Hoofdmenu openen
Belgische vlag in Tabora en intrede van troepen (1919)
Kaart van militaire campagne in Oost Afrika

In de Slag bij Tabora (8-19 september 1916) versloeg de Force Publique onder de Belgisch koloniaal officier Generaal Charles Tombeur het leger van Duits-Oost-Afrika (tegenwoordig Tanzania) tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Militaire campagneBewerken

In april 1916, tijdens de eerste wereldoorlog, waren er drie brigades van de Force Publique van Belgisch-Congo onder leiding van Generaal Charles Tombeur die Duits-Oost-Afrika binnengedrongen.[1] De noordelijke brigade onder leiding van Kolonel Philippe Molitor vertrok vanuit het noorden van het Kivumeer en veroverde Ruanda. Op 9 mei veroveren ze Kigali en na een lange, moeilijke tocht en zware gevechten in de buurt van de toenmalige hoofdstad Nyanza, ten zuiden van Kigali, geeft koning Musinga van Rwanda zich over aan kolonel Molitor. De zuidelijke brigade onder leiding van luitenant-kolonel Frederik Valdemar Olsen vertrok tussen het Kivumeer en het Tanganyikameer en veroverde Urundi. De troepen van Olsen rukken op naar Usumbura (ex-Bujumbura) en veroveren de stad op 6 juni 1916. De derde brigade onder leiding van luitenant-kolonel Moulaert was actief op het Tanganyika-front (nu Tanzania) waar het moest vechten tegen de troepen van Generaal Paul von Lettow-Vorbeck. Op 28 juli valt Kigoma, de grootste Duitse basis aan het Tanganyikameer en het eindstation van de spoorlijn die via Tabora naar Dar es Salaam loopt.

Daarna volgt de slag om Tabora. De strijd wordt beslist op 19 september. Kapitein Pieren leidt de spits van de gevechtscolonne en bereikt als eerste Tabora. Hij ontdekt er 129 gevangen FP-soldaten. Onder hen twee blanken. Een van hen is erin geslaagd een Belgische vlag verborgen te houden. Die wordt gehesen in plaats van de witte vlag die de Duitsers aan hun hoofdkwartier hadden opgehangen als teken van overgave. De Belgische vlag zal vijf maanden boven Tabora wapperen, tot de stad op 25 februari 1917 wordt overgedragen aan het VK. Het Verenigd Koninkrijk, in Afrika destijds vertegenwoordigd door Generaal Jan Christian Smuts, lieten de belgen terugtrekken naar Ruanda-Urundi zogezegd ter verdediging van dat veroverde gebied om latere aanspraken van de belgen op Tanganyika te vermijden.

InterbellumBewerken

Na de Eerste Wereldoorlog, bij het Verdrag van Versailles, werden de Duitse koloniën in Afrika in verschillende delen verdeeld over verscheidene landen. België hoopte na de Afrikaanse militaire successen op een fikse gebiedsuitbreiding (het had ook al de Oostkantons gekregen), maar moest zich tevreden stellen met Ruanda-Urundi, ten oosten van Belgisch-Congo. De rapporten van seksueel misbruik, plunderingen en moorden door de Force Publique deden hier geen goed aan en kwam het Verenigd Koninkrijk goed om hun claim op het door belgen veroverd gebied in Tanganyika kracht bij te zetten. In 1924 kreeg België definitief een mandaat over dit gebied van de Volkenbond dat bestuurt werd vanuit Belgisch-Congo.

BronnenBewerken

  • Pierre Daye, Avec les vainqueurs de Tabora. Notes d'un colonial belge en Afrique Orientale Allemande, Paris, Perrin, 1918
  • Les campagnes coloniales belges, 1914-1918, vol. II, La campagne de Tabora, Service historique de l'Armée, Brussel, 1929
  • Georges Delpierre, "Tabora 1916: de la symbolique d'une victoire", in: Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis, 2002, nr. 3-4, blz. 351-381
  • Loopgraven in Afrika (1914-1918), Lucas Catherine 2013, 9789491297557
  • https://www.congo-1960.be/PDF-2020/Ergo-1914-1918.pdf Gedetailleerde uitleg over slag in Franse taal.