Gewervelden

taxon (onderstam)
(Doorverwezen vanaf Gewervelde dieren)

Gewervelden (Vertebrata) vormen een onderstam van chordadieren. Gewervelde dieren kenmerken zich door de aanwezigheid van een wervelkolom. Dit zijn de prikken, vissen, amfibieën, reptielen, vogels en de zoogdieren. De gewervelden maken het grootste deel uit van de Chordata, dieren die een chorda of ruggenmergstreng hebben. Tot de Chordata behoren naast de gewervelden ook het lancetvisje en de slijmprikken.

Vertebrata
Fossiel voorkomen: Cambrium[1]heden
Verschillende levende gewervelden
Verschillende levende gewervelden
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Chordata (Chordadieren)
Onderstam
Vertebrata
Cuvier, 1812
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Vertebrata op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Ongeveer vijf procent van alle beschreven diersoorten zijn gewerveld; de overige 95% zijn ongewervelde dieren, zoals geleedpotigen, weekdieren en vele andere fyla. Moleculaire analyses hebben aangetoond dat slijmprikken nauwer verwant zijn aan prikachtigen,[2] wat inhoudt dat de gewervelde dieren een monofyletische groep vormen. Gewervelden worden soms ook beschouwd als een zustergroep van de prikken in het gemeenschappelijke taxon craniata.

BeschrijvingBewerken

Binnen de gewervelden bestaat een grote variatie in grootte. De grootste soort ooit is de blauwe vinvis (Balaenoptera musculus) die tot 33 meter lang kan worden. De kleinste gewervelde soort is waarschijnlijk de smalbekkikker Paedophryne amauensis, die ongeveer 7,7 mm lang wordt.

Taxonomische indelingBewerken

De chorda is een flexibel, staafvormig orgaan bij dieren waaruit zich in de loop van de evolutie de wervelkolom ontwikkelde. De eerste onderverdeling na de Chordata zijn de dieren zonder schedel – de schedellozen – en de dieren met een schedel – de craniata.

Klassieke indelingBewerken

Een klassieke indeling, die geen recht doet aan de evolutionaire ontwikkeling, maar nog wel veel ingang vindt is de volgende:[3]

In dit schema is de positie van de kaakloze vissen, de beenvissen en de kraakbeenvissen nogal onlogisch.

Indeling volgens recente inzichtenBewerken

  Zie ook Craniata voor cladogram.

Een recente indeling die de evolutionaire ontwikkeling meer recht doet en tot een meer cladistische indeling aanleiding geeft, is: