Chileense presidentsverkiezingen 1970

De Chileense presidentsverkiezingen van 1970 vonden op 4 september van dat jaar plaats. De verkiezingen werden gewonnen door de socialist Salvador Allende Gossens.

Chileense presidentsverkiezingen 1970
Datum 4 september 1970
Land Vlag van Chili Chili
Opkomst 83,70%
Nieuwe President Salvador Allende Gossens
Vorige President Eduardo Frei Montalva
Opvolging verkiezingen
1964     1989
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Aanloop naar de verkiezingenBewerken

LinksBewerken

 
Het embleem van de Unidad Popular
  Zie Unidad Popular voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In aanloop naar de presidentsverkiezingen vormden de linkse partijen op 9 oktober 1969 de Unidad Popular (Volksfront) van progressieve partijen. Belangrijkste componenten waren de Partido Socialista (Socialistische Partij) en de Partido Comunista (Communistische Partij). De socialist Salvador Allende werd naar voren geschoven als de presidentskandidaat. De Unidad Popular was de opvolger van het Frente de Acción Popular waarvoor Allende in 1958 en 1964 tevergeefs een gooi naar het presidentschap deed.

RechtsBewerken

 
Het embleem van de campagne van Alessandri

De rechtse politieke partijen, waarvan de Partido Nacional (Nationale Partij) en Democracia Radical (Radicale Democratie) de belangrijkste waren, overtuigden oud-president Jorge Alessandri ervan zich opnieuw te kandideren voor het presidentschap. Alessandri was weliswaar conservatief, maar hield er geen extremistische ideeën op na en werd daarom door de rechtse partijen gezien als het redelijke alternatief voor de linkse Allende.

CentrumBewerken

 
Het embleem van het campagne van Tomic

Het politieke midden dat de afgelopen jaar in de persoon van Eduardo Frei Montalva de president had geleverd, hoopte opnieuw het presidentschap in de wacht te kunnen slepen met de kandidaat van Partido Demócrata Cristiano (Christendemocratische Partij), Radomiro Tomic. Tomic gold als een van de leiders van de linkervleugel van de PDC en ontvouwde een ambitieus hervormingsprogramma dat een alternatief moest bieden voor het marxistische programma van de Unidad Popular.

Campagne: rol van de CIA en de KGBBewerken

Zowel de Central Intelligence Agency (CIA) als de KGB, respectievelijk de inlichtingendiensten van de Verenigde Staten van Amerika en de Sovjet-Unie, waren betrokken bij het beïnvloeden van de uitkomst van de verkiezingen.[1] De CIA financierde deels de campagne van Alessandri, terwijl de KGB betrokken was bij het financieren van de campagne van Allende. Er was bij beide mogendheden veel aangelegen om hun voorkeurskandidaat in het Palacio de La Moneda (presidentieel paleis) te krijgen. Met Alessandri als president bleef de Amerikaanse invloed in Chili voortbestaan, met Allende als president kreeg de Sovjet-Unie voet aan wal in een Latijns-Amerikaans land.

Alessandri had als bijkomend voordeel dat hij gefinancierd werd door de Chileense zakenwereld.

UitslagBewerken

De verkiezingen van 4 september 1970 verliepen ordelijk en vreedzaam. Aan het einde van de dag werd duidelijk dat Allende de verkiezingen had gewonnen hetgeen leidde tot de nodige feestvreugde onder diens aanhangers. Later hield Allende in het centrum van Santiago een toespraak waarin hij de overwinning opeiste. Allende had evenwel geen meerderheid, waardoor er een stemming in het parlement zou volgen. Bij de stemming op 24 oktober werd Allende door het Nationaal Congres van Chili aangewezen als de nieuwe president. Doorslaggevend waren de christendemocraten van Tomic die Allende boven Alessandri verkozen.

Kandidaat Partij Coalitie Stemmen Percentage
  Salvador Allende Gossens  
PS
Unidad Popular 1.075.616        36,61%       
  Jorge Alessandri Rodríguez  
Onafh.
PN-DR 1.036.278        35,27%       
  Radomiro Tomic Romero  
PDC
PDC-PADENA 824.849        28,08%       
Totaal geldige stemmen 2.936.743 99,12%
Ongeldige stemmen 26.005 00,88%
Blanco stemmen 7071 00,28%
Totaal 2.962.748 100%
Aantal stemgerechtigden 3.539.747 Onthoudingen:
16,30%
Bron: [1]
 
Het stembiljet dat in 1970 werd gebruikt

Uitslag Nationaal CongresBewerken

Kandidaat Partij Coalitie Stemmen Percentage
  Salvador Allende Gossens  
PS
Unidad Popular 153        81,38%       
  Jorge Alessandri Rodríguez  
Onafh.
PN-DR 35        18,62%       
Totaal geldige stemmen 188 96,41%
Blanco stemmen 7 03,59%
Totaal 195 100%
Niet aanwezige Congresleden 5 Onthoudingen: 02,50%
Bron: [2]

Zie ookBewerken

Presidentsverkiezingen in Chili: 1826 · 1827 · 1829 · 1831 · 1836 · 1841 · 1846 · 1851 · 1856 · 1861 · 1866 · 1871 · 1876 · 1881 · 1886 · 1891 · 1896 · 1901 · 1906 · 1910 · 1915 · 1920 · 1925 · 1927 · 1931 · 1932 · 1938 · 1942 · 1946 · 1952 · 1958 · 1964 · 1970 · 1989 · 1993 · 1999-2000 · 2005-2006 · 2009-2010 · 2013 · 2017
Parlementsverkiezingen in Chili: 1811 · 1818 · 1823 · 1824 · 1825 · 1827 · 1829 · 1831 · 1834 · 1837 · 1840 · 1843 · 1846 · 1849 · 1852 · 1855 · 1858 · 1861 · 1864 · 1867 · 1870 · 1873 · 1876 · 1879 · 1882 · 1885 · 1888 · 1891 · 1894 · 1897 · 1900 · 1903 · 1906 · 1909 · 1912 · 1915 · 1918 · 1921 · 1924 · 1925 · 1930 · 1932 · 1937 · 1941 · 1945 · 1949 · 1953 · 1957 · 1961 · 1965 · 1969 · 1973 · 1989 · 1993 · 1997 · 2001 · 2005 · 2009 · 2013 · 2017
Referenda in Chili: 1812 · 1817 · 1818 · 1925 · 1978 · 1980 · 1988 · 1989