan een phyle werden toegewezen, maar men[4] vermoedt dat Kleisthenes de indeling zo zal hebben beïnvloed dat de gebieden waar zijn familie (de Alkmaeoniden) grote bezittingen en dus politieke invloed bezat, in dezelfde phyle terechtkwamen. Zo konden ze bij stemmingen in de boulè de belangrijke eerste stem beïnvloeden. Elke phyle zond 50 voor een periode van een jaar gekozen vertegenwoordigers naar de boulè of "Raad van 500" (= 50 vertegenwoordigers van elk van de 10 phylen).

NotenBewerken

  1. Herodotos, Historiai V 66.
  2. Dit getal is ons overgeleverd in een bron uit de 4e eeuw v.Chr. Volgens Herodotos (V 69.2) zouden het er 100 zijn geweest.
  3. Athenaion Politeia 21. 4.
  4. R. Sealey, A History of the Greek City-States: 700-338 B.C., Berkeley - Los Angeles, 1976, p. 162.

Antieke bronnenBewerken

Referenties & verder lezenBewerken

Externe linksBewerken