Hoofdmenu openen

De Grote Laak is een zijrivier van de Grote Nete en staat bekend als een van de sterkst vervuilde rivieren van Vlaanderen. Tezamen met de zijbeek Kleine Laak gaf deze rivier zijn naam aan de gemeente Laakdal.

LoopBewerken

De Grote Laak ontspringt als 'Grote Beek' op het militair oefenterrein van Beverlo, net als de Zwarte Beek, één van de meest waardevolle beekvalleien in Vlaanderen. De Grote Beek stroomt ten noorden van het dorp Beverlo, wordt onder het Albertkanaal geleid en passeert vervolgens langs het bedrijf Tessenderlo Chemie. Vanaf de passage ten noorden van het dorp Tessenderlo, waarbij de Grote Beek samenvloeit met de Kleine Beek wordt de beek als 'Grote Laak' aangeduid. De Grote Laak loopt vervolgens ten zuiden van Vorst en ten noorden van Veerle. Tussen Veerle en Zammel stroomt de Kleine Laak in de Grote Laak. Wat verder in Zammel vervoegt ze de Grote Nete.

VervuilingBewerken

De Laak is vooral vervuild met zware metalen als arsenicum en cadmium en chloriden, waarvan de grootste vervuiling afkomstig is van Tessenderlo Chemie.[1]

Al minstens sinds de jaren zeventig was geweten dat het bedrijf Tessenderlo Chemie in Tessenderlo afvalwater loosde in de Grote Laak en de Winterbeek. Om het afvalwater met hoog zoutgehalte van Tessenderlo Chemie af te voeren werd in de jaren 70 de Smeerpijp Limburg-Antwerpen gebouwd. Door de lozing in de Laak en de Winterbeek waren die beken in brakwaterriviertjes veranderd. De Smeerpijp werd echter nooit voor afvalwater in gebruik genomen en de lozingen gingen nog heel lang door. In de jaren 90 werden inspanningen gedaan om de lozingen te beperken zodat deze onder de normen vielen. Een 'optimale' zuivering van het lozingswater zou echter niet economisch rendabel zijn.[2] De eigenaars van vervuilde percelen werden door OVAM vrijgesteld van saneringsplicht aangezien het om een historische vervuiling van Tessenderlo Chemie gaat. Aangezien Tessenderlo Chemie nog bleef lozen, was het niet zinvol om met een bodemsanering te starten. Lange tijd was het ook niet duidelijk of het bedrijf verplicht zou worden om op te draaien voor saneringskosten. In principe is dit het geval, maar dit zou "niet haalbaar" zijn volgens de toenmalige burgemeester van Tessenderlo.

Sinds 2014 werkt Tessenderlo Chemie met OVAM aan de sanering van een andere vervuilde beek, de Winterbeek.[3]