Hoofdmenu openen

De coöperatie Avebe U.A. is een wereldwijd opererende onderneming die producten levert op basis van aardappelzetmeel en aardappeleiwit voor toepassingen in voeding, diervoeding, papier, bouw, textiel en kleefstoffen. Avebe heeft drie productielocaties in Nederland. Twee locaties bevinden zich in de provincie Groningen; in Foxhol en in Ter Apelkanaal. De derde locatie is de aardappelmeelfabriek te Gasselternijveen in de provincie Drenthe. Het hoofdkantoor van het concern is gevestigd in Veendam.

Avebe
Motto of slagzin Innovation by nature
Oprichting 1919
Eigenaar Coöperatie
Sleutelfiguren B.C. Jansen (voorzitter en CEO)
Rob van Laerhoven (CFO)
Hoofdkantoor Veendam, Nederland
Werknemers 1326 (2018)
Leden 2268 (2018)
Producten Aardappelzetmeel en daarvan afgeleide producten
Sector Agrarisch
Industrie Voedingsindustrie
Chemische industrie
Omzet € 577 miljoen (2018)
Winst € 7,8 miljoen (2018)
Website avebe.com
Portaal  Portaalicoon   Economie

Bij Avebe zijn ongeveer 2300 boeren aangesloten, opgedeeld in zes districten (twee in Duitsland en vier in Nederland). Voor de bewerking van aardappelzetmeel bezit de coöperatie naast de drie fabrieken in Nederland ook productielocaties in Duitsland (Dallmin, gelegen in de gemeente Karstädt en Lüchow) en in Zweden (Malmö).

GeschiedenisBewerken

De naam Avebe is de afkorting van Aardappelmeelverkoopbureau, met als telegramadres de afkorting AVB. De coöperatie werd opgericht op 11 november 1919 als één verkoopcentrale tussen 12 Groningse en Drentse boerencoöperatieve Aardappelmeelfabrieken om namens hen goede verkoopprijzen te bewerkstelligen voor natief zetmeel. In 1921 traden nog 4 coöperatieve fabrieken toe tot de verkoopcentrale. Avebe begon al snel met inkoopcentralisatie, organiseerde kwaliteit- en procesverbetering en een uniforme boekhouding tussen de fabrieken. [1] De boerencoöperaties verdrongen de private zetmeelbedrijven naar de productie van zetmeelderivaten. In 1948 werd de naam Avebe gewijzigd in coöperatieve Verkoop- en Productievereniging van aardappelmeel en derivaten Avebe B.A. en in 1956 werden de eerste derivaten (afgeleide producten van aardappelzetmeel) geproduceerd.

De geschiedenis van Avebe is sterk verbonden met de geschiedenis van de Groninger Veenkoloniën. In 1963 nam Avebe de aardappelmeel- en derivatenfabriek Duintjer Wilkens Meihuizen & Co, opgericht in 1870, over en werd aldus een belangrijke, grote speler op de markt van zetmeelderivaten. In 1971 werd Avebe organisatorische gemoderniseerd en één primaire coöperatie om zo de financiering te verbeteren. [2] In 1974 wordt een groot investerings- en reorganisatieplan opgesteld om het afvalwater- en eiwitprobleem van aardappelzetmeelfabrieken aan te pakken. Tot begin jaren 80 bepaald dit sterk het beleid van Avebe. Er werden 8 fabrieken gesloten en in 4 fabrieken werd geïnvesteerd.[3]Na het faillissement in 1978 van Koninklijke Scholten-Honig (KSH) werd een deel van het zetmeelbedrijf Scholten-concern, opgericht door Willem Albert Scholten in 1841, Nederlands eerste multinational, overgenomen. De Nederlandse aardappelzetmeelfabrieken en lijmfabriek van Scholten werden onderdeel van AVEBE samen met enkele buitenlandse locaties in Malmö en Corbeil en Haussimont en Milaan.[4][5]

Avebe is nu de grootste producent van aardappelzetmeel wereldwijd. De boeren hebben, via de ledenraad, de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid binnen het bedrijf.

Recentere ontwikkelingenBewerken

Na investeringen vanaf de jaren negentig in verbreding van het bedrijf in bioplastics, tarwe en tapioca reorganiseerde Avebe zijn activiteiten vanaf 2006[6] rond de aardappelzetmeelteelt in Europa.

  • 1994 - Avebe sluit zetmeelderivatenfabriek in Corbeil, verkoopt kant-en-klaarlijmen aan Ceca en stopt met investeren in het opstarten van de tarweglucose en inuline fabriek Chamtor in Bazancourt [7] [8][9]
  • 1995 - Avebe wordt volledig eigenaar van Glucona, een joint venture opgericht in 1978 tussen Akzo en Avebe, producent van gluconzuur en derivaten.[10]
Koopt Duitse zetmeelfabriek Prignitz Stärke in Dallmin.[11]
Koopt de tarwezetmeelfabriek Latenstein in Nijmegen van Meneba.[12]
  • 2001 - Avebe verkoopt Scholten lijmen aan Paramelt [13]
  • 2003 - Avebe verkoopt Glucona aan de dochteronderneming Purac van CSM.[14]
Management buy-out van de bioplasticfabriek.[15]
Verkoop van de zetmeeladditieffabriek om de tabletten te maken in de farmacie aan DFE Pharma een dochter van FrieslandCampina.[16]
  • 2005 - Avebe stopt met de productie van Brinta in Foxhol en verhuist naar Heinz Nijmegen.[17]
Start met de vermarkting van het amylopectine-aardappelzetmeel, onder de naam Eliane.[18]
  • 2006 - Avebe verkoopt zijn belangen in Thailand, Indonesië, China en Zuid-Amerika.[19][20][21][22]
  • 2007 - Avebe sluit de tarwezetmeelfabriek in Nijmegen.[23]
Verkoopt aardappelzetmeelfabriek Haussimont in Frankrijk aan AdventAgri.[24]
Start een samenwerking met National Starch Food Innovation voor de verdere vermarkting en ontwikkeling van aardappelzetmeeltoepassingen en -derivaten buiten Europa.
Start een alliantie met DSM Food Specialties voor het ontwikkelen van een nieuwe enzymatisch zetmeel modificatietechnologie (Etenia).[25]
Investeert in een nieuwe raffinagetechniek voor het maken van natief aardappeleiwit onder de naam Solanic.[26]
  • 2015 - Avebe beëindigt de samenwerking met Ingredion (heeft National Starch overgenomen).[27]
  • 2018 - Avebe opent een innovatiecentrum op het Zernikecomplex in Groningen.

HoofdkantoorBewerken

Het hoofdkantoor van Avebe is sinds eind 2011 opnieuw gevestigd in Veendam. Het bedrijf had in 2005 het hoofdkantoor verkocht en daarmee de historisch locatie Veendam verlaten en zich gevestigd op de productielocatie in Foxhol. In 2011 ging het bedrijf op zoek naar een nieuwe locatie. Uiteindelijk koos men voor de huur van het oude hoofdkantoor.

Voormalige Nederlandse locaties Avebe aardappelzetmeelfabriekenBewerken

Vroegere locaties van aardappelzetmeelfabrieken zijn:[28][29][30]

ResultatenBewerken

Avebe heeft een gebroken boekjaar dat per 31 juli afloopt. Het jaar 2014 heeft betrekking op de periode van 1 augustus 2013 tot en met 31 juli 2014.

bedragen luiden in miljoenen euro
Jaar Netto omzet Bedrijfsresultaat Nettoresultaat Aantal werknemers
(gemiddeld)
Prestatieprijs[31]
(in euro/ton)
Aantal leden
2002[32] 683,4 22,5 10,3 2602 4568
2003 635,3 14,1 7,7 2546 4338
2004[33] 609,5 8,3 0,4 2602 50,80 4221
2005 591,6 -59,2 -69,4 2407 26,37 4030
2006 633,7 8,4 -4,6 2073 50,24 3800
2007 615,7 32,9 25,2 1611 57,47 (64,82 jaarverslag 2008) 3609
2008 652,7 41,7 33,3 1419 73,90 (84,99 jaarverslag 2008) 3457
2009 581,9 14,0 3,1 1447 49,92 3265
2010[34] 521,8 11,0 2,8 1422 46,84 2960
2011 525,1 36,9 19,8 1361 67,32 2743
2012 554,1 50,4 32,1 1352 76,94 2633
2013 550,0 20,0 11,4 1308 77,36 2532
2014 540,7 15,1 8,3 1311 75,07 2479
2015[35] 521,1 17,6 11,8 1314 78,41 2475
2016[36] 548,6 12,6 6,5 1306 77,10 2397
2017[37] 551,3 14,3 6,3 1311 82,16 2310
2018[38] 576,6 16,6 7,8 1326 85,81 2268

Zie ookBewerken