Hoofdmenu openen

Noorderpark (Utrecht)

Utrecht
(Doorverwezen vanaf Gagelbos)

Het Noorderpark is een 5900 hectare groot herinrichtingsgebied ten behoeve van recreatie en natuurontwikkeling in de gemeenten Stichtse Vecht, de Bilt en Utrecht.

Noorderpark
Het "Babybos" is onderdeel van het Gagelbos
Het "Babybos" is onderdeel van het Gagelbos
Type Natuur- en recreatiepark
Locatie Stichtse Vecht, de Bilt, Utrecht.
Oppervlakte 5900 ha
Beheerder Dienst Landelijk Gebied

Het bevindt zich ten noorden van de Utrechtse wijk Overvecht, tussen Maarssen, de Loosdrechtse Plassen, de bossen van Hollandsche Rading, en de dorpen Maartensdijk en Groenekan.

In het gebied of daaraan aansluitend bevinden zich verder de forten Blauwkapel, de Gagel en Ruigenhoek, de Maarsseveense Plassen, de Vecht, het beschermd dorpsgezicht Westbroek, de Bethunepolder en enkele authentieke windmolens.

Het bestaat voornamelijk uit veengrond. Binnen het Noorderpark bevinden zich onder andere de deelgebieden Gansenhoef, Gagelbos en Park Ruigenhoek.[1]

Gagelbos & GagelpolderBewerken

Het Gagelbos en de Gagelpolder zijn natuurreservaten die onderdeel uitmaken van het Noorderpark. Deze twee gebieden bevinden zich net ten Noorden van Utrecht, grenzend aan de wijk Overvecht. Dit maakt dat de gebieden goed en snel te bereiken zijn voor stadbewoners. Het Gagelbos is goed toegankelijk met veel paden die door het bos lopen. De Gagelpolder daarentegen is moeilijk toegankelijk en kan alleen benaderd worden door een rondwandeling om het gebied heen. Het gebied zelf is nauwelijks doorheen te lopen. Beide gebieden vallen onder het beheer van Staatsbosbeheer.

GeschiedenisBewerken

Het gebied dat zowel het Gagelbos als de Gagelpolder omvat bestond vroeger uit een uitgestrekt veengebied. Voor zover bekend vonden hier de eerste ontginningen plaats in de 12e eeuw. Door een bepaalde manier van ontgin zijn er toen smalle, langgerekte kavels ontstaan die nu nog steeds terug te vinden zijn op sommige plekken. Pas in de 15e eeuw heeft in dit gebied de eerste veenwinning plaatsgevonden. Tijdens de 17de eeuw was dit gebied onderdeel van de waterlinie en zijn er door het gebied heen nog steeds bunkers te vinden. Echter komen niet alle bunkers uit de 17de eeuw maar zal er ook een aantal tijdens de Eerste of Tweede Wereldoorlog bij zijn gekomen.

De bebossing zoals deze anno 2019 aanwezig is, is nog relatief jong. Wanneer men door het gebied wandelt is dit dan ook te merken aan de weinig hoge/oude bomen (met uitzondering van de populieren). Pas aan het eind van de 19de of in het begin van de 20ste eeuw is op topografische tekeningen te zien dat er bosschages in het gebied ontstaan. Echter is het grootste deel pas halverwege de 20ste eeuw ontstaan. Sinds 1989 is het gebied in handen gekomen van Staatsbosbeheer en is er een meer actief beheer van het gebied.

EcologieBewerken

Het Gagelbos en de Gagelpolder zijn ondanks dat het twee naast elkaar liggende gebieden verschillend qua ecologie. Dit komt met name door de twee verschillende functies die de gebieden hebben. Het Gagelbos enerzijds is vooral bedoeld voor recreatief gebruik en met de Gagelpolder wordt geprobeerd een zo natuurlijk mogelijk gevarieerd gebied te beheren.

De Gagelpolder is een gevarieerd gebied waar verschillende soorten natuur voorkomen. Zo vindt men er bijvoorbeeld broekbossen, rietlanden, schraallanden en moerasbossen. De zwarte els, zachte berk, populieren en zomereik zijn veel voorkomende bomen in het gebied en bezetten veel van de ongeveer 8-10 meter hoge boomlaag. Naast bosrijk gebied kent de Gagelpolder ook stukken met lage vegetatie. Dit wordt onder andere begraasd door vee van plaatselijke boeren en heeft als gevolg dat er een mozaïekachtig patroon is te vinden in het gebied met afwisselend hoge en lage vegetatie.

In de Gagelpolder komt ondanks de nabijgelegen woonwijk Overvecht ook groot wild voor zoals reeën, dassen en ringslangen. Daarnaast zijn er veel vogelsoorten in het gebied te vinden waaronder de koekoek en de wielewaal.[2]