Willem Michiels van Kessenich

Nederlands politicus (1902-1992)

Willem baron Michiels van Kessenich, heer van Kessenich en Hunsel (1948) en van Verduynen (1968) (Langebrück, Saksen, Duitsland, 16 oktober 1902Bilthoven, 9 januari 1992) was een Nederlands politicus.

Koningin Wilhelmina en Willem Michiels van Kessenich (1945)

Michiels was burgemeester van het Limburgse Beek van 1933 tot 1937. Het bekendst is hij van zijn lange burgemeesterschap van Maastricht van 1937 tot 1967. Hij nam noodgedwongen tijdens de oorlogsjaren afstand van zijn ambt (1941-1944). Op 14 september 1944, de Bevrijding van Maastricht, werd het Militair Gezag ingesteld en werd Michiels van Kessenich om 14:00 uur "uit naam der Koningin" herbenoemd door verbindingsofficier Ben van Hasselt.

Kort na de Tweede Wereldoorlog werd hij gepolst voor de post van minister van Binnenlandse Zaken in het kabinet Schermerhorn. Omdat Michiels van Kessenich aan het begin van de oorlog een aantal gijzelaars bij de Duitse bezetter heeft aangewezen, werd de benoeming verhinderd. Tevens bleek uit het onderzoek "Onvoltooid Verleden"(René van Rijsselt, Erik van Rijsselt, Marjolein Vlieks, Maastricht 2023; ISBN 978-94-6481-399-9), dat: Citaat 1. “Walter Thalheimer overleefde de oorlog en deed in een interview uitvoerig verslag van zijn oorlogservaringen, waaronder het verblijf in Maastricht. Hij herinnerde zich dat burgemeester Michiels van Kessenich de Veendammers wilde doorsturen naar Westerbork zodat ze niet ten laste van de gemeente Maastricht zouden komen. De voorzitter van de Maastrichtse Joodse gemeente Isidore de Vries voorkwam vroegtijdig transport door namens de Joodse gemeenschap aan te bieden de onkosten te dragen. De gemeente ging akkoord en de groep kon blijven”. Citaat 2. “Rond de registratieplicht van Joden (Verordening 6/41 januari 1941), onder het bewind van Michiels van Kessenich, troffen we bij toeval een gratificatieverzoek aan voor enkele ambtenaren van de burgerlijke stand vanwege hun “bijzondere dienstprestatie vanwege een succesvolle registratie, extra inzet bij de registratie van Joden”. Citaat 3. “De vraag is gerechtvaardigd of Michiels een keuze had anders te handelen, gegeven het feit dat het niet uitvoeren van de Verordeningen vanzelf zou leiden tot tegenmaatregelen van de bezetter. In ieder geval kunnen we constateren dat hij zich op geen enkel moment heeft verzet tegen de invoering van de maatregelen en de maatregelen punctueel en volgens opdracht uitvoerde en erop toezag dat het beoogde doel werd bereikt. Op momenten dat hij kon afwijken, zoals bij het creëren van een overgangsperiode voor Joodse schoolkinderen, het temporiseren van de invoering van anti-Joodse maatregelen, en het actief ondersteunen van Joodse burgers bij het wijzigen van hun Jodenstatus, koos hij telkens voor de rechtlijnige en harde opstelling”.


Michiels zette zich in om de oorlogsschade in Maastricht te herstellen. Voorts werd door hem de woningnood na de oorlog tegengegaan door woningen en woonwijken aan te laten leggen.

Michiels was een telg uit het geslacht Michiels en twee keer getrouwd; in 1929 met jkvr. Emilie Louise Josephe Marie van Meeuwen (1907-1970) en in 1971 met Madeleine Marie Blanche Charlotte Ghislaine gravin du Chastel de la Howarderie (1905-1997). Uit het eerste huwelijk had hij twaalf kinderen (vijf zoons en zeven dochters), onder wie burgemeester jhr. mr. Louis Marie Michiels van Kessenich (1938-1990), getrouwd met het lid van de Eerste Kamer mr. Irene Michiels van Kessenich-Hoogendam.

Overige bewerken

Michiels van Kessenich was de laatste Nederlander die de eer te beurt viel Geheim Kamerheer met Kap en Degen van Zijne Heiligheid (de paus) te zijn. Dit was een erefunctie die werd verleend aan katholieke leken van adellijke afkomst.

Zie de categorie Willem Michiels van Kessenich van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Voorganger:
P.L. Janssen
Burgemeester van Beek
1933-1937
Opvolger:
J.J. van Sonsbeeck
Voorganger:
Leopold van Oppen
Burgemeester van Maastricht
1937-1941
Opvolger:
Louis Peeters
Voorganger:
Louis Peeters
Burgemeester van Maastricht
1944-1967
Opvolger:
Fons Baeten