Hoofdmenu openen

Het Elfdaals (Elfdaals: övdalsk of övdalską, Zweeds: älvdalska of älvdalsmål) is een regionale Noord-Germaanse taal die gesproken wordt in de Zweedse gemeente Älvdalen. De taal wordt door ongeveer 3000 mensen gesproken. Traditioneel wordt het als een dialect van het Zweeds gezien, maar tegenwoordig wordt het door veel taalkundigen als een opzichzelfstaande taal beschouwd. Sinds 2007 is er daarom enkele malen een voorstel gedaan het Elfdaals tot officiële minderheidstaal te benoemen, maar geen daarvan is door het Zweedse parlement aangenomen.[1]

Elfdaals (övdalsk)
Gesproken in Zweden
Sprekers 3000
Taalfamilie
Alfabet Latijns
Officiële status
Officieel in
geen
Taalorganisatie Råðdjärum
Taalcodes
ISO 639-1 geen
ISO 639-2 geen
ISO 639-3 geen
Portaal  Portaalicoon   Taal
Ligging van Älvdalen

GeschiedenisBewerken

Het Elfdaals is uniek onder de Scandinavische talen, met een unieke historische ontwikkeling. Enkele voorbeelden:

  • Verlies van h: heim > iem (huis)
  • De lange klinkers zijn tweeklanken (diftongen) geworden: ís > ais (ijs), hús > aus (huis), mœta > myöta (treffen)
  • Ook de oude tweeklanken hebben een unieke ontwikkeling: ei > ie (heim > iem), øy > ä (røyk > räk; rook), au > o (auga > oga; oog).

GrammaticaBewerken

Traditioneel heeft het Elfdaals vier naamvallen: nominatief, accusatief, datief en genitief. Tegenwoordig wordt er vaak geen verschil meer gemaakt tussen nominatief en accusatief. De genitief wordt gevormd door de datief met de uitgang -es.

warg 'wolf' enk.onbep. enk.bep. mv.onbep. mv.bep.
nominatief warg wardjin warger wargär
accusatief warg wardjin warga wargą
datief wardje wardjem wargum wargum(e)
genitief (wardjes) wardjemes wargumes

De tabel is gebaseerd op het klassiek Elfdaals, zoals het door de taalkundige Lars Levander in het begin van de 20e eeuw werd beschreven.

AlfabetBewerken

Er is een gestandaardiseerd Elfdaals alfabet ontwikkeld door Råðdjärum. Het alfabet is gebaseerd op het Zweeds en op oude, niet-gestandaardiseerde spellingen van het Elfdaals. In maart 2005 werd dit alfabet geaccepteerd als het officiële Elfdaalse alfabet. Voordat het officiële alfabet bestond, was er geen gemeenschappelijke spelling voor de taal.

Het Elfdaalse alfabet luidt als volgt:
Aa Ąą Bb Cc Dd Đð Ee Ęę Ff Gg Hh Ii Įį Jj Kk Ll Mm Nn Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Ųų Vv Ww Xx Yy Y̨y̨ Zz Åå Ą̊ą̊ Ää Öö

Het "staartje" aan sommige letters is een ogonek en markeert nasaliteit.

Externe linksBewerken