Hoofdmenu openen

De Bolwerksmolen is een zaagmolen in Deventer op de westelijke oever van de IJssel, vlak bij de Wilhelminabrug. De molen werd in 1968 ingeschreven in het register van rijksmonumenten.

Bolwerksmolen
Augustus 2007
Augustus 2007
Basisgegevens
Plaats Deventer
Bouwjaar 1863
Type Stellingmolen
Functie Zaagmolen
Bestemming  het zagen van hout voor particulieren en natuurbeheerders
Monumentnummer  12467
Externe link(s)
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Portaal  Portaalicoon   Molens
De Bolwerksmolen bij hoogwater in 1883

GeschiedenisBewerken

De molen werd gebouwd in 1863 gebouwd door de gebroeders Elfrink. De houten achtkantige, bovenkruier met stelling staat op een vierkante onderbouw met zaagschuur en heeft een sleephelling voor het uit het water trekken van de boomstammen. De stelling zit op een hoogte van 5,60 m. De eigenaar is sinds 1967 de gemeente Deventer. De exploitatie van de molen gebeurt door de Stichting Bolwerksmolen. Molenaar is sinds 2002 Ber Fort.

In het begin van de 21e eeuw bleek de molen dusdanig verzakt, dat een ingrijpende anderhalf jaar durende restauratie noodzakelijk was. De molen werd geheel gedemonteerd, heipalen werden in de grond gebracht en een nieuwe fundering geplaatst. Daarna kon de molen weer worden opgebouwd. De romp en de kap kregen eveneens een opknapbeurt. Sinds voorjaar 2007 kan de molen zijn werk weer doen en draaien de wieken als vanouds.

TechniekBewerken

De molen heeft drie zaagramen, die zowel door de wind als met een elektromotor aangedreven kunnen worden. De zagen zijn 60 cm lang en de zaagramen 80 cm breed. De zaagslede is 10,90 m lang.

Het gevlucht heeft op de binnenroede fokwieken met steekborden. De buitenroede is Oudhollands opgehekt. De gelaste roeden zijn in 2006 gemaakt door het molenmakersbedrijf Vaags uit Aalten. De binnenroede met nummer 136 is 22,40 m en de buitenroede met nummer 135 is 22,50 m lang.

De 6,25 meter lange, gietijzeren bovenas stamt uit 1872 en is gegoten door de fabrikant De Prins van Oranje te 's Hage. De 6 m lange, gietijzeren krukas is 6,5 cm dik en draait in vijf lagers, die gesmeerd worden met behulp van staufferpotten. De slag van de kruk is 46 cm.

Op de krukas zit niet alleen het krukwiel maar ook een wiel dat via een aandrijfriem de winderij aandrijft. Daarnaast zit er een tandwiel op de krukas voor de kettingaandrijving met behulp van de elektromotor.

De kap van de molen draait op een Engels kruiwerk en wordt gekruid met een kruilier.

De molen wordt gevangen (geremd) met een Vlaamse vang, die bediend wordt met een wipstok.

OverbrengingenBewerken

  • Het bovenwiel heeft 59 kammen en een steek van 12,5 cm.
  • De bovenbonkelaar heeft 32 kammen en de onderbonkelaar 44 kammen. De steek van de onderbonkelaar is 10 cm.
  • Het krukwiel heeft 38 kammen.
  • De overbrengingsverhouding van bovenas naar krukas is 1:2,13

FotogalerijBewerken