Hoofdmenu openen
Bepaling van het maximale zuurstofopnamevermogen

De VO2max of het maximale zuurstofopnamevermogen is het maximale volume (V) zuurstofgas (O2) dat het menselijk lichaam per tijdseenheid kan transporteren en metaboliseren bij lichamelijke inspanning, gemeten op zeeniveau. De waarde van de VO2max is een indicatie van iemands fysieke conditieniveau.

De VO2max wordt uitgedrukt in een absolute waarde van aantal liters zuurstof per minuut (l/min) of een relatieve van aantal milliliters zuurstof per kilogram lichaamsgewicht per minuut (ml/kg/min). De laatste methode wordt vaak gebruikt om het uithoudingsvermogen van atleten onderling te kunnen vergelijken.

Het vaststellen van de VO2maxBewerken

Meting bij toenemende inspanningBewerken

De VO2max kan nauwkeurig worden bepaald door bij langdurige en oplopende intensieve lichamelijke inspanning de zuurstofinname en –uitstoot te meten. VO2max is bereikt als de hoeveelheid opgenomen zuurstof niet stijgt, ondanks een toenemende inspanning. Een dergelijke meting vindt meestal plaats op een loopband of een fietsergometer. Aangezien het bepalen van de VO2max gevaarlijk kan zijn, het lichaam wordt tot het uiterste ingespannen, dient een meting te worden uitgevoerd onder medisch toezicht, bijvoorbeeld in een Sport Medisch Adviescentrum.

Berekening volgens principe van FickBewerken

De Duitser Adolf Fick heeft al in de 19e eeuw een techniek ontwikkeld om de VO2max te bepalen.

Dit Principe van Fick luidt als volgt:

 

waarbij de gemeten waarden zijn verkregen bij maximale fysieke inspanning.

Q staat voor het hartminuutvolume (de hoeveelheid bloed die het hart per minuut rondpompt); CaO2 is het arterieel zuurstofgehalte (de hoeveelheid zuurstof in het bloed afkomstig van het hart), CvO2 is het veneus zuurstofgehalte (de hoeveelheid zuurstof in het bloed richting het hart).

Een op deze wijze vastgestelde VO2max is zeer nauwkeurig, maar wordt om praktische redenen (er moet bloed worden afgenomen bij hoge lichamelijke inspanning) uitsluitend bij wetenschappelijk onderzoek gebruikt.

CoopertestBewerken

Een andere methode, waarmee men overigens hooguit tot een schatting van de VO2max kan komen, is de coopertest. Daarbij moet in 12 minuten een zo groot mogelijke afstand hardlopend worden afgelegd. Met de formule:

 

waarbij d12 staat voor de afgelegde afstand in meters, kan een inschatting worden gemaakt van de VO2max (in ml/kg/min).

Formules gebaseerd op hartslag en in consumentenelektronicaBewerken

Om snel een schatting te geven van het VO2max te maken, zijn verschillende formules gebaseerd op maximale hartslag in gebruik. Deze formules geven een schatting en zijn dus weinig betrouwbaar.

Een voorbeeld van een formule is: VO2max = 15*HRmax/HRrust[1]

Ook in consumentenelektronica, zoals sporthorloges, zitten tests ingebouwd om de VO2max te bepalen. Deze tests zijn ook gebaseerd op (maximale) hartslag.

Voorbeelden V02max van topsporters[2]Bewerken

Naam Sport Extra VO2max [ml/kg/min]
Bjørn Dæhlie Langlaufen Meervoudig olympisch kampioen 90,0
Miguel Indurain Wielrennen Winnaar van de Tour de France 88,0
John Ngugi Atletiek Vijfvoudig wereldkampioen veldlopen 85,0
Dave Bedford Atletiek 10 km wereldrecordhouder 85,0
Steve Prefontaine Atletiek 1 mijl in 3.54,6 84,4
Joan Benoit Atletiek Marathon in 2:21.21 78,6
Bill Rodgers Atletiek Marathon in 2:09.28 78,5
Sebastian Coe Atletiek Wereldrecordhouder 1 mijl 77,0
Grete Waitz Atletiek Wereldrecordhouder marathon 1980 73,0
Frank Shorter Atletiek Olympisch kampioen marathon 1970 71,0
Derek Clayton Atletiek Wereldrecordhouder marathon 1969 69,7