Gijsbrecht van Aemstel: verschil tussen versies

93 bytes verwijderd ,  10 jaar geleden
raakvlakken (?) Vondel / Rembrandt + bron
(Wijzigingen door 145.18.226.105 hersteld tot de laatste versie door Souffleur - bron?)
(raakvlakken (?) Vondel / Rembrandt + bron)
* De eerste opvoering van de ''Gysbreght van Aemstel'' deed Vondel voor de geleerde staatsman Hugo Grotius, rond 1636. In een ‘Voorspel’ wijdde Vondel de tragedie tevens aan de stadsregering. Al snel concludeerde men dat dit stuk, met zijn klassieke allure, zo goed was, dat de ‘Gysbreght van Aemstel’ als openingsstuk voor de nieuwe schouwburg een feit werd.
* De naam Schouwburg werd echter ook bedacht door Vondel. Met Schouw en burg verwees Vondel naar een plaats waar men kon kijken. Het van het Griekse woord 'theatron' afgeleidde Schouwburg werd door de tijd heen zo'n populaire benaming dat het van een eigen naam is verworden tot een soortnaam.
* InVele dekunsthistorici twintigsteschreven eeuwen hebbenspeculeerden veelover kunsthistoricide geschrevenraakvlakken overin het werk en over de levens van de tijdgenoten Rembrandt en Vondel. Vanzelfsprekend<ref> werdenhttp://www.dbnl.org/tekst/ster002oork01_01/ster002oork01_01_0011.php?q de NachtwachtJ.F.M. enSterck, deOorkonden Gysbreghtover veel besprokenVondel en vaakzijn werdkring. daarinN.V. ookUitgevers-maatschappij, geprobeerdvoorheen dePaul tweeBrand, vaderlandseBussum helden1918 met elkaar in contact te laten komenpag. Het290</ref> isDe moeilijkveronderstelling tedat zeggen''de of Rembrandts NachwachtNachtwacht'' direct geïnspireerd is doorop de openingsscène. Diein vraagde heeftGysbrecht alis veelniet onderzoekerswaarschijnlijk, bezigomdat gehoudenRembrandt, maarzonder tegenwoordigenige vindenverwijzing datnaar erde nietMiddeleeuwen genoegalle argumenten voorop zijn omdoek teafgebeelde zeggen17e dateeuwse Rembrandtfiguren, demet openingsscènenaam vanen detoenaam Gysbreghtvermeldt heeftin gebruikthet voornaast zijnde poort afgebeelde Nachtwachtschild. Wel zijnmeent sommigemen vanin Rembrandtssommige tekeningen herkendvan als uitbeeldingen vanRembrandt figuren vanuit het stuk. Dete tekeningenhebben enherkend. schilderijen van Rembrandt is het enige zeventiende-eeuwse en daarme eigentijdse beeldmateriaal van Vondels treurspel.
* In januari 1967 vond in de Rotterdamse schouwburg een schoolvoorstelling van de Gysbreght plaats, waar scholieren verplicht naar toe moesten. Er was zoveel keet en rumoer in de zaal, dat de stervende Arend, geleund in de armen van Gysbreght zich voor het laatst oprichtte en rechtstreeks tot de zaal de in de Gysbrecht-traditie unieke tekst sprak: ‘Mag ik effe rustig doodgaan alsjullieblieft?’ Enig geloei klonk op, maar veel aandacht trok hij zelfs met deze woorden niet.
* Karel Porteman en Mieke B. Smits-Veldt proberen in hun boek ''Een vaderland voor de muzen'' te verklaren waarom het stuk zo snel in de canonisering is beland. Volgens hen heeft het treurspel alles in zich om vele generaties Amsterdammers te boeien. In het boek wordt ook aangegeven dat het onduidelijk is of Vondel de opdracht kreeg tot het schrijven van het openingsstuk van de Schouwburg of dat hij zelf het initiatief nam tot het schrijven van het openingsstuk, zoals Vondel zelf deed vermoeden.
1.565

bewerkingen