Hoofdmenu openen

Een Brits protectoraat (Engels: British protectorate) was een protectoraat dat onderdeel was van het Britse Rijk. Anders dan bij de Britse kolonies waren de protectoraten geen onderdeel van de Britse kroongebieden. Veel protectoraten waren ontstaan door verdragen die lokale heersers sloten met de Britten ter protectie, in ruil voor een Britse controle over internationale relaties.

De Britse wet maakte een onderscheid tussen de daadwerkelijke protectoraten (protectorates) en zogenaamde protected states. In beide gevallen werden internationale relaties en defensie geregeld door de Britten, maar bij een protectoraat werd de lokale overheid ook door de Britten ingericht, terwijl er bij een protected state een eigen lokale overheid was die het gebied bestuurde. De protected states hadden dan ook een veel grotere controle over de interne aangelegenheden dan de andere protectoraten.

Lijst van Britse protectoratenBewerken

Naam Periode Tegenwoordig onderdeel van
Aden 1873-1967   Jemen
   Anglo-Egyptisch Soedan 1899-1956   Soedan
Barbados 1627-1652   Barbados
  Basutoland 1868-1966   Lesotho
  Beetsjoeanaland 1884-1966   Botswana
  Brits Centraal-Afrika
  Nyasaland
1893-1907
1907-1964
  Malawi
  Cyprus 1871-1914   Cyprus /   Akrotiri en Dhekelia / (  Noord-Cyprus)
  Brits-Oost-Afrika
  Kenia*
1895-1920
1920-1963
  Kenia /   Somalië
  Brits-Somaliland 1884-1960   Somalië
  Britse Goudkust* (Ashanti en de Northern Territories) 1902-1957   Ghana
Cookeilanden 1888-1901   Cookeilanden
  Egypte 1914-1922   Egypte
  Gambia* 1894-1965   Gambia
  Gilbert- en Ellice-eilanden 1892-1916   Kiribati /   Tuvalu
  Miskitokust 1655-1860   Nicaragua /   Honduras
  Noord-Nigeria
  Zuid-Nigeria
  Nigeria*
1900-1914
1900-1914
1914-1954
  Nigeria
Niue 1900-1900   Niue
  Noord-Rhodesië
Barotseland
1924-1964
1897-1964
  Zambia
  Oeganda 1894-1962   Oeganda
  Brits-Nieuw-Guinea 1884-1888   Papoea-Nieuw-Guinea
  Britse Salomonseilanden 1893-1978   Salomonseilanden
  Sarawak 1888-1946   Maleisië
  Sierra Leone* 1896-1961   Sierra Leone
  Sikkim 1809-1947   India
  Swaziland 1902-1968   Swaziland
Tokelau 1877-1916   Tokelau
Walvisbaai 1878-1884   Namibië
  Zanzibar 1890-1964   Tanzania

Protectoraten die behoorden bij een kolonie zijn aangegeven met een *.

Lijst van Britse protected statesBewerken

Naam Periode Tegenwoordig onderdeel van
  Afghanistan 1879-1919   Afghanistan
  Bahrein 1880-1971   Bahrein
  Brunei 1888-1984   Brunei
Bhutan 1910-1947   Bhutan
  Gefedereerde Maleise Staten
Negeri Sembilan
Pahang
  Perak
Selangor
  Johor
  Kedah
  Kelantan
  Perlis
  Terengganu
  Malakka
1896-1946
1888-1895
1888-1895
1874-1895
1874-1895
1914-1946
1909-1946
1909-1946
1909-1946
1909-1946
1948-1957
  Maleisië
  Koeweit 1899-1961   Koeweit
  Maldivische Eilanden 1887-1965   Maldiven
  Muscat en Oman 1892-1971   Oman
  Nepal 1815-1923   Nepal
  Noord-Borneo 1888-1946   Maleisië
  Qatar 1916-1971   Qatar
  Tonga 1900-1970   Tonga
  Verdragsstaten 1820-1971   Verenigde Arabische Emiraten