Hoofdmenu openen

Getuigenheuvel

heuvel met een bepaalde geologische oorsprong
De Wijngaardberg in Wezemaal in Vlaams-Brabant, de getuige dat dit gebied hier ooit de Diestiaanzee was

Een getuigenheuvel of Diestiaanheuvel is in Vlaanderen de benaming voor een heuvel met een bepaalde geologische oorsprong. De vorm van de heuvel is daarbij een aanduiding ('getuige') voor hoe het landschap er lang geleden uitzag. Het begrip is verwant aan getuigenberg, een algemeen begrip voor bergen die aan de steile rand van een cuesta of een tafelberg liggen.

De naam Diestiaanheuvel verwijst naar het Diestiaan, de verouderde naam voor een etage uit de Belgische stratigrafie, en naar de Diestiaanzee, de zee die tijdens het Tertiair regelmatig het noorden van België overspoelde.

Inhoud

OntstaanBewerken

Vlaamse getuigenheuvels vinden hun oorsprong in het Laat-Mioceen. Tijdens deze periode steeg de zeespiegel en kwam heel Vlaanderen onder water te liggen. De zanden die in deze periode zijn afgezet worden de zanden van Diest genoemd (Diestiaan-zanden). Het bijzondere aan dit zand is dat het sterk glauconiethoudend is. Glauconiet bevat relatief veel ijzer. Toen de zee zich na het Mioceen definitief terugtrok naar het noorden, werden de afgezette zanden blootgesteld aan verwering. Het glauconiet oxideerde tot limoniet en de ”roest” die aldus ontstond deed het zand tot ijzerzandsteen aaneenkitten.

Deze ijzerzandsteen bood door zijn hardheid weerstand aan de latere erosie. Daardoor ontstond een typisch heuvellandschap. De zachtere lagen werden weggespoeld waardoor heuvels van ijzerzandsteen achterbleven. De verhogingen zijn nog steeds in het landschap te zien. Ze getuigen van het vroegere bestaan van de Diestiaanzee en worden daarom getuigenheuvels genoemd.

VerspreidingBewerken

De heuvels in het zuiden van West-Vlaanderen zoals de Kemmelberg en andere (Regionaal Landschap "West-Vlaams Heuvelland"), het zuiden van Oost-Vlaanderen zoals de Kluisberg ea. (Regionaal Landschap "Vlaamse Ardennen") en de heuvels van het Vlaams Brabantse Hageland zijn alle getuigenheuvels. Deze gebieden behoren eveneens als het Pajottenland, de Brabantse Ardennen, de Noord-Haspengouw en de Henegouwse Heuvels tot de Heuvelstreek.

Het zijn ook deze heuvels die door wielerwedstrijden zoals de Ronde van Vlaanderen worden aangedaan.

VoorbeeldenBewerken

DuitslandBewerken

 
Ipf is een 668 meter hoge getuigenheuvel in Bopfingen te Duitsland

Frankrijk (Noorderdepartement)Bewerken

 
De Wouwen- of Recollettenberg, Kassel rechts

West-VlaanderenBewerken

Oost-VlaanderenBewerken

HenegouwenBewerken

Vlaams-BrabantBewerken

Belgisch-LimburgBewerken

Bron[3]

AntwerpenBewerken