Hoofdmenu openen

Neef en nicht

Nakomelingen van de broers en zussen van de ouders
(Doorverwezen vanaf Achterneef)

Neef (m.) en nicht (v.) zijn twee verschillende familierelaties:

  • Een zoon respectievelijk dochter van iemands broer/zus, ook wel oomzegger of tantezegger.
  • Een zoon respectievelijk dochter van iemands oom/tante, ook wel volle neef respectievelijk volle nicht.[1] In Vlaanderen is ook het woord kozijn gebruikelijk,[2][3] dat vóór 1300 werd ontleend aan het Oudfrans.[4]

VerwantschapsgradenBewerken

Familierelaties worden uitgedrukt in graden van verwantschap. Een oom- of tantezeg(st)er is een derdegraadsverwant. Een kozijn is een vierdegraadsverwant. In sommige landen zijn huwelijken tussen derde- of vierdegraadsverwanten verboden, zie Neef-nichthuwelijk.

Het kind van een neef of nicht is een achterneef/achternicht. Hier is opnieuw onderscheid tussen een kozijnskind van een kozijn en een achterneef/achternicht van een oom- of tantezeg(st)er.

Wanneer een broer of zus van een grootvader/grootmoeder (grootoom respectievelijk groottante, ook wel oudoom respectievelijk oudtante) een kind heeft, is dit een kleinneef/ kleinnicht.

 
Parallel cousins en cross-cousins van ego

In de antropologie zijn parallel cousins de kinderen van siblings van dezelfde sekse, terwijl cross-cousins de kinderen van siblings zijn van ongelijke sekse. Dit is van belang bij huwelijken in endogene groepen waarbij binnen de eigen groep getrouwd moet worden. Hierbinnen is in bepaalde groepen sprake van voorkeurshuwelijken, wat kan variëren van een niet-dwingende voorkeur (preference) tot een dwingende verplichting (prescription).

Zo kan er een voorkeur zijn voor neef-nichthuwelijken. Meestal betreft dit cross-cousins, soms parallel cousins. Bij cross-cousins-huwelijken wordt onderscheid gemaakt tussen drie soorten, gezien vanuit de man: matrilateraal, patrilateraal en bilateraal. Bij een matrilateraal huwelijk huwt de man met de dochter van de broer van zijn moeder, MoBrDo. Bij een patrilateraal huwelijk huwt de man met de dochter van de zuster van zijn vader, VaZuDo. Bij een bilateraal huwelijk kunnen beide vormen voorkomen.

In taal en cultuurBewerken

In het Standaardnederlands (neef en nicht) wordt geen onderscheid gemaakt tussen een oom- of tantezeg(st)er en een kozijn. Andere standaardtalen doen dit wel.

Taal Zoon van broer/zus Dochter van broer/zus Zoon van oom/tante Dochter van oom/tante
Engels nephew niece cousin
Frans neveu nièce cousin cousine
Duits Neffe Nichte Vetter/Cousin Base/Cousine
Deens nevø niece fætter kusine
Spaans sobrino sobrina primo prima
Italiaans nipote* cugino cugina
Grieks ανιψιός ανιψιά ξάδελφος ξαδέλφη
Esperanto nevo nevino kuzo kuzino
Catalaans nebot neboda cosí cosina
Portugees sobrinho sobrinha primo prima

* Nipote kan ook kleinkind betekenen

TriviaBewerken

LiteratuurBewerken

  • Kloos, P. (2002): Culturele antropologie. Een inleiding, Koninklijke Van Gorcum
  Zoek neef in het WikiWoordenboek op.
  Zoek nicht in het WikiWoordenboek op.