Regering-István Tisza I

De regering-István Tisza I was de regering die Hongarije bestuurde van november 1903 tot juni 1905, met István Tisza als premier. De vaak brutale manier van besturen van deze regering leidde tot een sterke polarisatie van de publieke opinie en uiteindelijk tot de Hongaarse crisis, de ernstigste politieke crisis die het land sinds jaren gekend had.

István Tisza

GeschiedenisBewerken

Deze regering kwam aan de macht na de val van de regering-Khuen-Héderváry I, die deels te wijten was aan de obstructie door de oppositie, en deels door een omkopingsschandaal. Tisza's regering smoorde al gouw hardhandig enkele opstanden in de kiem, waarbij ook verschillende doden vielen.

In november 1904 vond de zogenaamde Zakdoekstemming plaats. Bij de stemming over een motie om de huisregels aan te passen en op deze manier een einde te kunnen stellen aan de parlementaire obstructie, riep voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Dezső Perczel in alle stilte op tot onmiddellijke stemming van de motie. Hierbij zwaaide deze naar verluidt met een zakdoek, als verdoken signaal voor de regeringspartij om "ja" te stemmen. Vervolgens verklaarde de voorzitter dat het voorstel was aangenomen. Deze "Zakdoekstemming" zorgde voor een groot schandaal en Kálmán Széll en Gyula Andrássy verlieten de Liberale Partij. Na de verkiezingen van 1905 die hierop volgenden en de Hongaarse crisis, werd de Liberale Partij ook ontbonden.

De verkiezingen in januari-februari 1905 draaiden uit op een groot verlies voor de Liberale Partij, die Hongarije 30 jaar lang onafgebroken had bestuurd. Tisza erkende de nederlaag wel en bood de koning het ontslag van zijn regering aan, maar deze liet Tisza nog bijna 5 maanden in functie. Aangezien de regering-Tisza niet meer over een parlementaire meerderheid beschikte, regeerde de regering nog met gebonden handen.

SamenstellingBewerken

Functie en bevoegdheden Naam Termijn Partij
Premier István Tisza 3 november 1903
– 18 juni 1905
Liberale Partij
Minister van Financiën László Lukács 3 november 1903
– 18 juni 1905
Liberale Partij
Minister van Justitie Sándor Plósz 3 november 1903
– 18 juni 1905
Liberale Partij
Minister van Defensie Sándor Nyíri 3 november 1903
– 18 juni 1905
Liberale Partij
Minister naast de Koning István Tisza 3 november 1903
– 3 maart 1904
Liberale Partij
Károly Khuen-Héderváry 3 maart 1904
– 18 juni 1905
Liberale Partij
Minister van Godsdienst en Onderwijs Albert Berzeviczy 3 november 1903
– 18 juni 1905
Liberale Partij
Minister van Landbouw Béla Tallián 3 november 1903
– 18 juni 1905
Liberale Partij
Minister van Handel Károly Hieronymi 3 november 1903
– 18 juni 1905
Liberale Partij
Minister van Kroatisch-Slavoons-Dalmatische Aangelegenheden Ervin Cseh 3 november 1903
– 18 juni 1905
?
Voorganger:
Regering-Khuen-Héderváry I
Regering van Hongarije
1903-1905
Opvolger:
Regering-Fejérváry