Reuzenrad

Een reuzenrad is een kermisattractie. Het is een door een (elektro)motor aangedreven as waaraan meerdere gondels of stoeltjes zijn bevestigd waarin mensen kunnen zitten. Het allereerste reuzenrad ter wereld, het Ferris Wheel, werd door George Ferris gebouwd voor de wereldtentoonstelling van 1893. In het Engels wordt Ferris Wheel gebruikt als algemene term voor een reuzenrad.

Beelden uit 1968 van de bouw van een reuzenrad van 40 meter hoog op het terrein van de fabriek van Vekoma in Vlodrop ter controle van de constructie
Reuzenrad in Haarlem tijdens de jaarlijkse kermis op de Grote Markt
Het reuzenrad van Wenen
De Cosmo Clock 21 in Yokohama was acht jaar lang het grootste reuzenrad ter wereld
Het inmiddels gesloten dubbele reuzenrad Giant Wheel in Hersheypark
Het inmiddels gesloten Sky Wheel in California's Great America

Het grootste geplande reuzenrad was het Beijing Great Wheel-project dat een hoogte van 208 meter had moeten bereiken. In 2010 werd het project echter definitief afgebroken.

Er zijn enkele permanente reuzenraderen:

  • Het reuzenrad van Wenen geldt als 'het symbool' in Wenen. Het is 64,8 meter hoog en staat in het Prater, het bekendste park van Wenen. In het rad krijgt men een uniek zicht over de historische stad. Men kan erin trouwen.
  • Het reuzenrad van Londen heet London Eye en wordt ook Millennium Wheel genoemd. Het heeft een hoogte van 135 meter. Het is in 1999 in opdracht van British Airways in Nederland gebouwd en in Engeland in elkaar gezet.
  • Het reuzenrad van Nanchang staat in het Riverside Park. De hoogte is 160,90 meter, de diameter is 153,90 meter.

Technische uitvoering reuzenradBewerken

De buitenste ring van het reuzenrad wordt de rim genoemd en de verbindingsstangen van de rim naar de centrale as de spaken. Daarmee lijkt het reuzenrad uiterlijk sterk op een groot fietswiel. Maar hier houdt de gelijkenis nog niet op. Bij de meeste reuzenraden worden de spaken ook op een zodanige trekspanning gebracht dat bij belasting de spaken altijd op trek belast blijven. Dat heeft als voordeel dat de spaken niet op knik berekend hoeven te worden en slanker kunnen worden uitgevoerd. Deze slanke vorm van de spaken heeft weer gunstige effecten op de windbelasting van het reuzenrad. De trekspanning in de spaken wordt verkregen door de lengte van de spaken iets korter te maken dan de radius van het reuzenrad. Bij de montage van het reuzenrad past dan het laatste stuk van de rim niet en moet met een vijzel of hydraulische cilinder de twee uiteinden van de rim uit elkaar geperst worden tot het laatste stuk rim past. Na het monteren van het laatste stuk rim en verwijdering van de hydraulische cilinder of vijzel staan alle spaken op voorspanning.

Varianten op het reuzenradBewerken

Naast de standaardvariant van het reuzenrad zijn er enkele andere varianten op deze standaardconstructie, namelijk:

  • Het dubbele reuzenrad: een verticale kolom waaraan een horizontale arm is bevestigd, met aan elk uiteinde van deze arm een reuzenrad.
  • Het driedubbele reuzenrad: een verticale kolom waaraan een constructie is bevestigd met drie armen, met aan elk einde van deze armen een reuzenrad.
  • Het excentriekreuzenrad (Engels: eccentric wheel, sliding wheel of coaster wheel): een reuzenrad waarbij sommige zitjes niet op één punt vast bevestigd zijn, maar zich kunnen verplaatsen op een rail die van de as naar de rand van het rad loopt.

Lijst van de grootste reuzenraderenBewerken

Naam Afbeelding Diameter Bouwjaar Land Stad Opmerkingen
Ain Dubai   250 m 2020 Verenigde Arabische Emiraten Dubai
High Roller   167,6 m 2014 Verenigde Staten Las Vegas (Nevada)
Singapore Flyer   165 m 2008 Singapore Singapore
Star of Nanchang   160 m 2006 China Nanchang
London Eye   135 m 1999 Verenigd Koninkrijk Londen
Changsha Ferris Wheel   120 m 2004 China Changsha
Zhengzhou Ferris Wheel   120 m 1999 China Zengzhou
Sky Dream Fukuoka   120 m ? Japan Fukuoka
Diamond and Flower Ferris Wheel   117 m ? Japan Tokio
Palette Town Ferris Wheel   115 m ? Japan Tokio
Harbin Ferris Wheel 110 m 2003 China Harbin
HEP Five   106 m ? Japan Osaka
Tempozan Harbor Village Ferris wheel   100 m ? Japan Osaka
Space Eye   100 m ? Japan Kita-Kyushu
Ferris Wheel of Paris   100 m 1900 Frankrijk Parijs Gebouwd in 1900 voor de wereldtentoonstelling, gesloopt in 1937
Eurowheel   90 m 1999 Italië Mirabilandia
The Ferris Wheel   81 m 1893 Verenigde Staten Chicago Eerste reuzenrad ooit, gesloopt in 1906
Moscow-850   75 m ? Rusland Moskou
Texas Star   65 m ? Verenigde Staten Dallas/Fair Park
Wiener Riesenrad   64,8 m 1897 Oostenrijk Wenen
Steiger-Riesenrad   60 m 1980 Duitsland verschillende locaties Transporteerbaar reuzenrad
Hablützel Ferris Wheel   60 m 2003 Zwitserland verschillende locaties Transporteerbaar reuzenrad
The View   55 m 2015 Verschillende landen Verschillende locaties Transporteerbaar reuzenrad
Eye on Malaysia   53 m ? Maleisië Kuala Lumpur
Wheel of Birmingham   53 m ? Verenigd Koninkrijk Birmingham Gedeassembleerd en naar Australië verplaatst
Roue de Paris   51 m 1999 België Reist rond Was eerst een vast rad, is nu een transporteerbaar rad in bezit van de familie Bufkens
  Zie de categorie Ferris wheels van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.