Hoofdmenu openen

James David Graham Niven (Belgravia (Londen), 1 maart 1910 - Château-d'Œx (Zwitserland), 29 juli 1983) was een Engels acteur die meestal een oerbritse deftige heer speelde met gevoel voor droge en cynische humor. Zijn zware Engelse accent en zijn statige voorkomen maakte hem bij uitstek geschikt voor dit soort rollen.

David Niven
David Niven 4 Allan Warren.jpg
Algemene informatie
Volledige naam James David Graham Niven
Geboren Belgravia (Londen), 1 maart 1910
Overleden Château-d'Œx, 29 juli 1983
Land Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Werk
Pseudoniem David Nivens
Jaren actief 1932-1983
(en) IMDb-profiel
(en) IBDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Inhoud

Leven en werkBewerken

Afkomst, opleiding en eerste rollenBewerken

Niven werd geboren in een welgesteld milieu en kreeg een zeer strenge opvoeding op een Britse kostschool. Op 18-jarige leeftijd ging hij in het leger om daar een officiersopleiding te volgen. Niven studeerde af als luitenant, maar verliet het leger omdat hij het te saai vond. In dezelfde periode kreeg Niven interesse voor acteren en vanaf 1934 ging hij rollen spelen in Engelse toneelproducties. Een van deze toneelstukken werd bijgewoond door een Hollywoodproducent en deze vroeg of Niven niet naar Hollywood wilde komen.

Nog geen jaar later speelde Niven zijn eerste rol als Mexicaan (!) in een western. Nivens belangrijkste rol uit deze periode van niet-gecrediteerde kleine rollen was zijn bijrolletje naast Clark Gable in de avonturenfilm Mutiny on the Bounty uit 1935.

Vooroorlogse carrière en Tweede WereldoorlogBewerken

Tussen 1935 en 1940 speelde Niven in talloze Hollywoodproducties, meestal in een bijrol als Engelsman. In 1940 kwam er abrupt een pauze in zijn acteercarrière toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Niven werd opgeroepen om zijn vaderland te dienen en keerde terug naar het Verenigd Koninkrijk waar hij zich aansloot bij de Britse landmacht. Niven werkte 4 jaar lang als gevechtsinstructeur bij de infanterie en nam in 1944 deel aan de landing in Normandië en aan Operatie Market Garden. Tussen al deze activiteiten door was hij ook nog te zien als acteur in een aantal propagandafilms.

Na de Tweede WereldoorlogBewerken

Na de oorlog keerde Niven terug naar Hollywood waar hij zonder enige moeite zijn acteercarrière wist te hervatten. Hij speelde de hoofdrol in 1950 in de nieuwe verfilming van The Scarlet Pimpernel, geafficheerd als "the Scarlet Pimpernel rides again". In 1956 behaalde hij zijn grootste succes in de Jules Verne-verfilming Around the World in 80 Days. In deze film gaf Niven gestalte aan een avonturier die de weddenschap aangaat om de hele wereld rond te reizen in 80 dagen. In 1959 kreeg hij de Oscar voor beste acteur voor zijn bijdrage aan het drama Separate Tables. Eveneens bekend is zijn rol als cynische explosievenexpert in de oorlogsklassieker The Guns of Navarone.

The Pink PantherBewerken

In 1963 zou Niven de hoofdrol spelen in de komische misdaadfilm The Pink Panther, waarin hij de ongrijpbare juwelendief Le Phantome vertolkt die in de film achterna gezeten wordt door de onhandige politie-inspecteur Jacques Clouseau (gespeeld door Peter Sellers). De bedoeling was dat Niven de held van de film zou worden en Sellers slechts een bijrolletje zou hebben. Sellers maakte met zijn rol als klunzige inspecteur echter zoveel indruk dat hij tijdens de opnames alle aandacht van regisseur Blake Edwards kreeg. Sellers werd de grote ster van de film en Nivens bijdrage werd gereduceerd tot een bijrol.

James BondBewerken

Niven was ook jarenlang kandidaat voor de rol van James Bond. Toen Ian Fleming zijn eerste James-Bond-boek schreef had hij Niven al in gedachten en Bond zou dan ook gemodelleerd zijn naar David Niven. Toen men in 1962 de eerste James-Bond-film ging maken was David Niven dan ook de eerste keus voor de rol. Hij weigerde deze rol echter omdat hij het te druk had en te weinig betaald kreeg. Later gaf Niven toe dat hij graag James Bond had willen spelen maar toen Sean Connery in 1971 stopte met het spelen van James Bond werd Niven (hij was toen 61) te oud bevonden voor de rol. In 1967 vertolkte Niven wel de hoofdrol in de James-Bond-parodie Casino Royale.

SpektakelfilmsBewerken

Niven was meermaals te zien in ambitieus opgezette Britse of internationale filmproducties. Dat waren allemaal grootscheepse spektakelfilms waarin hij deel uitmaakte van een indrukwekkende internationaal getinte serie grote namen. Epische avontuurlijke oorlogsfilms zoals 55 Days at Peking (1963), Escape to Athena (1979) en The Sea Wolves (1980) en de tragikomedie Lady L (naar Romain Gary, 1965) zijn sprekende voorbeelden. Een aantal van die groots opgezette films waren erg succesvol: de komische avonturenfilm Around the World in Eighty Days (naar Jules Verne, 1956), de voormelde epische oorlogsfilm The Guns of Navarone (naar Alistair MacLean, 1961), de satirische mysteryfilm Murder by Death (naar Neil Simon, 1976) en de mysteryfilm Death on the Nile (naar Agatha Christie, 1978).

In 1969 vroeg de Franse succesregisseur Gérard Oury Niven een hoofdrol te vertolken naast Bourvil en Belmondo in de filmkomedie Le cerveau, de succesvolste Franse film van dat jaar.

Voorkomen en typische rollenBewerken

Nivens officiersopleiding en zijn militaire functies en activiteiten tijdens de Tweede Wereldoorlog waren niet vreemd aan zijn talrijke militaire rollen, van (meestal) hogere officieren zoals generaal, kolonel, majoor, tot kapitein, luitenant, korporaal en oorlogspiloot. Hij werd voor zijn koel Brits flegma en deftig, verfijnd en elegant voorkomen eveneens dikwijls gecast als aristocraat (prins, hertog, graaf - zelfs graaf Dracula -, lord, sir), als uitoefenaar van een prestigieus vrij beroep (politicus, bankier, professor, psychiater, dokter, architect, politie-inspecteur, wijngaardenier), als butler, als stijlvolle rokkenjager of playboy, als miljonair én als James Bond.

AnekdoteBewerken

In 1974 ontstond enige commotie tijdens de Oscar-uitreiking. Terwijl Niven de winnaar bekend wilde maken, rende een naakte man het podium op. Terwijl zowel hij als de zaal lachten, merkte Niven op: Is het niet fascinerend te bedenken dat de enige lach die deze man tijdens zijn leven zal ontlokken, veroorzaakt werd door zijn kleren uit te trekken en zijn tekortkomingen te tonen?.

In het Zwitserse Château-d'Œx, waarheen hij in 1960 was geëmigreerd, overleed Niven in 1983 op 73-jarige leeftijd aan de neurologische ziekte ALS.

Filmografie (selectie)Bewerken

PublicatiesBewerken

  • David Niven: Round the Rugged Rocks, London: Cresset Press, 1951 (roman)
  • David Niven: The Moon's a Balloon, London: Hamilton, 1972 (autobiografie)
  • David Niven: Bring on the Empty Horses, London: Hamilton, 1975 (autobiografie)
  • David Niven: Go Slowly, Come Back Quickly, London: Hamilton, 1981 (roman)

Externe linkBewerken

Voorganger:
Alec Guinness
voor The Bridge on the River Kwai
Academy Award voor Beste Acteur
1958
voor Separate Tables
Opvolger:
Charlton Heston
voor Ben-Hur