Theophilus Dönges

Zuid-Afrikaans politicus

Theophilus Ebenhaezer Dönges (Klerksdorp (Transvaal), 8 maart 1898 - Kaapstad, 10 januari 1968) was een van de leiders van Zuid-Afrika ten tijde van de apartheid.

Theophilus Dönges (1948)

Dr. Dönges, zoon van een dominee, studeerde rechten aan de Universiteit van Stellenbosch, was journalist, adviseerde de Kaapprovincie en was daar leider van de Nasionale Party.

Vanaf 1941 zat hij voor die partij in het parlement, en toen de NP in 1948 de verkiezingen won, werd hij minister van binnenlandse zaken.

Toen premier Johannes Strijdom in 1958 plotseling stierf, was Dönges een van de drie kandidaten voor de opvolging. Van de drie was hij de meest gematigde, en daarom genoot hij de steun van het bedrijfsleven, dat weinig ophad met de scherpslijpers Hendrik Verwoerd en Charles Swart. Tot verrassing van velen won Verwoerd; Dönges kreeg in diens kabinet de portefeuille van financiën die hij behield tot 1967. In september 1966 trad hij ook kort op als interim-premier na de moord op Verwoerd.

Op 28 februari 1967 werd hij door het parlement gekozen tot opvolger van president Swart.

Op 11 mei, drie weken vóór zijn installatie, werd Dönges echter getroffen door een beroerte. In zijn plaats werd de senaatsvoorzitter Jozua Naudé op 1 juni beëdigd als waarnemend staatshoofd. Op 6 december verklaarde het Hooggerechtshof het ambt vacant, opdat een nieuwe president kon worden gekozen.

Voorganger:
Hendrik Verwoerd
Premier van Zuid-Afrika

1966
Opvolger:
B.J. Vorster
Voorganger:
Charles Robberts Swart
Staatspresident van Zuid-Afrika

1967
Opvolger:
Jozua François Naudé (a.i.)