Plinius de Jongere: verschil tussen versies

366 bytes toegevoegd ,  7 maanden geleden
zin herschreven, ref gefixt; was een op een gekopieerd van wpen?, bron toegevoegd
(Versie 53730397 van 81.11.166.140 (overleg) ongedaan gemaakt.)
Label: Ongedaan maken
(zin herschreven, ref gefixt; was een op een gekopieerd van wpen?, bron toegevoegd)
[[Bestand:Como - Dome - Facade - Plinius the Elder.jpg|thumb|Plinius de Jongere]]
'''Gaius Plinius Caecilius Secundus''' (bijgenaamd '''''minor''''', d.i. ''de Jongere'', [[Como (stad)|Como]] [[62]] - circa [[113]]) was een Romeinse letterkundige en politicus. Hij was de neef en (na de dood van zijn vader) ook adoptiefzoon van [[Plinius de Oudere]]. In 1876 werden een Romeinse [[mozaïek]]vloer en veel Romeinse munten gevonden in [[Lierna]], in het [[Comomeer]]. Aangenomen wordt dat de mozaïekvloer onderdeel was van de [[Villa Commedia]].<ref>{{citeer web | taal = it | auteur = Goretti, Aurelio | url = http://www.lierna.net/pages/turismo/le%20nostre%20radici/le%20frazioni.html | titel = Le nostre radici | werk = Lierna.net}}</ref><ref>{{citeer journal | title = Atti del ... Congresso internazionale di studi sull'alto Medioevo | year = 2008 | journal = Atti dei congressi | volume = 2, 19 | publisher = Il Centro | url = https://books.google.nl/books?id=ZlspAQAAMAAJ | language = it}}</ref>
 
In 1876 werd een Romeinse [[mozaïek]]vloer en veel Romeinse munten gevonden in [[Lierna]], het Comomeer. Veel mensen denken nu dat de mozaïekvloer onderdeel was van de [[Villa Commedia]].<ref>Goretti, Aurelio (2001). ''Lierna: un paese tra lago e monti''. [http://www.lierna.net/pages/turismo/le%20nostre%20radici/le%20frazioni.html Extracts] retrieved from Lierna.net 25 November 2017 {{it}}.</ref>
== Leven ==
Plinius werd geboren in 62 na Chr. te [[Como (stad)|Como]] in Noord-Italië, en ontving zijn opleiding te Rome, waar hij les kreeg van de pedagoog [[Quintilianus]]. Hij verwierf zich een naam als advocaat en staatsman, en bekroonde zijn ambtelijke loopbaan in 100 met het [[consulaat (Romeinse Rijk)|consulaat]]. Plinius was bevriend met keizer [[Trajanus]]. Hij werd in 112 n.Chr. stadhouder van [[Pontus et Bithynia|Bithynia]], toen de toestand er uit de hand dreigde te lopen en de financiële en politieke toestand dringende sanering behoefden. Trajanus verleende Plinius daarvoor consulaire bevoegdheden. Plinius overleed waarschijnlijk tijdens zijn stadhouderschap, rond 113 na Chr.
Van Plinius is een ''dankrede'' (''Panegyricus'') bewaard gebleven, gericht tot keizer Trajanus, als dank voor het verlenen van het consulaat. Naar de mode van zijn tijd, is het werk geschreven in een gezwollen stijl, vol gevlei, eigen aan het genre. Plinius zet de regering van Trajanus af tegen die van [[Titus Flavius Domitianus|Domitianus]].
 
Zijn beroemdheid als schrijver dankt Plinius de Jongere echter vooral aan zijn verzameling [[Epistulae (Plinius)|''brieven'']]. In 103 n.Chr. publiceerde Plinius drie delen van deze correspondentie, en later de overige boeken. De eerste negen boeken bevatten de correspondentie met zijn brede kring van kennissen en relaties; het tiende boek bevat zijn correspondentie met keizer Trajanus. Deze brieven geven bijzonder waardevolle inlichtingen over eigentijdse gebeurtenissen en over het gezelschapsleven in die dagen. In de twee meest vermaarde brieven beschrijft hij aan de geschiedschrijver [[Publius Cornelius Tacitus|Tacitus]] de uitbarsting van de [[Vesuvius (vulkaan)|Vesuvius]] in 79 na Chr., die hij als zeventienjarige heeft meegemaakt, en waarbij zijn oom Plinius de Oudere het leven verloor.<ref group="noot">De Latijnse tekst en een Nederlandse vertaling zijn te vinden op [[s:nl:Brief van Plinius aan Tacitus|Wikisource]]. Tacitus heeft deze informatie gebruikt in zijn [[Historiae]], maar dat deel van zijn werk is verloren gegaan.</ref>.
Plinius treedt ons uit zijn brieven tegemoet als een ontwikkeld en humaan persoon, die ondanks enige oppervlakkigheid en ijdelheid, een sympathieke figuur blijft, en die zich uitstekend thuis voelt in zijn tijd. Daardoor toont hij ons de keerzijde van het sombere en pessimistische tijdsbeeld geschetst door zijn tijdgenoot [[Juvenalis]].
 
== Christenen ==
{{Zie hoofdartikel|Briefwisseling tussen Plinius en Trajanus over christenen}}
Plinius is een van de eerste<ref group="noot">Zijn tijdgenoot [[Publius Cornelius Tacitus|Tacitus]] vermeldt in zijn
[[Annales (Tacitus)|Annalen]] (XV, 44) ook de christenen.</ref> Latijnse schrijvers die melding maken van ''‘Christiani’'' (= christenen).
In 112 na Chr. schrijft hij zijn keizer [[Trajanus]] een lange brief, met de vraag of hij de vervolging en bestraffing van de christenen wel op de juiste wijze aanpakt. Hij snijdt het dilemma als volgt aan:
 
== Externe links ==
:=== Primair: ===
* {{la}} [http://www.thelatinlibrary.com/pliny.html Plinius' werk] op de Latin Library.
* {{en}} [http://ancienthistory.about.com/library/bl/bl_text_plinyltrs1.htm Letters of Pliny the Younger], boeken 1 t/m 5 en boek 10 (boek 10 is 'Brieven aan keizer Trajanus') Vertalingen John B. Firth.
* {{en}} [http://www.fordham.edu/halsall/ancient/pliny-trajan1.html Selectie uit de correspondentie tussen Plinius en Trajanus, circa 112 n.Chr. (vanaf brief X-25)] (geheel onderaan de brieven over de ''Christiani'' (christenen)); Engelse vertaling 1912-1913 door William Stearns Davis. Website fordham.edu.
 
:=== Secundair: ===
* {{en}} [http://www.livius.org/pi-pm/pliny/pliny_y.htm Biografie Plinius de Jongere] op livius.org.
 
{{Appendix}}|1=|2=
== Noten ==
{{References|group=noot}}
 
== Referenties ==
{{References}}}}
{{Wikisource-nl-auteur|Plinius de Jongere}}
{{Commonscat|Plinius Minor}}